Türkiye, 2002-2006 yılları arasında yürüttüğü enerji diplomasisinin meyvelerini
toplamaya başladı. Son 4 yılda uluslararası petrol ve doğal gaz boru hattı projelerinin
vazgeçilmez unsuru haline gelen Türkiye, 6 dev projeyle dünyanın enerji terminali
oldu. Bakü-Ceyhan petrol boru hattı projesini "yüzakı projesi" olarak nitelendiren
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, buna ek olarak "Şahdeniz Projesini"
gerçekleştirdiklerini vurguladı.
Temelleri atılan 6 dev uluslararası projeyle Türkiye, dünyanın enerji terminali
haline geldi. Hayal olarak görülen Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı'nın
hayata geçmesiyle güven kazanan Türkiye, Bulgaristan-Romanya-Macaristan-Avusturya-Türkiye
(NABUCCO), Türkiye-Yunanistan ve İtalya uzantısı, Türkmenistan- Azerbaycan- Türkiye,
(Şahdeniz), Mısır-Türkiye Doğalgaz Boru Hatları ve Mavi Akım Projesi'yle bölge
politikalarına yön veren ülke konumuna gelecek.
BTC İKİNCİ BÜYÜK ADIM
Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Türkiye'ye hiç bir maliyet yüklenmeden
başarı ile tamamlandı ve Azeri petrolü uluslararası pazarlara taşınmaya başladı.
Toplam uzunluğu bin 776 kilometre olan BTC hattının Türkiye kesimi bin 76 kilometre
ve günlük 1 milyon varil taşıma kapasitesine sahip bulunuyor. Türkiye kısmının
maliyeti 1.7 milyar dolar olan hat ile 28 Mayıs 2006 tarihinde Azeri petrolü Ceyhan
Terminali'ne ulaştı. 4 Haziran 2006 tarihinde ilk tanker yüklemesi yapıldı. Söz
konusu hattın işletmesini ise BOTAŞ İnternatıonal (BIL) üstlendi.
AVRUPA'NIN AÇIĞINI KAPATIYORUZ
Nabucco, Avrupa doğalgaz açığının önemli miktarının Türkiye üzerinden geçecek
boru hatları yoluyla karşılanması amacıyla yürütülen projeler arasında yer alıyor.
Bulgaristan'dan başlayıp Romanya, Macaristan'ı izleyerek Avusturya'ya ulaşacak
Nabucco, yaklaşık 3 bin 300 kilometre ve kapasitesi 31 milyar metreküpten oluşuyor.
Toplam maliyeti 4.6 milyar euro olan doğal gaz boru hattının 2012 yılında işletmeye
alınması planlanıyor. Nabucco uluslar arası şirketinin kurulması tamamlanırken,
26 Haziran 2006'da projeye katılan ülkelerin ilgili bakanları "Bakanlar Beyanatı"nı
imzaladı.
YUNANİSTAN'A DA BİZDEN GAZ
Türkiye-Yunanistan Doğalgaz Boru Hattı'nın kara bölümü inşaat ihalesi 30 Haziran
2005'te imzalandı. 3 Temmuz 2005'te temeli atılırken, projenin deniz geçişi ile
ilgili sözleşme 24 Ekim 2005 tarihinde imzalandı. Söz konusu hattın inşaatının
Temmuz 2007'de bitirilmesi planlanıyor. Projeyle Yunanistan'a doğalgaz verilmesinin
dışında, Hazar Bölgesi, Orta Doğu ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşınması hedefleniyor.
Hattın İtalya bağlantısının 2011 yılında devreyi girmesi öngörülüyor.
Öte yandan mayıs 2005'te imzalanan Şahdeniz Projesi'nin yapım işinin temmuz 2007'de
tamamlanması bekleniyor. Azerbaycan ile Türkiye arasında imzalanan 15 yıl süreli
anlaşma ile Hazar bölgesinde üretilen gazın iletilmesi planlanıyor.
ŞAHDENİZ GAZININ PAYLAŞIMINI 3 ÜLKE BAKANLARI YAPACAK
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler Şahdeniz Projesi ile akacak gazın
paylaşımına yönelik Türkiye-Azerbaycan ve Gürcistan Enerji Bakanları olarak İstanbul'da
biraraya gelerek görüşme yapacaklarını bildirdi. Batı Karadeniz Enerji Üssü Projesi
çerçevesinde kömür kuyuları sözleşme imzalanması ve metangazı sondajına başlanması
nedeniyle Ankara Sheraton Oteli'nde düzenlenen törene katılan Bakan Güler, Gürcistan
Enerji Bakanı ile geçen hafta görüşmeler yaptığını hatırlatttı ve bir hafta içinde
3 ülke bakanlarının yeniden bir araya geleceğini söyledi. Gazın paylaşımına yönelik
anlaşmaların hem şirket şirkete, hem de Azerbaycan ve Türkiye hükümetlerinin ülkeler
arası iki anlaşma yapılarak gerçekleşeceğini ifade eden Bakan Güler, şöyle devam
etti: "Gazın paylaşımı iki anlaşmayla mümkün oluyor. Biz üçlü olarak görüşme yapacağız
ve konuyu ondan sonra netleştireceğiz. Her iki ülkenin de bizim alacağımız gazdan
talepleri oldu. Gürcistan'ın 800 milyon metre küp ihtiyacı olduğu bildirildi.
Biz de politik bir karar olarak bu rakamı telaffuz ettik. Ancak bu tip anlaşmaların
olabilmesi için dediğim gibi şirket şirkete ve hükümet hükümete iki ayrı anlaşmanın
yapılması lazım ve üç ülkenin de bunda mutabık kalması lazım."