Türk demir çelik üreticileri en büyük ihracat pazarı olan Ortadoğu'yu Çin'e kaptırıyor. Küresel piyasalarda yaşanan dalgalanmalardan en çok etkilenen sektörlerin başında gelen demir çelik sektörü, ucuz Çin demirinin fiyat baskısı altında. Türkiye'nin inşaat demirinde neredeyse tekel konumunda bulunduğu Ortadoğu pazarında ocak ayından bu yana yaklaşık yüzde 25.7'lik bir düşüş var. Çin ürünleri, 2005 yılında ABD piyasasında yoğunluk kazanarak, bu ülkeye yönelik ihracatı olumsuz yönde etkilerken, 2006 yılının ilk 5 ayı itibariyle de Ortadoğu ve Körfez ülkelerine yoğunlaşarak bu bölgeye yönelik ihracatın yüzde 25.7 oranında gerilemesine yol açtı.

Ancak, bugüne kadar ucuz ve kalitesiz olmasından dolayı Türk demir çeliğiyle rekabet edemeyeceği söylenen Çin demirleri de, kalite açısından gerekli onayları almaya başladı. Başta Çin olmak üzere, Hindistan, Ukrayna ve Mısır gibi ülkelerden tedarikçiler ürettikleri inşaat demirleri için İngiltere'de bulunan ve birçok ülkenin demir çelik ürünleri için onay veren merkez CARES'ten yetki belgeleri almak için başvuruda bulunuyor. Bu ana kadar bir çok Ortadoğu merkezli ithalatçı kaliteden dolayı Türk inşaat demirini tercih ederken, İngiltere'deki merkezin de onayladığı demirler artık Ortadoğu'da tercih edilir oldu. Öyle ki bu durum Türkiye'nin bölgeye olan ihracatını da olumsuz etkiledi.

Çin demirleri bölgeye gelene kadar paslanıyor
Demir Çelik Üreticileri Derneği Genel Sekreteri Veysel Yayan yılın ilk beş ayında körfez bölgelerine yapılan ihracatta yüzde 25.7'lik bir düşüş olduğunu kaydetti. Çin tehlikesinin kaliteden ziyade fiyat baskısı yarattığı için oluştuğunu belirten Yayan, "Fiyatlar Çin'in sahip olduğu enerji bakımından, işçilik bakımından, karşılaştırmalı üstünlükleri ve devlet yardımları bakımından elde ettikleri gücün etkisiyle oluşuyor. Ancak dezavantajları da var. Kaliteli ürün açısından Türk demir çeliği ile rekabet edecek durumda değiller" dedi.

Ortadoğu’daki ithalatçıların bir kısmının kaliteden taviz vererek fiyat bazında karar verdiklerinin altını çizen Yayan, bir kısım ithalatçıların ise fiyat ne olursa olsun kaliteye baktığını bunun da Türkiye'nin bölgedeki hakim yapısından kaynaklandığını ifade etti. Çin'in ürünlerinin körfeze gelene kadar paslanmasının söz konusu olduğuna dikkat çeken Yayan, "Bizim çelik ürünlerimizin paslanması söz konusu değil. Bu da büyük bir avantaj bizim için. Ayrıca inşaat sektörünün kalite bekleyişleri açısından da bizim çelik ürünlerimizin dayanım güçleri oldukça yüksek. Dünyada kalite beklentisi en yüksek ülkelere ihracat yapıyoruz dolayısıyla bizim oradaki ağırlıklı yapımızın kolay kolay değişmesi mümkün görünmüyor ancak böyle bir fiyat orijinli sıkıntıyı yaşıyoruz" diye konuştu.

Yayan, komşu ülkelerde çok ciddi bir inşaat açığının olduğunu belirterek şöyle konuştu: "Irak'ta, Lübnan'da yaşananlar trajik, ancak inşaat sektörü açısından önemli bir ihtiyaç ortaya çıkaracak. Bu alanlarda Türkiye dışında bir alternatifin başarılı olması söz konusu değil. Keza körfez bölgesinde bulunan ülkelerdeki demir çelik ürün taleplerinin de kalite beklentileri itibariyle Türkiye yöneleceğini düşünüyoruz. Yani oransal olarak biraz düşüş yaşansa bile, petrol gelirlerindeki artışın da etkisiyle toplam talepteki yüksek oranlı artış sayesinde miktar yönünden çok ciddi düşüşler yaşamayacağımızı düşünüyoruz. Uzun vadeyi kestiremesek de orta vadede, kayıplarımızı toplam talepteki artışlarla en azından telafi edebiliriz."

2000 yılında 127 milyon ton olan ham çelik üretimini 2005 yılında 350 milyon ton seviyesine çıkaran Çin’in, 2006 yılında kapasite daraltma ve üretim artış hızını yavaşlatmadan bahsetse de rakamlar üretimdeki artışın devam edeceğini gösteriyor. 2006 yılının ilk yarısı itibariyle Çin’deki üretim artışı, yüzde 18.3 seviyesine ulaştı. Artış eğiliminin devam etmesi durumunda ise Çin’in üretiminin yıl sonu itibariyle 410 milyon ton seviyesini aşması bekleniyor.