İstanbul Boğazı geçişini 4 dakikaya düşürecek olan ve saatte 70 bin yolcu taşıyacak Marmaray Projesi, deniz altında hızla ilerliyor. Ancak karada yapılan çalışmalar, arkeolojik kazılar ve Tabiat Varlıklarını Koruma ve Anıtlar Kurulu'ndan çıkması beklenen izinler nedeniyle ağır aksak ilerliyor.

Marmaray'ın en zor kısmı olarak gösterilen deniz tüplerinin yerleştirilmesi projede en hızlı ilerlenen bölüm oldu. Büyükada'da testlerden geçen dördüncü tüp olan 8 numaralı tüp ise 11 Ekim Perşembe günü, törenle yerine yerleştirilecek. Deniz tüneli kısmının aksama olmadan tamamlanması bekleniyor. 9 Mayıs 2004'te temeli atılan projenin 2008 sonunda bitirilmesi ve ilk test sürüşünün 28 Nisan 2009'da yapılması öngörülüyordu. Ancak, yavaş yürüyen arkeoloji kazıları yüzünden proje bazı alanlarda durma noktasına geldi. Marmaray'ın, iki yıl gecikmeli olarak 2011'de bitirilmesi planlanıyor.

Atatürk ve Fatih
Anadolu yakasındaki tünellerde çalışmalar ağır aksakda olsa devam ediyor. Atatürk ismi verilen TBM (delme) makinası bugüne kadar 750 metre, Fatih makinası ise 700 metre kazı yaptı. Tünel, Anadolu Yakası'nda projenin önemli ayaklarını oluşturan Kadıköy İbrahimağa Mahallesi'ndeki Ayrılık Çeşmesi'nden Karacahmet Mezarlık girişine kadar ilerledi. Üsküdar'da Arkeolojik kazıların yüzde 95'i tamamlandı. 1,5 yıl gecikmeyle Üsküdar İstasyonu için istinat duvarları tamamlanarak kazı işlemlerine nihayet başlanabildi.

Surlar güçlendirilmeli
Avrupa Yakasında ise çalışmalar Anadolu Yakası'ndan daha yavaş ileriliyor. Tünel kazıları Kazlıçeşme'de yeni başlanırken, Yenikapı'daki çalışmalar Anıtlar Kurulu'nun onayını bekliyor. Projenin önüne bir de sur engeli takıldı. Anıtlar Kurulu İTÜ ve Yıldız Teknik Üniversitesi heyetleri İstanbul'da surların tünel kazım sırasında titreşime dayanamaycağını, surların ve çevredeki binların geçlendirilmesinin yapılmasının ardından tünel kazma işlemlerine başlanmasını istedi. Tarihi yarımadada Yenikapı-Yedikule-Sirkeci hattı boyunca 600'den fazla bina, Marmaray tünel hattının üzerinde kalıyor. Sadece Sirkeci'de 70 ile 100 arasında bina bulunuyor. Bunlardan 23'ü hakkında yıkım kararı alındı, ancak yıkım yapılmadı. Fatih ilçe sınırlarında da 525 bina için İstanbul Teknik Üniversitesi'nden bir ekip binaların analizlerini sürdürüyor. Kaç binanın yıkılması gerektiğine karar verilecek.

Ne zaman biter tahmin etmek zor
Anadolu Yakası'nda Üsküdar'daki çalışmaların bitirilmek üzere olduğunu belirten İstanbul Arkeoloji Müzesi Müdürü İsmail Karamut, "Yenikapı'da 24 bin Üsküdar'da 11 bin metrekarelik alanda kazı çalışmaları yapılıyor. Üsküdar kazılarının yüzde 95'i bitti. Kazıların devam edebilmesi için kazı alanında bulunan dini bir yapının kaldırılması gerekiyor. Burası trafikten dolayı kurula gidilecek" dedi. Yenikapı'da çalışmalar'ın kazılar sırasında çıkarılan eserler nedeniyle revize edildiğini ifade eden Karamut, "Kazılar sırasında ortaya çıkartılan Bizans dönemine ait "Theodosius Limanı"nın korunması sebebiyle proje revize edildi“ dedi. Karamut, "Yapılan kazıların ne zaman biteceği konusunda bir tarih vermek çok zor” diye konuştu.
 
,