Türkiye Bilimler Akademisi'nce (TÜBA) konusunun uzmanı 4 bilim insanına hazırlatılan
"Beklenen Marmara Depremi Riskler ve Önlemler" raporunda İstanbul'u bekleyen tehlikeye
bir kez daha dikkat çekildi. Raporda, kenti depreme karşı güçlendirmek için acilen
harekete geçilmesinin önemine de vurgu yapıldı.
45 sayfalık raporun; TÜBA Üyesi Prof. Dr. Naci Görür tarafından yazılan "Beklenen
Marmara Depremi" bölümünde Marmara Denizi'nde yapılan araştırmalar sonucunda fay
ile ilgili edinilen bilgilere ve risk analizine, Boğaziçi Üniversitesi Öğretim
Üyeleri Prof. Dr. Mustafa Erdik ve Doç. Dr. Eser Durukal 'ın "İstanbul'da Deprem
Riski" bölümünde senaryolara yer verilirken Dr. Gündüz Fındıkçıoğlu 'nun kaleme
aldığı bölümde de konutların dayanıklı hale getirilmesi için finansal öneriler
ele alındı.
Erdik ve Durukal tarafından incelenen bölümde bugüne dek açıklanan deprem senaryolarının
yanı sıra altyapının durumuna da yer verildi.
25 köprü hasar görecek
Raporda, kentteki altyapı ile ilgili deprem zafiyetinin, güncel deprem şartnamelerindeki
deprem performans isteklerinin artması ve bakım sorunlarından kaynaklandığına
dikkat çekildi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve JICA tarafından yapılan çalışmalara
göre kentte 480 adet köprünün deprem performansının ön değerlendirmesinin yapıldığı
ve 21 köprünün hasara uğrayacağı, 4 köprünün orta derecede hasar alacağı sonucuna
ulaşıldığı belirtildi.
Raporda, metropol alanı içinde yer alan doğalgaz sistemi boru hatlarında çok
az hasar meydana geleceğinin tahmin edildiği ifade edilerek "Çalışmalar sonucunda
70 sızıntı hasarının, 17 kopma hasarının oluşabileceği öngörülüyor" denildi.
Sular kesilebilir
İstanbul'da deprem sonrasında yaklaşık 1600 noktada boru hasarının oluşabileceğine
vurgu yapılan raporda, hasarların daha çok Avrupa Yakası'nda yoğunlaşacağı kaydedildi.
En çok hasarın Fatih ve Güngören'de oluşmasının beklendiğine dikkat çekilen raporda
şöyle devam edildi:
"İçme suyu sisteminde en çok boru hasarının 123 kırılma ile Küçükçekmece'de oluşacağı,
Adalar'da pompa istasyonu hasarlarının meydana geleceği, atık su sisteminde ise
Bakırköy'deki ana hatlarda 216 kırılma meydana geleceği, Pendik ve Tuzla'daki
tünellerde orta derecede hasar oluşacağı öngörülüyor."
Trafolara dikkat
Raporda elektrik dağıtım istasyonlarının ve özellikle 380 kilovatlık trafo merkezlerinin
yaklaşık yüzde 25'inin deprem performansları açısından yeterli güvenliklerinin
bulunmadığının altı çizildi. İstanbul'da 1100 km. kablo hasarının oluşacağının
tahmin edildiği raporda, en fazla hasarın Zeytinburnu, Güngören ve Bahçelievler'de
oluşacağı kaydedildi.
İstanbul genelinde ve çevresinde endüstriyel tesislerin ortalama yüzde 6-8'lik
bina kaybına uğrayacağının altı çizilen raporda, "Tüm sektörler için ortalama
makine ve ekipman kayıpları yüzde 2.5, stok kayıpları ise yüzde 3 civarında gerçekleşebilir.
Bu bağlamda İstanbul'da iş durması kayıplarının tüm sanayi tesisleri için depremin
şiddetine göre yıllık cironun yüzde 5-10'u arasında ya da yüzde 2 ile 3'ü arasında
olacağı söylenebilir" denildi.
Cumhuriyet Gazetesi