Alerjen maddelerden nasıl korunabilirim ? Doktorlar, Alerji Tedavisinin önemli
bir parçası olan "Alerjen maddelerden korunmayı" neden önemle tavsiye ederler?
Alerji doktorları, insanların daha çok toza, toz akarlarına, küf mantarlarına,
polenlere, hayvan deri döküntülerine ve tüylerine alerjisi olduğunu bildirmektedirler.
Bütün bu alerjenlerin ortak iki yanı vardır:
# Havayla uçuşan ve gözle görülemeyen mikroskobik maddelerdir.
# Nefes alma yoluyla alerjik reaksiyonlara sebebiyet verirler.
Alerjen maddelerden tamamen kaçınmak ve korunmak mümkün değildir. Alerjik
rahatsızlığı olan hastaların yaptığı en yaygın hata, "Alerjen maddelerden tam
anlamıyla korunmak mümkün değilse neden alerjenlerden korunmayı deneyeyim." şeklinde
düşünmektir. Fakat, alerji doktorlarına göre hava yoluyla nakledilen alerjenleri
solumak kümülatif (birikerek oluşan) bir problemdir. Kendi bağışıklık sisteminizi
bir "kova" olarak düşünün. Kovanız alerjenleri içine alır ve dolmaya başlar.
Alerjik rahatsızlık belirtileri, kovanız dolana veya taşmaya başlayana kadar
ortaya çıkmayacaktır. Dolup taştığında ise kendinizi kötü ve halsiz hisseder ve
gündelik yaptığınız bir çok şeyi yapamaz hale gelirsiniz. Alerji doktorlarının
bu sorunla başedebilmek için bir çok metodu vardır. Listenin başında ise, kovanın
dolmasını ve taşmasını engelleyecek olan "Etkin Çervesel Kontrol-Alerjen Maddelerden
Korunma" yer almaktadır. Alerjen maddelerden birine veya bir kaçına birden alerjiniz
olabilir. Bu alerjen maddelerden sadece birine karşı korunabilirseniz, sizin bağışıklık
sisteminize benzettiğimiz kovanın taşmasını engelleyebilirsiniz.
Örneğin, sizin, en yaygın olan alerjenlerden "Ev Tozu Akarı" na karşı alerjiniz
olduğunu varsayalım. Toz akarları öncelikli olarak yatak odasının problemidir.
Size aşağıda belirteceğimiz önlemleri uygulayarak yatak odanızı neredeyse alerjenlerden
tamamen arındırılmış bir mekan haline getirebilirsiniz. Bunları uyguladığınız
andan itibaren, yatarken bütün gece gözle görünmeyen alerjenleri solumayacaksınız.
Sonuç - sabahları akan bir burunla veya kırmızı gözlerle kalkmayabilirsiniz. Bunların
yanı sıra, alerjenlerden arındırılmış bir odada 8-10 saat bulunmak, sizin bağışıklık
sisteminizin kendisini yenilemesine bir şanş vererek, sabahları güne "boş bir
kova" ile başlayabilirsiniz. Alerjen maddelerden korunmaya ek olarak doktorunuzun
size verebileceği diğer tavsiyelerle "kovanız" bir daha hiç taşmayabilir, ve buda
güzel olmaz mıydı?
Alerji Doktorları tarafından en yaygın olarak tavsiye edilen "ÇEVRESEL KONTROLLER
"anti Toz Akarı (Dust Mite) yatak, yastık ve yorgan kılıfları, ev tozu akarları
astım, egzema ve rinit'i tetikler.
Eğer ev tozu akarına alerjiniz varsa, çoğu doktora göre anti toz akarı yatak
kılıfları kullanılması zorunludur. Neden? Çünkü anti toz akarı yatak kılıfları
yatağınızda, yastığınızda ve yorganınızda bulunan milyonlarca toz akarına karşı
tam anlamıyla bir bariyerdir. Anti toz akarı kılıflar olmazsa, siz uykunuzda hareket
ettikçe alerjenler yatağınızdan, yastığınızdan ve yorganınızdan uçuşurlar ve siz
nefes alıp verdikçe onları da solursunuz.
Anti Toz Akarı Kılıflar ile bu zararlı süreç durdurulur. Gözle görünmeyen
alerjenler ve ufak maddeler kılıflar vasıtası ile bloke edilir ve gece boyunca
artık solunamazlar. Sözde "Hipo-Alerjik - Hypo-Allergenic" yastıklarda da bu kılıflar
kullanılmalıdır, "Hipo-Alerjik" ibaresi ürünlerin içinde kullanılmış olan dolgu
maddelerinin kendisi alerjik reaksiyona sebebiyet vermez anlamındadır. Ev tozu
akarları bu tür ürünlerin içinde rahatlıkla bulunabilir.Diğer taraftan çok amaçlı
elektrik süpürgeleri ile yatak, yorgan ve yastıklarınızda bulunan ev tozu akarlarını
her gün veya her hafta temizlemenin pratikte mümkün olmadığı unutulmamalıdır.
Çarşafların, battaniyelerin, yatak koruyucularının, vb. Yıkanması
Çarşaflarda, battaniyelerde, yorganlarda ve yatak koruyucularda ki ev tozu akarlarından
kurtulmak kolaydır. Bu ürünleri 7 ila 14 günde bir 60 C'de sıcak su ile yıkayın.
Sıcak suda yıkama mikroskobik akarları öldürür ve alerjenleri temizler. Eğer yorganınızı
ve battaniyenizi yıkamak pratik değilse, bunları da anti toz akarı kılıflar ile
kaplayın. Daha fazla korunma için, soğuk suda yıkanması gereken ürünlerde toz
akarlarını öldürmek ve alerjenleri temizlemek için akarasid (deterjan katkı maddesi
/ alerjen temizlik ürünleri) kullanabilirsiniz.
Gerçek HEPA (True HEPA - %99.97) Hava Temizleme Cihazları
True HEPA hava temizleme cihazları, hava temizleme teknolojisinde en gelişmiş
adım olarak kabul edilir. Bu cihazlar rahatlıkla bir odanın havasında bulunan
alerjenleri (hayvan tüyleri, ev tozu akarı, polen, mantar sporu, bakteri, sigara
dumanı, atık gazlar, hava kirliği) %90 oranında azaltabilir ve odanın havasını
çalıştığı sürece temiz tutar. Hepa filtreler kullanıldıkça, elektrostatik filtrelere
(plasma,vb. split klimalarda) göre performansından hiçbir şey kaybetmez, sadece
yılda bir kez değiştirmek gerekir. Hava temizleme cihazının sürekli vantilasyon
etkisi vardır, bu sürekli hava akımı alerjenleri hava temizleme cihazının içine
iter, böylece mobilyalarda, yataklarda, yorganlarda, yastıklarda ve halılarda
depolanmış olan alerjenleri sürekli olarak azaltmaktadır.
Hava Temizleme cihazları farklı güçlerde üretilmektedir. Hava temizleme
gücü ve kapasitesi çok önemlidir ve saatte kaç hava değişimi yapabildiği ile ölçülmektedir
( bir odanın toplam hava hacmini bir saat içinde kaç kez filtre edebilme özelliği).
Odadaki hava ne kadar fazla filtre edilebilirse o kadar az alerjen ortamda kalır.
Çoğu uzmana göre olması gereken minimum hava değişim sayısı 6 olmalıdır. Hava
temizleme cihazları alırken, belirtilen oda alanında veya hacminde bir saat içinde
kaç kez havayı filtre edebildiğini sorun ve en az 6 hava değişimi olmasına dikkat
edin.
Yeterince güçlü olmayan hava temizleme cihazları havayı hepa filtreden geçiremezler
ve temiz hava çıkış oranı çok düşüktür. Dolayısı ile ortamı alerjenlerden temizleyemezler.
Yeni teknolojiler sayesinde hava temizleme cihazları yüksek hızda bile fazla ses
çıkarmamaktadır. Diğer taraftan çok amaçlı elektrik süpürgeleri yüksek sesinden
ve enerji tüketimden dolayı hava temizleme cihazlarına bir alternatif olarak görülmemelidir,
çünkü hava temizleme cihazlarını siz uyurken bile çalıştırmanız gerekmektedir
ve devamlı çalışması gerektiğinden enerji tüketimi de düşük olmalıdır. Örneğin
10 – 15 metre karelik odalar için hava temizleme cihazları ortalama olarak maksimum
hızda 35- 40 Watt harcarlar.
Havalandırma Kanalı Filtresi
Evinizde veya işyerinizde merkezi havalandırma sistemi ile bulunduğunuz
ortama havada bulunan alerjenleri üfleyen kanalların üzerine ucuz bir çözüm olan
bu filtreleri kullanabilirsiniz. Her ne kadar, bu çözüm Gerçek HEPA (True Hepa-%99.97)
filtreli hava temizleme cihazları kadar etkili olmasa da iyi bir başlangıç olarak
kabul edilebilir.
Akarisidler-Alerjen Temizlik Ürünleri
Farklı markalar altında, halılarda ve kumaş yüzeyli mobilyalarda bulunan
alerjenleri temizleyen, nötralize eden spreyler satılmaktadır. Etkinliğini uzun
süre koruyan markalar tercih edilmelidir. Halılar için ayrıca nemli toz alerjen
temizlik ürünleri kullanılabilir, diğer bir yöntem ise, halılarınızı şık sık hepa
filtreli elektrik süpürgeleri ile temizlemektir.
Nemi Kontrol Altında Tutmak
Yüksek nem oranı (%55'nin üstü) toz akarlarının ve küf mantarlarının çoğalmasına
ve eşyalarınızın deforme olmasına sebep olur. Nem alma cihazı kullanılarak nem
oranını düşürebilirsiniz, böylece evinizin havası insanlar için ideal olan nem
oranına (%45-%55) kavuşur ve küf mantarı oluşumu engellenir. Nem alma özelliği
olan klimalar istenilen nem oranını ayarlayamazlar, çünkü bu cihazların önceliği
ortam sıcaklığıdır, nem oranı değildir.
Ayrıca klima üreten veya ithal eden firmaların broşürlerinde, bu klimaların
sadece nem alma

özelliği kullanıldığında günde kaç litre nem alabileceğine ve ne kadar elektrik
harcadığına dair bilgiler genelde belirtilmemiştir. Evinizin nemli ortamlarını
(bodrum katı, kiler, vb.) kuru ve küfsüz tutarsanız evinizin geri kalan kısımlarındaki
hava bundan olumlu yönde etkilenecektir.
Kaloriferli veya kombili evlerde ve işyerlerinde kışın yapılan ısıtmadan
dolayı ortamın hava nemi oldukça düşer, böylece ortamdaki toz oluşumu kuru havadan
dolayı hızlanır. Bu aylarda uygun bir hava nemlendirme cihazı kullanılabilir.
Ancak hava nemlendirme cihazı ayarı %45-%55 nem oranının üzerine çıkarılmamalıdır.
Düzenli bakım yapılarak nemlendirici içinde küf mantarı üremesine engel olunmalıdır.
Bütün bunların yanı sıra, evinizin nem oranını takip etmeniz akıllıca olacaktır,
bunun için bir nem ve sıcaklık ölçer kullanabilirsiniz.
Evde beslenen hayvanlar
Evde beslediğiniz hayvanlar (kedi, köpek, vs.) tüy ve ölü deri döküntülerini
ortama yayarlar, bunu önlemek için hayvanlar için özel olarak geliştirilmiş olan
alerjen (tüylerin üzerinde bulunan poroteinler) temizlik ürünleri ile evde beslediğiniz
hayvanlarınızı en az iki haftada bir yıkayın veya tüylerine sürün. Onların sizlerle
aynı odada uyumasına izin vermeyin. Hepa filtreli hava temizleme cihazları ile
oda havasını filtrelemek ve hepa filtreli elektrik süpürgeleri ile odanızı temizlemek
alerjen sayısını büyük oranda azaltacaktır.
Elektrik süpürgeleri
Alerjenlerin boyutları 1 mikron ila 15 mikron arasındadır. Çoğu elektrik
süpürgesi 20 mikron altındaki alerjenleri toz torbasında tutamaz, çünkü toz torbaları
büyük gözenekler içerir. Toz torbasında tutulamayan bu mikroskobik tozlar evinizde
yıllar geçtikçe birikecektir. Gerçek Hepa (True Hepa) filtreli elektrik süpürgeleri
ise 0.3 mikron (saç teli kalınlığından yaklaşık olarak 250 - 300 kat daha ufaktır)
boyutundaki mikroskobik tozların %99,97 'sini filtre edebilir, böylece alerjenler
devamlı olarak yakalanarak havaya tekrar karışıp odanıza geri dönmesi engellenir.
Elektrik süpürgesi alırken hepa filtrenin filtreleme kapasitesini kontrol
edip almalısınız. Su ile çalışan elektrik süpürgeleri ancak 10 mikrona kadar tozları
yakalayabilir, buda 10 mikrondan küçük milyonlarca mikroskobik tozun odaya geri
gelmesi demektir. Çoğu elektrik süpürge üreticisi artık ürünlerinde hepa filtre
kullanmaktadır.
Eviniz ve arabanız için diğer Öneriler
Küflü ortamlardan uzak durunuz. Bahçenizde aşırı uzamış olan bitkileri
kısaltın. Bahçede çalışırken bir maske takın. Evinizin çatısını küflerden arındırın.
Bodrum katta bulunan bir dairede veya odada uyumayın. Polenlerin yoğun olduğu
dönemlerde sokağa daha az çıkmalı ve pencereler kapalı tutulmalıdır ve dışarıdan
geldikten sonra elbiselerinizi yıkayın. Evinizin camı açık kalmalı ise pencerenizde
polen filtresi kullanın. Hava temizleme cihazınızı sürekli çalıştırın. Arabanız
için varsa polen filtresi taktırın.
Kaynak: hepa-systems.com