New York'taki Birleşmiş Milletler (BM) merkez binasının bahçesinde, dünyadaki küresel ısınmaya dikkat çekmek amacıyla buzdan köprü inşa edildi. Ancak Norveçli sanatçı Vebjorn Sand'in 'Antarktika: İnce Buzun Üstünde' ismini verdiği bu köprü, Türkiye için tanıdık bir projenin bir uygulaması. Bu, ünlü ressam Leonardo da Vinci'nin 1502'de Osmanlı Sultanı II. Beyazıd'ın isteği üzerine Haliç için tasarladığı, o zamanın şartları elvermeyince inşa edilemeyen köprü...
Köprünün aynısını, buzulların iklim değişikliği nedeniyle eridiğine dikkat çekmek amacıyla geçen yıl Antarktika'da yapan Sand, onun hiç erimemesini umduğunu söylüyor. New York'taki buz köprününse bir hafta içinde erimesi bekleniyor.

Haliç Da Vinci'yi Beyazıd'dan Beri Bekliyor
Da Vinci'nin Haliç için tasarladığı köprüyü İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı Kültür A.Ş. 10 yıl önce projelendirmişti. Ancak o zamandan bu yana somut adım atılmadı. Eski genel müdür Cengiz Özdemir, şöyle anlatıyor: "1502'de Sultan II. Beyazıd'la Da Vinci arasında Haliç'te bir köprü yapılmasıyla ilgili yazışmalara binaen Da Vinci eskiz çizimler hazırlıyor. Bu çizimler şu anda hem Topkapı Sarayı'nda hem de İtalya'da var. Fakat sonra dönemin mimarları o günün teknolojisiyle bu köprünün yapılamacağını düşünüyor ve sultana olumsuz kanaat bildiriyor. Bugün bu köprü New York'ta tekrar gündeme geliyorsa aslında tarihle bugünü birleştiren, Batı'yla Türkiye'yi buluşturan bir eser olacaktır."

Özdemir, köprünün 2002'de Norveç'te bir kasabada otoyol üstgeçidi olarak yapılıp, üstünde asli yerinin Haliç olduğunun belirtildiğini söylüyor: "Doğru olan, köprünün asıl yeri olan Haliç'te Da Vinci gibi bir dâhinin yaptığı şekilde inşa edilmesidir. 2010'da İstanbul'un kültür başkenti olacak olması buna vesile olabilir. Türkiye böyle bir köprü projesinin varlığını 50 yıl önce fark etmiş. Kültür A.Ş. olarak 2000'de projelendirdik. Ancak hâlâ yapılmadı, sürüncemede kaldı."

Da Vinci'nin Haliç için düşündüğü köprü, belirli aralıklarla 'Proje hayata geçiriliyor' diye haberleştirildi. Son olarak 2006 tarihli bir haberde 'ekimde tamamlanacağı' yazıyor. Ancak henüz gelişme yok.

Küresel Isınma'ya Karşı Buzdan Da Vinci Köprüsü
Da Vinci'nin tasarımından çok etkilenen Sand, onu buzdan inşa etmeye 2006'da Antarktika'ya gittiğinde karar vermiş. "Orada yaptığım buzdan köprü eridiği gün, bizim medeniyetimizin de büyük bir parçası sulara gömülecek" diye konuşan Sand, köprünün aynısını, küresel ısınmanın tüm insanlığı etkilediğini duyurmak için bir de burada yaptığını söylüyor. Sand'a göre, 'Antarktika'dan getirdiği su ve malzemelerle yaptığı New York'taki köprü zamanla eriyecek, bu erime de bize Antarktika'nın da aslında hızla eridiğini gösterecek'.

Leonardo Da Vinci'nin ileri görüşlülüğüyle dünyaya bütüncül bir açıdan baktığını, onun birçok bilim ve sanat alanlarına yansıttığı yeteneğinden ve bakış açısından çok şey öğrenilmesi gerektiğini söyleyen Sand, "Bugün dünyanın bu hale gelmesinde materyalist bakış açımız büyük rol oynuyor. Da Vinci'nin vizyonu geleceğin vizyonu, ayakta kalmamız için gerekli. Sanatın gücü olduğuna ve insanları pek çok noktada etkileyebileceğine inanıyorum. Sanat, insanları siyasetçilerden ve bilim insanlarından daha farklı bir şekilde etkiliyor. İklim değişikliği gibi konularda sanatçıların da sorumluluğu olduğunu düşünüyorum" diye konuşuyor.