İnsanların sebep olduğu en büyük çevre felaketinden dönüş mümkün mü? Kazakistan,
dünyanın en büyük 4'üncü gölüyken, çöl haline gelen Aral'ın kuzey kıyılarını kurtarmaya
çalışıyor. Dünya Bankası'nın da destek verdiği bir su seti projesiyle, gölün kuzey
kıyılarında balık avı yeniden başladı.
Kazakistan, 40 yılda suyunun yüzde 70'ini kaybeden Aral'da zamanı geri döndürmeye
çalışıyor. Sovyetler Birliği'nin tarım ve sulama politikalarındaki yanlışlara
kurban giden Aral, Gökaral adı verilen bir su seti projesiyle yavaş yavaş geri
dönüyor.
Dünya Bankası'nın da desteklediği 86 milyon dolarlık set projesi, Aral Gölü'nün
Kazakistan ve Özbekistan sınırları içinde kalan iki yarısını birbirinden ayırıyor.
Böylelikle kuzeyden gelen akarsu kaynaklarıyla göl tabanında yeniden su tutulmasını
sağlanıyor.
Kazakistan'da su setinin yapıldığı boğazda, yükselen su seviyesi balıkçılığı
yeniden canlandırmış durumda. Gölden adını alan eski liman kenti Aral'da da, su
kıyıya 7 yılda 75 kilometre yaklaştı.
Aral sularının set ile ayrılması, kuzeye yaradı ama, güneydeki Özbekistan'ı kızdırdı.
Ancak projeyi destekleyen Dünya Bankası'nın başkanı Robert Zoellick, Özbekistan'ın
da projeden ders çıkarabileceğini söylüyor.
Zoellick, "Bu sadece Kazakistan için değil bütün bölge için çok önemli bir proje.
Birşeyler yapmanın mümkün olduğunu gösteriyor. Gölün bir kısmı tamamen kaybolmuş
olabilir ancak burada su kaynakları için bölge ülkeleriyle çalışmak konusunda
çok şeyler öğrendik" diye konuştu.
Gölün güneyinde tekrar su birikmesinin önündeki en büyük engel ise Özbekistan'ın
pamuk tarlalarını sulamak için nehirlerin yönünü değiştirmesi