UNESCO tarafından 1985'te Dünya Kültür Mirası Listesi'ne alınan tarihi sütunun,
geçen süre içinde sadece üst mermer başlığı temizlendi ve kılcal çatlakların enjeksiyonu
tamamlandı. İstanbul'a gelen turistlerin yüzde 80'inin ziyaret güzergahı üzerinde
olan sütun, 5 yıldır inşaat iskelesiyle çevrili. Restoreyi yürüten Büyükşehir
Belediyesi, Anıtlar Kurulu kararları sebebiyle çalışmanın ne zaman biteceği konusunda
tarih veremezken, bölge esnafı da inşaat görünümündeki yapının Türkiye'nin imajına
zarar verdiğine dikkat çekiyor.
Bizans İmparatorluğu başşehrinin Roma'dan İstanbul'a nakli sebebiyle imparator
Konstantin şerefine dikilen 1700 yıllık tarihi sütun, özgürlüğü ve tek tanrılı
dini simgeliyor. Halk, sütunun dibinde bir oda olduğuna ve bu odada Hıristiyanlığa
ait kutsal emanetlerin bulunduğuna inanıyor. Bu yüzden İstanbul'a gelen turistlerin
çoğunluğu Sultanahmet ve Ayasofya ile Kapalıçarşı arasındaki geçiş noktasında
bulunan Çemberlitaş'ı ziyaret etmek istiyor. Sütun 1999 depreminde hasar görünce
onarılması gündeme geldi; ancak 2001 yılına kadar hiçbir kurum konuyla ilgilenmedi.
2001 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi, sütunun restore işini üzerine aldı.
392 bin 311 YTL ihale bedeliyle işi Afa şirketine veren belediye, restorasyonda
gelinen noktayı şöyle özetliyor: "Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu
kararına göre arkeolojik restorasyon konusunda uzman bir öğretim elemanı görevlendirildi.
Sütunun mermer başlığının temizliği bitmiş ve enjeksiyonları tamamlanmıştır."
Büyükşehir Belediyesi Basın Danışmanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre çalışmaların
gecikme sebebi olarak Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu kararları gösteriliyor.
Restorasyonun her aşamasında kurula sorduklarını anlatan Büyükşehir Belediyesi
şu açıklamayı yapıyor: "Eski eserlerin restorasyonu önemlerine binaen her aşamasında
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun onayına tabi çalışmalardır."
Çemberlitaş'ın şantiye görünümü turistleri rahatsız ediyor. Sütunun tam karşısında
bulunan tarihi hamama gelen turistlerin bu durumdan şikayetçi olduğunu söyleyen
hamam sahibi Ruşen Baltacı, "5 yıl önce gelen bir turist, geçenlerde yine geldi.
Bize sordu. '5 yıl önce geldiğimde de bu sütun inşaat halindeydi, şimdi de. Özellikle
mi yapmıyorlar?...' Biz ise bu soruya cevap veremedik." dedi. Çemberlitaş'ın bütün
turistik kitaplarda gezi yeri olarak gösterildiğine dikkat çeken Baltacı, "Bu
durum Türkiye'nin imajına zarar veriyor. Bölge esnafı da bundan etkileniyor. Bu
çirkin görüntüye bir an önce son verilmeli." diyor.
Semavi Eyice: Böyle restorasyon görmedim
Bizans dönemi çalışmaları ile bilinen sanat tarihçisi Prof. Dr. Semavi Eyice,
40 yıl Anıtlar Kurulu'nda görev yaptığını belirterek, Çemberlitaş için yapılan
restorasyon gibi bir çalışma görmediğini söyledi. Kurul'da her iş için her defasında
ayrı ayrı karar verilmeyeceğini ifade eden Eyice şöyle konuştu: "Her iş için her
defasında karar alınmaz. Bir defa görüşülür, şunlar şunlar yapılacak denir ve
yapılır." 9 yıldır Anıtlar Kurulu'ndan uzak kaldığını ve eski eserlerden anlayan
kişilerin kalıp kalmadığını bilemeyeceğini kaydeden Eyice, "Bu kadar inceden inceye
kararlar görmedim. Bu böyle olmaz. Ya değilse bu işin sonu gelmez." dedi.
Zaman Gazetesi