“Yaklaşık olarak 100 senedir var olan linoleum kaplamalar, 1960'lı yıllara kadar
piyasada tek olmayı başarırken, 1970'lerle beraber ortaya çıkan, uygulaması kolay
ve nispeten daha ucuz vinil kaplamalar nedeniyle popülerliğini yitirmiştir.”
Linoleum kaplamalar neredeyse 100 yıldır var ancak insanlar halen vinil
ile linoleumun eş anlamlı olduğuna inanmakta. İşin gerçeği, linoleum ile vinil
birbirlerinden tamamen farklı iki ayrı malzemedir. Peki vinil kaplamalar ile bu
denli çok karıştırılan linoleum nedir, nasıl ortaya çıkmıştır gelin hep beraber
inceleyelim.
Linoleum Tarihi
1860 yılında, kauçuk üreticisi olan Fredrick Walton tarafından icat edilen
linoleum, o dönemde Viktorya stili evlerde kullanılmaktaydı. Bu keşiften 3 sene
sonra Walton, linoleum için bir patent satın aldı. Walton'un linoleumu icat etmekteki
amacı, Kamptulicon isimli kauçuk bileşimin yerine çok daha ucuz rakamlara temin
edilebilecek bir malzeme oluşturmaktı. Walton'un linoleumu bulması, boya üzerinde
şekillenen oksitlenmiş keten tohumu yağı yüzeyini inceleyerek gerçekleşmiştir.
Keten tohumu yağı, pigmentler, çam reçinesi ve çam tozu içeren linoleum,
linoleum macunu olarak da bilinen ince bir karışım olarak üretilmektedir. İsmi,
Latincede keten anlamına gelen “linum” ve yine latincede yağ anlamına gelen “oleum”dan
oluşan linoleum 1960'lı yıllarda popülaritesini vinil kaplamalara kaptırmıştır.
Ketenden elde edilen keten tohumu yağı, öncelikle oksitlenir ve bu şekilde
ortaya linoleum macunu çıkar. Linoleum macunu daha sonra çam reçinesi ve ahşap
tozu ile karıştırılarak arka kaplaması hint kenevirinden yapılmış levhalara dökülür.
Daha sonraki yıllarda Michael Nairn isimli bir İskoçyalı, malzeme üzerine
doku, renk ve desen uygulamaları geliştirmiştir. 1960'lı yıllara kadar piyasada
tek olmayı başaran linoleum, 1970'lerle beraber ortaya çıkan, uygulaması kolay
ve nispeten daha ucuz vinil kaplamalar nedeniyle popülerliğini yitirmiştir.
Oldukça dayanıklı ve çevre dostu bir malzeme olan linoleum, 50 yıldan uzun
bir süre boyunca görünümünü koruyarak zeminlerinizi süsler. İşin aslı, linoleum
zemine uygulandıktan sonra zaman içinde çok daha dayanıklı bir hale gelir; bunun
nedeni de keten tohumu yağının oksitlenmesidir. Tüm bunlara rağmen linoleumun
dezavantaj gibi görülebilecek bir takım özellikleri de vardır. Bunların başında,
vinil kaplamalara oranla biraz daha pahalı olması ve döşenmesinin de pek kolay
olmaması gelmektedir.
Linoleum, dayanıklı bir malzeme olması sebebiyle yoğun trafiğe maruz kalan
alanlar için oldukça kullanışlıdır. Keten tohumu yağının oksitlenme sürecinde
linoleumun dayanıklılığı artmakla kalmıyor, aldığı ışık sayesinde rengi de derinleşerek
zenginleşiyor. Linoleumda çizikler vinilde olduğu gibi kendini çok belli etmemektedir.
Çok daha esnek bir malzeme olan linoleum, aynı zamanda antistatik ve yanmazdır.
Daha önceden de belirttiğimiz gibi linoleumu oluşturan maddelerin doğal
olması nedeniyle bu kaplama malzemesi bakterilerle ayrışabilen bir yapıya sahiptir.
Bu sayede linoleum, iç mekanlardaki hava sirkülasyonunu olumsuz etkilememektedir.
Daha basit bir anlatımla linoleum, vinil gibi havaya PVC yaymamaktadır.
Linoleum ince levhalar ya da karolar halinde üretilmektedir. Bu malzemeyi
döşemeye karar verdiğiniz taktirde dikkat etmeniz gereken en önemli konu, uygulamayı
bir profesyonele yaptırmanızdır. Çünkü linoleumun uygulaması uzmanlık gerektirir.
Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus da linoleumun uygulamaya başlamadan en
az bir hafta öncesinden döşemenin yapılacağı mekana getirilerek ortama alışmasının
beklenmesi gerektiğidir. Bu sayede döşeme esnasında, genişleme ya da çekme gibi
istenmeyen sorunların oluşması engellenebilir. Ayrıca suyun linoleumun başlıca
düşmanı olduğu gerçeği göz önünde tutularak, malzemenin uygulanmasından önce alt
zeminin nemden arındırılması da oldukça önemli bir husustur.
Linoleum kaplamalar için bakım ve temizlik önerileri
Linoleumun yeni ve temiz görüntüsünü uzun süre korumak için bir takım noktalara
özen göstermeniz gerekir. Malzemenin yüzeyini belirli aralıklarla süpürmek ve
hafif nemli bir bez ile silmek temizliği için yeterlidir. Linoleumun yapısındaki
doğal maddeler nedeniyle, amonyak gibi güçlü alkali-asitli deterjanların kullanımından
kaçınmalısınız. Malzeme üzerinde oluşabilecek herhangi bir hasara karşı aşağıdaki
ipuçlarından faydalanabilirsiniz:
# Hafif çizikler, su bazlı poliürethan kullanılarak giderilebilir.
# Delikler ise malzeme ile aynı renkteki mum boya ile doldurularak onarılabilir.
Kaynak: zeminonline.net