"İnsan bir sauna veya Türk Hamamy kurabilir, fakat banyo yapmanın yykanmaktan ayrı olarak düşünüldüşü Uzakdoğu'dan etkilenmek daha kolaydır. ?öyle bir deyim vardır: "Amerikalılar kendilerini temizlemek için banyo yaparlar, Japonlar ise banyo yapabilmek için kendilerini temizlerler"... Yeni çağı destekleyen banyoda kendilerini parfümlü sıcak suya byrakmadan önce hızlı bir duş alyrlar. Burası yogadan shiatsuya kadar bütün iyileştirici faaliyetlerin yapıldığı bir oda olduğundan bio-mimari uzmanları yeterli havalandırma ve ısytylmış döşemeler önerirler."
      Rönesans'ta kaç saygın evin, kaç banyosu vardış Hiçbirinin. Bayanlar kendi olaranİnın mahremiyetinde yykanırken ibrik ve le?en kullanırlardı. Zaman zaman tahta veya porselen bir küvette hizmetçilerine sıcak bir banyo hazyrlatırlardı. Hizmetçiler ve diğer ev hizmetkarları ev atıklarını (efendilerinin ve kendilerinkiler de dahil) Latince düşü? anlamİna gelen "Caseum" denilen bir yere boğaltırlardı. Atıklar daha önce odalarda bulunan kaplarda saklanırdı. Bunlar bazen oturma yerinde bir delişi olan özel bir iskemleye yerleştirilir ve bir kere kullanıldıktan sonra bir kapak kapatylarak odanın dekorunun bir parçası haline gelirdi. Bugünün villasının bu ismi hak etmesi için kaç tane banyoya sahip olması gerekir? Her oda için en az bir tane. Bir zamanlar ayrı olan iki fonksiyonu birlikte yüklendikleri için de yeterince büyük olmalydırlar. Hemen hemen tüm evin merkezi haline gelmişlerdir. Bugün bir banyo odasında bir kürek çekme aleti, aşırlıklar, bir jakuzi hatta vücudunuzun bakımı yaparken ho?ça vakit geçirebilmeniz için de stereo gereçlerine gereksinim vardır.
    
     Eski evleri sevenlerimizden başka hiç kimse banyolarla olan ilişkimizin ne kadar değiştişinin farkİna varamaz. Eski banyoların zaafy o tek küçücük parça olan Caseum'dadır. çoğu zaman restorasyonu büyük çabalar ve hatta bir mimarın araya girmesini gerektirir. Yirminci yüzyılın ilk dönemlerinde doğal gereksinimler için özel bir yer ayrylması lüks bir işlem olarak düşünülürdü. Pek çok meskende genel alanlarda "latrinler" bulunurdu. Neden böyle büyük bir değilşiklik yaşandış öngörüldüşü gibi konutlara akar suyun getirilmesi ve iyi çalığan atık su sistemlerinin kurulması banyolar hakkİndaki düşüncelerimizi sonsuza kadar değiştirecekti. Bugün banyo geçici olarak bulunduğumuz bir yer değildir. Rahatlayıp gev?eyebilecğilmiz ho? bir mekandır.
      Eski Roma devrinde hem özel, hem de toplu kullanımlar için banyoların bulunduğu ve bu gelenğiln doğu Roma Ymparatorluğu'nun egemenlişi altındaki bölgelerde gözden dü?medişi söylenebilir. Bugün Budape?te ve İstanbul'un sıcak hamamları bu mirasın önemli ?ahitleri olarak durmaktadırlar. Fakat ortaçağda Baty Avrupa'da pek çok eski becerinin kaybolduğu görülmü?tür. Bunların içinde Romalıların uzmanı olduğu ve hamamlarında kullanılan hidrolik mühendislişi de bulunmaktadır. Bu toplu unutkanlığı açıklamak zordur. Bunun nedenini sadece dünyanın belirli bir bölgesinde görülen değilşikliklerin insanların bilinçlerini de etkiledişi söyleyerek açıklayabiliriz. Klasik banyo konsepti sadece Hristiyan Avrupa'da unutulmuş ve terk edilmiştir. Yeni bir inancİn ortaya çıkması insanın ruhu ve vücudu arasındaki ilişkiyi değiştirmiştir. İnsan vücudu aşağılanan, acı veren ve utanç duyulacak bir şey haline gelmiştir. Bunun sonuçları Protestan inancİnın moral etkisinin halen kuvvetle hissedildişi Kuzey Avrupa ülkelerinde görülebilir.örnğiln İngiltere'de banyolarda çoğu zaman bide bulunmaz. Kendine has bir Katolik ülke olan Fransa'da bu gereç geleneksel olarak hayat kadınlaryıla ilişkilendirilir. Daha çok kişisel temizlik yerine güzellik gereksinimleri için kullanılan büyük banyo odalarında, tuvalet kabininde özel bir bölmeye saklanır.
      Asi Dadaist Marcel Duchamp bir serginin jürisinin karşısına geçme adlı bir oturak çıkardığı zaman pek çok şeyin yanİnda burjuva kesiminin tuvalet anlayyğını da eleştirmek istiyordu. Yüz sene sonra bu gibi yaklaşımlar tersine dönmü? görünmektedir. Amerikalı sanatçy Robert Grober kişinin kendini gittikçe daha yalnız ve Yzole olmuş hissettiği bir çağda evcil ve ailevi değerlerce olan nostajiyi yansytmak için bazı yykanma teknelerini yeniden hayata döndürmeye çalığmİştır. 1995 yılında Venedik Bienali'nde video sanatçysy Bill Viola tarafından sunulan belgeselde, basit bir banyo odasında bir adam yykanır, kurulanır, arınır ve kendini yeniden keşfeder. Bütün dinlerde arytıcı bir eleman olarak suyun rolü vardır. Hristiyanlar'İn vaftiz fontlarından, Müslümanlar'İn bir camiye girmeden önce yykandıkları çe?meler buna bir örnektir. Hintliler günahlarından arınmak için Ganj nehrinin sularında topluca yykanırlar Filler ve primatlar gibi geli?miş memelilerde de yapılan toplu faaliyetlerin en anlamlysy ve güzeli de yykamaktır. Belki de çağımız Amerikan pragmatizminin de yardımyıla bilincin yanİnda vücudun da varlığını kabul etmeyi ö?renmektedir. Pek çok eski kültürün de bize ö?rettiği gibi vücut bakımİnın yapıldığı özel mekanların çağdaş evlerde bulunmasının özel bir yeri vardır.
    
Yeni çaş Banyolary
      Yumuşak ve havadar bir atmosfer, yeterince bitki ve çiçek, akan suyun yatıştırycı sesi... Bu zarif ve sera veya kafe değildir. Yeni çağın banyosudur. Bir insanın zihin, vücut ve ruh olarak bir bütün olduğunu kabul eden kişiler için, evin en önemli odasıdır. Burada kendinizi portakal renginden Tibet pembesine kadar tüm sıcak renkler arasında bulabilir ve özellikle kentlerde yukaryda gökyüzü cennetini görmek olanaksyz olduğundan, belki de tavanımız üzerinde noktasal yıldyzlar olan bir mavi yaratabiliriz. Arytylmış su ve ısytmak için termal enerji oldukça güç elde edilebilir, fakat solar panellerinin kullanımy oldukça yaygınlaşmİştır. Bu oda suyun hüküm sürdüşü bir alandır. Bu odanın terapik ve gev?etici etkisi suyun çıkardığı seslerle de etkilidir. Oda içine bir çaşlayan veya myryldanan bir dere getiremeyecğilmize göre devamlı devreden bir çe?me koymak doğru olur. Cam ve ah?ap gibi doğal malzemeler yanİnda çiçek ve bitkiler koyarak doğal görünümü kuvvetlendirebiliriz. Banyo teknesi büyük ve hacimli olmalydır ve her şey kişilerin kendini iyi hissetmesine yönelik bir amaca uygun olarak yapılmalydır. sağlık merkezlerindeki gibi bizi ellerinde havlularla karşılayıp şezlonglarda dinlenmeye götürecek görevliler olmasa da, banyolarımızda yumuşak havlulardan oluşan demet ve bir bornoz bulunmalydır. Telefon ve diğer kötü elektronik eşya bulunmazken "sakinlik denizi" veya "okyanus ninnisi" gibi yatıştırycı müzişi dinleyebilmeliyiz. Kişi bir Sauna veya Türk Hamamy da kurabilir, fakat banyo yapmanın yykanmaktan ayrı olarak düşünüldüşü uzak doğudan etkilenmek daha kolaydır. ?öyle bir deyim vardır: "Amerikalılar kendilerini temizlemek için banyo yaparlar. Japonlar ise banyo yapabilmek için kendilerini temizler"... Yeni çağı destekleyen banyoda kendilerini parfümlü sıcak suya byrakmadan önce hızlı bir duş alyrlar. Burası yogadan shiatsuya kadar bütün iyileştirici faaliyetlerin yapıldığı bir oda olduğundan bio-mimari uzmanları yeterli havalandırma ve ısytylmış döşemeler önerirler.
    
Minimalist Banyo
      Minimalizmin yeni sınırlary; yetenğil en aza indirgeme becerisi olarak görülmemektedir. Artık bizlerden daha iyi şeyler yaptıklarını düşündüşümüz kişilerin evlerinin foto?raflarına bakarak, onlar öyle yaptıkları için, evlerimizden ince bir minderden ve demir bir palto askysından başka her şeyi çıkardıktan ve mecmuaların sayfalarını karİştırarak harcanan mevsimlerden sonra, bir değilşiklik yapmanın zamanydır. Minmalden çok ayrıntyya, hiçlikten tarih öncesine hareket ederken bir risk vardır. Şimdi gerekeni, temizlişi, safy sevenler; hem modernlikten hem de antiklerden nefret edenler, kalabalık sergi ve tezgahları ile pazar günlerin kurulan bit pazarı düşüncesinden bile irkilenler, yeni bir meydan okumayla karğı karşıyadır. Bu yüksek teknolojidir. Banyoya bile yeni şeyler eklemeye başlanmİştır. Kusursuz, parlak yüzeyler, çyplak duvarlar, tehdit edici çelik raflar, laboratuar ığıkları, yeni malzemeler, sofistike finisyonlar ve garip mekanizmaları saklayan gizemli dü?meler veya gizli kapylar ile banyolar zenginle?mektedir. Hiç Şüphesiz bu eşilim bize Japonya'dan gelmektedir. Bu gereçler bir gece bile çiçekli duvar kağıdına dayanamayan ve Londra'ya gittikleri zaman sadece Hempel'de, New York'u ziyaret ettikleri zaman Morgan'da kalabilen bilge seyyahlar ve ultra-minimalistlerce ithal edilmiştir. Bu şekilde bir zamanlar kamu kuruluşlarına, müzelere ve en avangard otellere özgü yüksek teknoloji bize, evimize gelmektedir. Kendi kendine açylan lambalar, otomatik akan su, düşüncelerimizle çalığır gibi dönen bataryalar, doğru zamanda açylan kapylar bu teknolojinin eseridir. Bununla beraber Japonya'da daha da fazlasını yapmaktadırlar: En yenilikçi evlerin banyoların öylesine düzenlenmektedir ki her şey dü?melerle, dokunmatik panellerle, hatta uzaktan kumandayla çalığmaktadır. Bu gibi yerlerde her çğilt beyaz hüküm sürmektedir. İnci beyazından opale ve fildişine kadar. Duvarlar ve döşemeler seramikle döşenmiştir. Duşlar ve tekneler her hızda, her basınçta ve her ısyda su masajy seçenekleri sunarlar. Havlu ısytıcısından vazgeçilemez. Banyodan sonra gözler kontrol panelinin bir parçası olan saate bakarak müzik dinlerken sıcak hava akımlaryıla kurulanır. Acelesi olmayanlar televizyon seyrederek vakit geçirebilirler. Bir grup Hollandalı tasarımcı tarafından icat edilen ve banyo duvarlarını kaplayan fonksiyonel fayanslar küçük çekmeceler gibi açylarak kullanıma hazyr büyültücü aynalar, minik televizyonlar, saç kurutucuları ve usturaları açy?a çıkaryrlar.
    
Dekore Banyo
      Dekorasyona önem veren kişiler çevrelerinde estetik düzenlemeler yapmaktan kendilerini alıkoyamazlar. Onlar bir evde bo? yer buldukları zaman onu nasıl dolduracakları korkusunu taşırlar. Bir kaç yıl için de olsa sürekli duvar kaplamalarını ve finisyonlarını elde ettikleri zaman, bu yorulmaz dekoratörler mükemmel mobilyalar ve aksesuarlar ararlar. Banyo bu yoü?un faaliyetten kaçİnamaz. Diğer odalardan ayrı bir muamele görmez. Sadece buhar ve nemin kıymetli tablolara ve mobilyalara zarar vermemesine dikkat edilir. Banyo en önemli ve konforlu oda olarak yaşam odasının yerini almaktadır. özellikle asıa geleneğine uygun olarak misafirlerine bir içki ve en sevdikleri parfümü içeren bir banyo sunanlar için bu tensel zevkler değerli malzemelerle çerçevelenmiştir. Mysyrlılar'y, Romalılar'y, Yünanlılar'y ve banyo yapma sanatından zevk alan diğer toplumları hatırlatan mermer, cam, seramik ve mozaik gibi elemanlar ve bu dekora sıcaklık eklemek için zengin dokumalar ve perdeler de vardır. 19. yüzyıl banyo dekoru içinde bir heykel bulunur. Fazladan hasır iskemleler veya egzotik gezilerden birkaç anı varydr. Mobilyalar Fransyz demir bahçe masalarının ve sandalyelerinin reprodüksiyonudur. Tablolar yerine duvarlar, büyük aynalar ve işlemeli çerçevelerle kaplydır. Döşemeler ile halılarla örtülüdür. işyklandırma bile yüksek teknolojiyi yansytmaz. Zevkli abajurlar halojenlerden daha yumuşak bir ığık verir ve bir ingiliz klübü havasını yansytır. Raflar, kitaplar ve uluslararası mimarlık dergiler ile doldurulur. 1950'lerden kalma minyatür bronz heykeller veya vazolar değilşimli olarak koyulabilir. Büyük güçlü tekneler tercihen ayaklı olanlar ve eşri hatlı bataryalar, büyük duş başlıkları vardır. Bu elemanlar genellikle İngilizdir'dir.
    
Kaynak: Mutfak Banyo Dekorasyon - Sayı 32