Enerjinin verimli kullanımı için öncelik verilmesi gereken konuların başında,
kısaca ‘mantolama’ olarak adlandırılan ‘dıştan ısı yalıtımı uygulaması’ geliyor.
Çünkü yapılarda ısı kayıplarının büyük bölümü binaların cephelerinde oluşuyor
ve bu kayıpları önlemek için yapılan mantolama sistemi sayesinde kullanılan enerjiden
ortalama yüzde 50-60 oranında tasarruf edilebiliyor. Bu da hem hane bütçesine
hem de ülke ekonomisine katkıda bulunulmasını sağlıyor.
Mantolama, enerji tasarrufunun yanında yapıların betonarme bölümlerinde
korozyonu önleyerek yapı ömrünün uzamasına da yardımcı oluyor. Ayrıca iç mekânda
rutubet oluşumu ve küflenmelere karşı da yapıları koruyarak konforlu iç mekân
koşulları yaratıyor.
Mantolamanın sayısız avantajlarına rağmen uygulama sürecinde yapılabilecek
hatalar kötü sonuçlar doğurabiliyor. Gerek tüketiciler gerekse uygulayıcılar açısından,
mantolama konusunda dikkat edilmesi gereken kritik noktalar bulunuyor.
Paket sistemler tercih edilmeli
Mantolama yaptırmaya karar verildiğinde en kritik nokta seçilecek ürünlerin
bir paket sistem olması. Bu paket sistemlerin, Avrupa Teknik Onay Rehberi (EOTA)
dıştan duvar ısı yalıtım sistemleri için hazırlanan yaşlandırma ve performans
standardına (ETAG 004) uygunluğunun test edilmiş olması gerekiyor. Bu test ile
mantolama sistemi 20 yıl boyunca yaşayabileceği fiziksel koşullara laboratuar
ortamında maruz bırakılıyor ve ardından testlere tabi tutularak yeterlilikleri
sağlayıp sağlamadığının kontrolü yapılıyor.
XPS’li paketler bina ömrü boyunca performans sağlıyor
Mantolama sistemleri arasında XPS’li paketleri tercih ederek de diğer paketlere
göre önemli avantajlar sağlanıyor. Isı iletkenlik değeri en düşük ısı yalıtım
malzemesi olan XPS, bünyesine su almadığı için ısı iletkenlik değeri hiçbir zaman
değişmiyor.
Ayrıca XPS’in gece-gündüz ve yaz-kış arasında oluşan sıcaklık farklılıklarından
etkilenmemesi ve boyutsal stabilitesini koruması, sıva ve boya yüzeyinde çatlak
oluşumunu engelliyor. XPS Isı Yalıtım Levhaları performansını bina ömrü boyunca
koruyarak maksimum tasarruf sağlıyor.
XPS ısı yalıtım levhaları
İklim koşullarına uygun kalınlık belirlenmeli
Hangi paket sistemin seçileceğine karar verildikten sonra, uygulamacı firma
ile birlikte yalıtım malzemesinin kalınlığının belirlenmesine sıra geliyor. Bu
kalınlık “TS 825 Binalarda Isı Yalıtımı Yönetmeliği”ne uygun olarak yapılacak
hesaplara göre belirlenebildiği gibi, yine TS 825’te belirtilen iklim koşullarına
uygun olan kalınlıklar da seçilebiliyor. İstanbul için 3 cm XPS’li mantolama paketleri
uygun olurken, İç Anadolu’da 5 cm’lik, Akdeniz’de 4 cm’lik XPS’li mantolama paketlerinin
tercih edilmesi gerekiyor.
Doğru metraj, doğru maliyet hesabı ve sertifikalı ustalar sorunsuz uygulama sağlıyor.
Uygulama firmalarından mantolama için teklif alırken, cephe metrajının
doğru çıkarılması maliyetlerin doğru hesaplanması açısından da önemli. Uygulamayı
yapacak olan firmanın vereceği detaylı bir fiyat teklifinde, malzemelerin m² tüketim
miktarlarını görüp, uygulama başlamadan eğer eksik kullanılan bir takım malzemeler
varsa bunları tespit edip müdahale etmek mümkün oluyor. Ayrıca firma ustalarının
sertifikalı olması en iyi ve sorunsuz sonucu elde etmekte yardımcı oluyor.
Yapıların tüm dış kabuğuna ısı yalıtımı uygulanmalı
Mantolama yaptırırken yapıların tüm dış kabuğunun ısı yalıtımı ile sarılması
gerektiği unutulmaması gereken bir konu. Örneğin; pencere ve kapı gibi açıklıkların
merkez dönüşleri ısı yalıtım malzemesiyle dönülmez ise bu noktalar ısı kaybının
neden olacağı önemli ısı köprüleri oluşturuyor.
Bu gibi noktalarda mantolama kalınlığıyla aynı kalınlıkta ya da daha ince
özel profiller (pencere dönüş profili) kullanılabiliyor. Yine standart paketler
içinde yer almayan bazı detay profillerini de kullanarak sistemin tamamlanması
sağlanıyor. Özellikle renovasyon projelerinde, denizlik mermerlerinin boyunun
yalıtımın ardından kısa kalması nedeniyle buralarda alüminyum denizlik profili
kullanarak denizlikler uzatılabiliyor.
Üretici firmaların tavsiyeleri göz ardı edilmemeli
Uygulama sırasında ise üretici firmaların tavsiyeleri göz önünde bulundurularak
uygulamanın bu doğrultuda yapılıp yapılmadığına dikkat edilmesi gerekiyor. Bu
tavsiyelere; seçilen sistemin detay kitapçıklarından, uygulama CD’lerinden ya
da internet sayfasından ulaşılabiliyor.
Isı yalıtımı ve mantolama uygulamaları hakkında ayrıntılı bilgi almak isteyenler
XPS Isı Yalıtımı Sanayicileri Derneği’nden bilgi alabilirler. Isı yalıtımı bilincinin
artırılması ve AB standartlarında uygulamalar yapılması konusunda faaliyetlerde
bulunan derneğe, www.xpsturkiye.org internet adresinden ulaşmak mümkün.