Yaptığınız alış verişlerde aldanmamak, aldatılmamak için bilinçli olmak zorundasınız.
Sizlerin, 6 önemli kuralda bu hususlardaki haklarınızı öğrenmenizi ve yasal haklarınızı
kullanmanızı öneriyoruz.
Ayıplı olan mal ve hizmetleri kabul etmeyin!
Satın aldığınız mal ayıplı olabilir ya da size sunulan hizmet ayıplı bulunabilir.
Satın aldığınız malın, ayıplı olduğunu anlarsanız, 15 gün içerisinde, bu malı
satıcıya geri vererek; ödediğiz mal bedelinin iade edilmesini ya da aynı kalitede
bir ürünle değiştirilmesini, ücretsiz onarımını, ayıbın nedeni kadar indirimin
yapılmasını isteyebilirsiniz. Satıcı bu isteminizi reddemez. Hizmetin ayıplı olduğunu
görürseniz derhal en geç 30 gün içinde, yeniden yapılmasını, ödediğiniz bedelin
iadesini isteyebilirsiniz.
Sözleşmesiz Taksitli Alış-Veriş Yapmayın!
Taksitli ve ön ödemeli satışlarda yazılı sözleşme yapılması ve bu sözleşmenin
bir örneğinin de size verilmesi zorunludur. Sözleşmeler sonrasında, sizi mağdur
edebilecek beklenmedik bir durum ile karşı karşıya bırakacak bilgi eksiklikleri
olmamalıdır.
Kampanyalı Satışlara Dikkat Edin!
Kampanyalı satışlarda, haklarınızın yasal dayanağı, imzaladığınız sözleşme
olacaktır. Sözleşmede bilinmedik bir husus olmamasına dikkat etmelisiniz. Üretici
firmanın mutlaka garanti belgesinin bulunmasına dikkat ediniz. Sözleşme dışında
senet veya çek imzalamayınız. Ödeyeceğiniz tutara karşı da banka teminat mektubu
isteyiniz. İlan ve taahhüt edilen mal veya hizmetin ayıplı bulunması halinde,
satıcı, bayi, acenta, temsilci, imalatçı-üretici ve ithalatçı hep birlikte ve
müteselsilen (zincirleme) sorumludurlar.
Kapıdan Alışverişe Dikkat!
Kapıdan satışlar tüketicileri daha çok zarara uğratan satış biçimidir.
Kapıdan alışveriş yapmak zorunda kalırsanız, özellikle tarihsiz ve eski tarihli
sözleşmeleri imzalamamanız gerekmektedir. 7 gün içerisinde, karşı tarafa hiçbir
gerekçe göstermeksizin, satın almaktan cayma hakkınız bulunmaktadır. Ancak, iş
bu cayma bildiriminiz sözlü olmamalı, kesinlikle iadeli taahhütlü mektup ile Tüketiyi
Koruma Derneğince yada tarafınızca noter aracılığı ile yapılmalıdır. Bu konudaki
hak aramanızı, üyesi olacağınız Tüketiciyi Koruma Derneği'nin kanalıyla yapmanız
size daha az mali külfet getirecektir.
Satıcıya bildiriminizin ulaşmasını izleyen 10 gün içinde, satıcı sizden
aldığı parayı, kıymetli evrakı ve sizi borç altına sokan her türlü belgeyi iade
etmek yanısıra 20 gün içinde de malını geri almak zorundadır.
Etiketsiz Ürünleri Almayın!
Perakende satışlerda sunulan ürünlerin veya ambajlarının üzerinde o malın;
cinsinin, fiyatının, malın işletmeye giriş tarihinin, yerli yada ithal olduğunu
bildiren etiketin bulundurulması gerekmektedir.
Garanti Belgesi Almayı Unutmayın!
Üreticiler, ithalatçı firmalar, sanayi malları için garanti belgesi düzenlemek
zorundadırlar. Bunun yanısıra bir yıldan az olmaması gereken garanti süresi içinde
oluşabilecek arızaların ücretiz giderilmesini (parça değiştirilmesi dahil) sağlamak
zorundadırlar. Garanti süresi içerisinde aynı arızanın 2 den fazla, değişik arızaların
ise 4 den fazla olmasında, ürünün aynı kalitede yeni bir ürün ile değiştirilmesini
isteme hakkınızın bulunduğunu unutmayınız...!
Yetkili Servisleri Tercih Edin!
Üretici veya ithalatçı firmalar, sattıkları sanayi mallarının bakım ve
onarımı için yeterli sayıda servis istasyonu kurmak ve teknisyen bulundurmak zorundadırlar.
Ürünün serviste kalış süresi, hiçbir gerekçe ile, 30 iş gününü geçemez. (Sanayi
malların satış sonrası hizmetleri hakkında tebliğe'ne göre)
EVRENSEL TÜKETİCİ HAKLARI
Tüketicilerin Temel Gereksinimlerinin Karşılanması Hakkı
Barınma, ısınma, aydınlanma, içecek su bulma, ulaşım haberleşme, tüketicinin
en temel haklarıdır.
Sağlık ve Güvenliğin Korunması Hakkı
Satışa sunulan her türlü mal ve hizmetin yaşam ve sağlık açısından tüketicilere
zarar vermeyecek kalite ve nitelikte olması hakkıdır.
Ekonomik çıkarların korunması hakkı (Mal ve Hizmetlerin Serbestçe Seçilmesi Hakkı)
Tüketicilere sunulan ürün ve hizmetlerin nitelikli , kaliteli ve uygun fiyattan
sunulması, satış sonrası hizmetlerin yeterli düzeyde ve yaygınlıkta olması yanında,
sözleşmelerdeki haksız hükümlerin olmaması ve baskıyı yaratan satış yöntemlerine
karşı korunma hakkıdır.
Bilgi edinme ve eğitilme hakkı
Mal ve hizmeti satın alırken doğru karar vermeye yardımcı olacak bilgilerin edinmesi;
yanlış, yanıltıcı reklamlar,etiket ile ambalaja karşı korunma ve sorumlu tüketiciler
olarak bilincin gelişimi için eğitilme hakkıdır.
Zararların karşılanması hakkı ( Tazmin edilme hakkı)
Satın alınan ürün yada hizmetin öngörülen nitelikte olmaması durumunda kusurlu
malın geri alınması,değiştirilmesi kusurlu hizmetin yeniden görülmesi,zararın
karşılanması hakkıdır.
Temsil edilme hakkı (Sesini duyurma hakkı)
Örgütlü tüketicilerin, hükümetlerin ekonomik politikalarının oluşturulması dikkate
alınması,kamu organlarında temsili, firmalarda özellikle ürün geliştirme aşamasında
görüş alınması ve denetlemelerde gönüllü olarak bulunma hakkıdır.
Sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı
Sağlık koşullarına uygun Ekolojik dengenin bozulmadığı bir çevrede yaşayarak,
çevresel tehlikelerde korunup gelecek kuşaklar için doğayı koruma hakkıdır.
Evrensel Tüketici Hakları 5 Temmuz 1986 tarihinde yukarıdaki şekliyle Avrupa
Birliği tarafından kabul edilmiştir.
Kaynak: tuketiciyikoruma.org