İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi'nin (İSKİ) en az 50 milyon euroya mal olacak iki ihalesi, Kamu İhale Kurulu (KİK) engeline takıldı. İSKİ'nin Silivri Atıksu ve Selimpaşa Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı için açtığı ihaleler, birçok ihale kuralına uyulmadığı gerekçesiyle iptal edildi. Kamu İhale Kurulu kayıtlarına göre İSKİ, en düşük 26 milyon ve 20 milyon euroluk tekliflerin alındığı iki ihaleye yaklaşık maliyet belirlemeden çıktı. Kurul, her iki ihalede de Dilara Dumru adlı 5 yaşında bir çocuğun ölümüne neden olan rögar kapağını açık bırakma olayı nedeniyle görevinden alınan İSKİ Genel Müdürü Dursun Ali Çodur'u işe alan Hamdi Akın'ın şirketi Akfen'in, bu nedenle ihale dışında bırakılmasının da mevzuata aykırı olduğu sonucuna vardı.

İSKİ, 2006 yılında Silivri ve Selimpaşa Atıksu Arıtma Tesisi inşaatları için ihaleye çıktı. Edinilen bilgilere göre Silivri ihalesine 3 firma katılırken, yaklaşık 20 milyon euro ile en düşük teklif Ataç İnşaat tarafından, en yüksek teklif ise 30 milyon euroyla GAP Yatırım-AŞ İnşaat Ortak Girişim Grubu'ndan verildi. Selimpaşa Atıksu Arıtma Tesisi inşaatı için de 4 firma teklif verdi. En düşük teklif yaklaşık 26 milyon euro ile Ataç İnşaat'tan geldi, en yüksek teklif 48 milyon euroyla Kuzu-UEM Konsorsiyumu'nun oldu. Her iki ihaleye Akfen İnşaat Turizm Ticaret AŞ-Tahal Cunsulting Engineers Ltd. Konsorsiyumu da katıldı, ancak elendi.

İhale dışı kalan Akfen KİK'e gitti
İSKİ Akfen'i Çodur'un ihalenin başladığı süreçte İSKİ'nin başında olduğu ve daha sonra Akfen'de işe başladığı gerekçesiyle ihale dışı bıraktı. Bunun üzerine Akfen İnşaat'ın Kamu İhale Kurumu'na yaptığı başvuru sonucunda; her iki ihale de kurul bünyesinde incelemeye alındı. Kurul geçtiğimiz günlerde, oy çokluğuyla ihalelerin iptal edilmesi kararını alırken; alınan kararın gerekçesini de yayımladı.

Kamu İhale Kurulu'nun yayımlanan gerekçeli kararına göre; Kurul, Akfen'in İSKİ Eski Genel Müdürü Dursun Ali Çodur gerekçe gösterilerek ihale dışı bırakılmasında "mevzuata uyarlık" tespit edemedi. Yani yasalara aykırılık görmedi ve İSKİ'nin kararını onaylamadı. Ancak, Akfen'in daha önce İSKİ'den aldığı bir sözleşmesinin feshedildiği ve bu nedenle İçişleri Bakanlığı'na, ihalelerden yasaklanması için müracaatta bulunulduğuna dikkat çekilen gerekçeli kararda, bu gerekçeyle Akfen'in devre dışı bırakılmasının ise yerinde bir işlem olduğu sonucuna varıldı.

Yaklaşık maliyet belirlenmedi
Gerekçeye göre, her iki ihalenin de geneli için yapılan incelemede ise birçok eksiklik saptandı. Buna göre, İSKİ her iki ihaleye "ödeneği olmadan" ve "yaklaşık maliyeti belirlemeden" çıktı. Mevzuat gereğince mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak Katma Değer Vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirlenmesi ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilmesi gerekiyor. Bu rakam, daha sonra ihalede verilen tekliflerin karşılaştırılması amacıyla kullanılıyor. Gerekçeye göre, yasada öngörülen süreler içinde ihale komisyonu üyelerine ihale işlem dosyaları da ulaştırılmadı. Ayrıca ihalelere, bütçede ödeneği olmadan çıkıldı. Bu durum da ihale mevzuatına göre aykırılık oluşturdu.

Teklif tarihleri usulsüz değiştirildi
Gerekçeye göre, ihale sürecinde yeterlilik ve teknik teklif verme tarihleri de mevzuata aykırı biçimde değiştirildi. İhale dökümanında yer alan "ekonomik açıdan en avantajlı teklif" bölümü de, mevzuata aykırı olarak yeniden düzenlendi. Kurulun gerekçeli kararına göre İSKİ, gerçekleştirdiği iki ihalede de katılan adaylara eşit davranmadı. Buna göre ihaleye konsorsiyum oluşturmadan katılan adaylarla, konsorsiyum olarak katılan adaylar için benzer iş tanımları farklı tanımlandı.
İhaleye konsorsiyum olarak katılmayan adaylar için benzer iş tanımları da rekabeti daraltıcı nitelikte yapıldı. Gerekçeye yansıyan bilgilere göre, ihaleye katılan firmalara da farklı muamele yapıldı. İhaleye eksik veya yanlış belge getiren firmalar kabul edilirken, bazı firmaların da haksız yere ihalede devre dışı bırakıldığı saptandı. Bunun üzerine kurul oyçokluğu ile ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline karar verdi.

Gerekçeli karara göre, Kamu İhale Kurulu'nun İSKİ'nin iki ihalesi için aldığı iptal kararı oy çokluğuyla çıktı. Kurul üyeleri Ali Kaya, Kazım Özkan, Hicabi Ece ve Abdullah Dündar ihalenin iptal edilmesine karşı çıktılar. Haberle ilgili olarak başvurduğumuz İSKİ yetkilileri bir açıklama yapmaktan kaçınırken, Akfen Holding Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Akın, konunun teknik bir konu olduğunu söylemekle yetindi.

En düşük teklifleri veren Ataç inşaat kimdir?
Her iki ihalede de, en düşük teklifi veren Ataç Holding 1962 yılında kuruldu. Antalya'da Hikmet Ataman ve Hüseyin Çalık ortaklığı ile kurulan Hikmet Ataman ve Ortağı İnşaat Şirketi, 1966 ve 1991 yıllarında ünvan değiştirerek bugünkü statüsüne kavuştu. Şirketin internet sitesinde yer alan bilgilere göre, şirket özellikle su yapıları ve sulama projeleri konusunda uzmanlaştı. Ana faaliyetinin yanı sıra şirket, tekstil, turizm, tarım, eğitim ve iletişim alanlarında da yeni ve çeşitli yatırımlara yöneldi.