Aydın Bölge Krouma Kurulu, 21 Mart tarihinde gerçekleştirilen bölge kurulu toplantısında
Pamukkale/Hierapolis ile ilgili alınan kararları açıkladı. Pamukkale'deki iş makinesi
ile arkeolojik ve doğal sit alanında kurul kararına aykırı olarak yapılan kazı
ve "fay temizliği ve saz köklerinin temizlenmesi" konusunun görüşüldüğü Aydın
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun Aydın'da yapılan toplantısına,
Mimarlar Odası'nı temsilen Gözlemci Üyeler de katıldı.
Toplantıda, epeydir yerel ve ulusal gündemde yer alan Pamukkale/Hierapolis'te
kurul kararlarına aykırı olarak izinsiz arkeolojik kazı yapıldığı, doğal ve kültürel
yapıya zarar verildiği, arkeolojik kazı malzemesinin kamyonlarla sit alanı dışına
çıkarıldığı gerekçeleriyle, izinsiz ve kurul kararlarına aykırı iş yapanlar hakkında
yasal işlem yapılması ve savcılığa suç duyurusunda bulunulmasına ve konunun gereği
için ilgili makamlara başvurulmasına karar verildi.
Bu durum, Mimarlar Odası Denizli Şubesi'nin başvurusunun haklılığını, yapılan
aykırı kazı işlemi için Valilik tarafından olayın sonrasında düzenletilmiş raporların
bilimsel ve hukuksal değerinin ve geçerliliğinin olmadığını gösterdi. Böylece
odanın iddia ettiği gibi, kurul kararlarına aykırı kazı yapıldığı, arkeolojik
buluntular çıktığı ve bunların dikkatsizce sit alanı dışına atıldığı, doğal ve
kültürel yapıya zarar verildiği doğrulandı.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu:
İzinsiz müdahale ve kullanma yasağı: Madde 9
Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde koruma bölge kurullarınca
alınan kararlara aykırı olarak, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları
ve koruma alanları ile sit alanlarında inşaî ve fizikî müdahalede bulunulamaz,
bunlar yeniden kullanıma açılamaz veya kullanımları değiştirilemez. Esaslı onarım,
inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, yakma, kazı veya benzeri işler
inşaî ve fizikî müdahale sayılır.
Cezalar: Madde 65
a) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının yıkılmasına, bozulmasına,
tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarara uğramalarına kasten
sebebiyet verenler iki yıldan beş yıla kadar ağır hapis ve beşmilyar liradan onmilyar
liraya ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.
b) Sit alanlarında geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarına, koruma
amaçlı imar plânlarına ve koruma bölge kurullarınca belirlenen koruma alanlarında
öngörülen şartlara aykırı izinsiz inşai ve fiziki müdahale yapanlar veya yaptıranlar,
iki yıldan beş yıla kadar ağır hapis ve beşmilyar liradan onmilyar liraya kadar
ağır para cezası ile cezalandırılırlar.
Açıklama:
"Yukarıda kanunda da belirtildiği gibi Pamukkale/Hierapolis'te "hababam" usullerle,
"karakucak" yıkım ve kazı yapılamayacağı, bu alandaki çalışmaların bilimsel metodlarla
ve özenle yapılması gerektiğine, alınan kararla ve yasada dikkat çekiliyor. Kurul
kararlarına ve 2863 sayılı kanuna uymadan, kendi kafasına ve anlayışına göre sit
alanında iş yapanlar hakkında yasal işlemlerin başlatılması kararı da, bundan
sonra orada çalışacak olanların daha titiz davranmalarına yol açacak bir karar.
"Yanlış ve usulsüz yapılan işleri doğrulatmak için bazı meslek sahiplerinden
ve meslek odalarından sipariş raporlar hazırlatılmasına karşın, kurulun verdiği
karar, aynı zamanda, bir ibret vesikası da olacak. Yasalardan, bilimsellikten,
koruma ilkelerinden ve geleneklerinden uzak "bazı etkiler altında" hazırlanan
raporları düzenleyenlerin bundan böyle bu tür konularda daha titiz, bilgili ve
vicdanlarına göre davranmaları gerektiği bir kez daha hatırlatılmış oluyor.
"Bu açıdan Aydın Koruma Kurulu'nun aldığı bu tarihi kararın, korumacılık sürecinde
örnek ve "içtihat" oluşturacağı da konunun uzmanlarınca belirtiliyor."
yapi.com.tr