Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) tarafından gerçekleştirilen "Gayrimenkul Zirvesi 7", "Geleceği İnşa Ederken" temasıyla gerçekleştirildi. Sektörün durumu, sorunlarının ele alındığı ve geleceğe dönük beklentilerin dile getirildiği 7'nci Gayrimenkul Zirvesi'nde Türkiye'nin önde gelen sektör temsilcileri uluslararası gayrimenkul yatırımcılarıyla buluştu. Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkan Vekili Erdoğan Bayraktar, Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) tarafından düzenlenen Gayrimenkul Zirvesinde yaptığı konuşmada, gayrimenkulün insan hayatının en önemli unsuru olduğunu söyledi. İnsanların artık konut edinirken çağdaş dünyanın bütün unsurlarını kapsayan güvenilir mekanlar aradığını dile getiren Bayraktar, nüfus artıkça gayrimenkul değerinin de artığını anlattı. İspanya'nın gayrimenkulde çok önemli gelişmeler gösterdiğini, Avrupa'dan önemli yatırımcı çektiğini hatırlatan Bayraktar, Türkiye'nin önünde de İspanya'dan daha büyük fırsat olduğunu aktardı. ''Üstelik Türkiye coğrafyası hem konum itibariyle, hem de iklimi bakımından İspanyadan daha güzel, tarihi derinlikle bezenmiş olduğunu biliyoruz'' diyen Bayraktar, konuşmasına şöyle devam etti: ''Bu fırsatı çok iyi değerlendirmemiz lazım. Bazı kesimler yabancılara gayrimenkul satışına karşı çıkarken biz bunun bir takım kıstaslar getirilerek artarak devam etmesinden yanayız. Belkide yabancılara belli bir süre içinde yatırım yapmak şartıyla gayrimenkullerin satılması, stratejik bakımından önemli olan gayrimenkullerin ise gerekli devlet kurumlarından izin alınarak satılması gerektiğini düşünüyoruz. Bu Türkiye'nin gelişmesine Avrupa ile bütünleşmesine çok ciddi katkı sağlayacaktır. Bu bakımdan gayrimenkul işiyle iştigal eden yatırımcıları ve bu sektördeki fikir önderlerini daha çok kafa yormaya davet ediyorum." Bayraktar, TOKİ'nin çalışmalarına da değinerek, özellikle alt gelir grubunun konut edinmesine yönelik ciddi çalışma içinde olduklarını anlattı. Bu yılki 240 bin konut hedefini de bugün itibariyle aştıklarını bildiren Bayraktar, ''Alt gelir grubuna yönelik projelerimiz artarak devam edecektir. Ağırlık olarak belediyelerle işbirliği yaparak gecekondu dönüşümlerine devam edeceğiz'' dedi. Bayraktar, TOKİ'nin hasılat paylaşımı projeleriyle Türkiye'ye modern yerleşim birimleri kazandırdığını anlattı.

GLOBALLEŞMENİN GETİRDİĞİ ŞARTLAR
İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Başkanı Osman Birsen, zirvede yaptığı konuşmada, globalleşmenin getirdiği yeni yapının şartlarını bilmenin önemine işaret etti. Türkiye'nin son yıllarda ekonomik anlamda istikrarsız bir dönemden istikrarlı bir döneme geçtiğine, liberal politikaların bu dönemde daha sağlıklı bir yapıya kavuştuğuna değinen Birsen, ülkede tüm sektörlerin global sermaye akışından faydalandığını vurguladı. Borsada işlem gören hisse senetlerinin yüzde 70'ine yakın bir kısmının yabancı yatırımcıların elinde bulunduğunu belirten Birsen, bunun da 42 milyar dolar anlamına geldiğini ifade etti. Yabancı yatırımlar konusunda birinci dalganın menkul kıymetlerde yaşandığını dile getiren Birsen, "Sanıyorum Türkiye artık birinci dalgadan yeterince faydalandı. Şimdi ikinci dalganın gayrimenkul sektöründe görüleceğini düşünüyorum" dedi. Birsen, gayrimenkul sektörünün yeni finansman modellerine kavuşmasının da önemli olduğuna işaret etti.

YABANCIDAN KORKMAYIN
İstanbul Ticaret Odası Başkanı Murat Yalçıntaş da, "Türkiye, hiçbir ön yargının esiri olmadan, yabancı yatırımcılara konut sektörünün kapılarını ardına kadar açmalıdır" dedi. "Bence bu noktada dikkat çekilmesi gereken bir başka nokta da yabancıların yatırımıdır" diyen Yalçıntaş, konuşmasını şöyle sürdürdü: "Türkiye, hiçbir ön yargının esiri olmadan, yabancı yatırımcılara konut sektörünün kapılarını ardına kadar açmalıdır. Tüm dünyada, başta İspanya gibi ülkeler olmak üzere yabancılara sağlanan kolaylıklar, bizim ülkemizde de sağlanmalı, bu konuda direnç noktaları oluşturulmamalıdır. Çünkü biz toprağımızı değil, konutu satıyoruz. Çünkü biz bu ülkenin ekonomisi ve refahına katkıda bulunacak sermayeye kapılarımızı açıyoruz. Şunu unutmamak gerekir ki, siz normal piyasa şartlarında yatırımcı olarak bu ülkeye yabancı sermayeyi sokmazsanız, daha sonra uluslararası kuruluşlardan aldığınız borçlarla, sokuyor ve böylece de belirleyici olmaktan da uzaklaşıyorsunuz."

LOKALDEN ULUSLARARASI PİYASAYA
GYODER Başkanı Bekir Cumurcu ise, geçtiğimiz 5 yıl içinde Türkiye'de gayrimenkul sektörünün lokal bir sektör olmaktan uluslararası bir piyasa olmaya doğru önemli mesafeler katettiğini vurgulayarak, "Bu gelişmenin devam edeceğini ve gayrimenkulün varlık sınıfı olarak önemini artıracağını, 2007 yılının tüm beklentilerin ötesinde iyi bir yıl olacağını düşünüyorum" dedi. Türk ekonomisindeki gelişmelerden en fazla etkilenen sektörlerden birinin gayrimenkul olduğunu aktaran Cumurcu, sektördeki gelişmelerin en fazla hissedildiği yerin İstanbul olduğunu vurguladı. Mortgage sistemine ilişkin yasaya da değinen Cumurcu, yasanın büyük bir kesim tarafından "kolayca ev sahibi olma yasası" olarak yanlış algılandığını, bunun en büyük nedeninin nüfusun büyük kesiminin dar gelirli olmasından kaynaklandığını söyledi.

SPK'NIN MENKUL KIYMETLEŞTİRME ÇALIŞMALARI
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) İkinci Başkanı Turan Erol da sermaye piyasalarının firmaların finansman ihtiyaçlarına hızla cevap verebilecek esnek bir yapıya sahip olduğunu belirterek, ''Geçmiş 20 yıllık dönemde sermaye piyasaları kanalıyla şirketlerimize doğrudan aktarılan kaynak miktarı ortalama 2,5 milyar dolardır. Bu rakama borsa şirketlerimizin İMKB pazarlarındaki 10,5 milyar dolarlık pay devirlerini de ilave etmek gerekir'' dedi. SPK olarak misyonlarından birisinin de piyasaya öncülük etme rolü olduğunu anlatan Erol, bunun gereği olarak gelişmiş ülkelerin finansal piyasalarında yaygın olarak kullanılan fakat Türkiye'de şimdiye kadar yeterince yararlanamadığı "menkul kıymetleştirme'' (securitization) çalışmalarını daha kapsamlı bir şekilde ele almaya başladıklarını söyledi. İlk menkul kıymetleştirme uygulamalarına konu olan varlıkların ise ipotekli konut kredileri olduğunu belirten Erol, şunları kaydetti: ''10 trilyon dolar hacme ulaşan ipotekli konut kredilerinin yaklaşık yüzde 70'i ipoteğe dayalı menkul kıymetler şeklinde seküritize edilmiştir. Menkul kıymetleştirme alanındaki bu potansiyelin ülkemizdeki yatırım bankacılığı için önemli fırsatlar oluşturduğunu düşünüyoruz. Bu yeni döneme hazırlanmak için aracı kurumlarımızın organizasyonlarında değişiklik yaptığını ve uluslararası yatırım bankalarının da lisans alarak ya da yerli kurumlarla ortaklıklar yaparak sermaye piyasalarına girdiğini memnuniyetle izlemekteyiz.'' Konut Finansmanı Kanunu'nun yayımlanmasını takiben ikincili düzenlemeler üzerinde çalışmaya başladıklarını da belirten Erol, bu kapsamda yaptıkları çalışmaları anlattı. Tut-Sat'a ilişkin yapılan tartışmaların başında sistemin yüksek faiz oranlarında uygulamaya konulup konulmayacağının geldiğini aktaran Erol, 'Uluslararası deneyimler sistemin yüksek faiz oranlarında da uygulamaya konulabileceğini ve sonuçta faizleri aşağıya çekme yönünde katkı yaptığını göstermektedir'' dedi. Erol, Türkiye'de mevcut konut kredilerinin geri ödenmeme oranının binde 2 düzeyinde olduğunu bildirdi.


DEVLET EN FAZLA GAYRİMENKUL SAHİBİ
Milli Emlak Genel Müdürü İlyas Arlı da Türkiye'deki ekonomik istikrarın gayrimenkulde patlama oluşturduğunu, buna paralel yatırım yapmak isteyenlerin arsa ihtiyacının arttığını söyledi. Devletin yüzde 50 payla en fazla gayrimenkul sahibi durumunda bulunduğunu bildiren Arlı, adı özelleştirme olmasa da devlete ait arsaların sürekli olarak aktarıldığını anlattı. TOKİ'ye 2006 yılında 1 milyar 227 milyon YTL değerinde 726 gayrimenkulün bedelsiz devredildiğin belirten Arlı, TOKİ'yi desteklemeye devam edeceklerini söyledi. Arsa üretimi konusunda belediyelere de görevler düştüğünün altının çizen Arlı, yatırımcılara gerekli kolaylıkların sağlanması gerektiğini belirtti. Arlı, ''Ülkemiz yabancı yatırımcılar için çok cazip. Ülkemize güvenilmesini istiyoruz. Türkiye barış ülkesidir. Bir takım münferit olaylara bakılarak yabancı yatırımcıların ülkemiz hakkında karar vermemesini diliyoruz'' dedi.

GAYRİMENKULE 3 YILDA 4.3 MİLYAR DOLAR GELDİ
Y&Y Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (GYO) Genel Müdürü Işık Gökkaya, son üç yılda gayrimenkul sektörüne, 4.3 milyar dolar yabancı yatırımı yapıldığını bildirdi.
Gökkaya, Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) tarafından düzenlenen Gayrimenkul Zirvesinin "Gayrimenkul Finansmanı ve Küresel Sermaye" konulu oturumunda yaptığı konuşmada, ekonomideki gelişmeler sayesinde gayrimenkul sektörünün yerli ve yabancı yatırımcıların gözdesi olduğunu söyledi.
Yabancı yatırımcıların gayrimenkul satın alarak, doğrudan proje geliştirerek, diğer şirketlerle ortaklık kurarak, satın alma ya da birleşme yoluyla yatırım yaptığını belirten Gökkaya, Temmuz 2003'te yabancıların gayrimenkul alımlarının kolaylaştırılmasından bu yana 70 ülkeden 63 bin 500 yabancının gayrimenkul sahibi olduğunu bildirdi. Bu rakamın çok düşük olduğunu belirten Gökkaya, Almanya'da 250 bin Türkün gayrimenkul sahibi olduğunu söyledi. Işık Gökkaya, 31 Mart 2007 itibariyle halka açık 12 GYO'nun toplam portföy değerinin 2.13 milyar dolar, net aktif değerinin 1.93 milyar dolar, piyasa değerinin ise 1.77 milyar dolar olduğunu belirterek yabancı ilgisine dikkati çekti. Gökkaya, yabancı yatırımcı ve fonların GYO hisse senetlerinde aldığı pozisyonlar sonucu yabancı payının yüzde 30 seviyesine yükseldiğini bildirdi. 2000'lerin başında 100 milyon dolar seviyesinde olan konut kredilerinin bugün 17.2 milyar dolarları aştığını kaydeden Gökkaya, bunun sektördeki hızlı büyümenin bir göstergesi olduğunu söyledi. Gökkaya, 10 yılda konut kredisi toplamının 88.4 milyar dolara çıkacağını kaydederek kaynak ihtiyacı nedeniyle yabancı yatırımların büyük önem taşıdığını belirtti.

"İNANMASAK GELMEZDİK"
GE Real Estate İş Geliştirme Genel Müdürü Oliver Teran ise Türkiye'nin geçmiş yıllarda haritanın dışında tutulduğunu, ancak bugün yakınlaştığını söyledi.
GE için de Türkiye'nin yeni bir coğrafya olduğunu dile getiren Teran, Türkiye'nin ülke olarak taşıdığı avantajlara dikkat çekti. "Türkiye'de çok büyük boşluklar var bunları yatırımlarla doldurmak lazım" diyen Teran, Türkiye'de orta sınıfın geliştiğini, iyi bir pazar bulunduğunu söyledi. Union Investment Real Estate AG Başkan Yardımcısı Michael Montebaur da "Türkiye'ye inanmasak burada olmazdık" dedi. Kendileri gibi birçok şirketin Türkiye'de yatırım aradığını ifade eden Montebaur, ancak her şeyin o kadar da mükemmel olmadığını ifade etti. Merrill Lynch GPI Başkan Yardımcısı Ali Otmar da pazarda şeffaflık konusunda eksikliklerin bulunduğunu, mortgage yasasıyla birlikte bu konuda gelişim yaşanacağını söyledi.