Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsünde, güneş enerjisiyle çalışan, klima vazifesi görecek sistemin geliştirilmesine çalışılıyor. Sistemin yaz aylarında soğutma, kış aylarında ise ısıtma amaçlı kullanılacağı belirtildi.
     
     Proje yöneticisi Mühendislik Fakültesi Malzeme Bilimi ve Mühendisliği öğretim üyesi Doç. Dr. Ali Ata, Türkiye’de güneş enerjisinin genellikle ısıtma amaçlı kullanıldığını, bu enerjinin soğutma sisteminde kullanımının kendileri dışında 1-2 yerle sınırlı olduğunu söyledi.
     
     Güneş ışınını enerjiye çeviren sistemlerin elektrik sistemleri ve termal ısı sistemleri olarak ikiye ayrıldığını ifade eden Ata, Türkiye’de elektrik sistemlerinin kullanılmadığını, termal sistemlerin ise yaygın olarak su ısıtma amaçlı kullanıldığını belirtti.
     
Yazın soğutacak, kışın ısıtacak
  Ata, güneş enerjisini soğutmada kullanmak amacıyla Almanya’da yerleşik bir firma ile her biri 5 metreye 1.8 metre ebatında 36 kolektörün bulunduğu sistemi enstitünün bahçesine kurduklarını söyledi.
     
     Güneş panellerinin 342 metrekarelik alanı kapladığını, paneller sayesinde güneş enerjisini kullanarak yaklaşık 180 dereceye kadar ısıttıkları suyu makine odasında buharlaştırarak "çiller" denilen cihaz yardımıyla lityum bromürle absorbe edip, 7 derecelik soğuk su elde ettiklerini anlatan Ata, soğuk suyu fanlar yardımıyla klima mantığında olduğu gibi mekanları soğutmada kullanıklarını ifade etti.
     
     Ata, güneş olmaması halinde ise tanklara alınan suyun sıcaklığının 1-1.5 gün muhafaza edilerek soğutmada kullanılabildiğini belirtti.
     
     Projedeki sloganlarının "Güneş çıksa da serinlesek" olduğunu, sistemle yaklaşık 1000 metrekarelik kapalı alanı soğutabileceklerini söyleyen Ata, sistemin kışın ise ısıtma amaçlı kullanılabileceğini kaydetti.
     
Sistemin ev tipi kullanımı
  Sistemin bilindiğini, ancak geliştirilmesi gerektiğini ifade eden Ata, hedeflerinin emici tabakaların güneş ışınını emip yansıtmamasını sağlayacak yeni sistemi geliştirmek olduğunu söyledi.
     
     Sistemin ev tipi kullanımının henüz söz konusu olmadığını dile getiren Ata, bunun sıcak su buharını soğutmaya yarayan "çiller" denilen cihazın küçültülememesi ve ihtiyacın yaklaşık 3 katı kapasitede olmasından kaynaklandığını belirti.
     
     "Soğutucu teknolojilerinde küçük ebatta çiller geliştirilirse güneş enerjisiyle çalışan klimalar evlerde de kullanılabilir" diyen Ata, böylesi bir teknolojiyi uzak görmediğini, 3-4 yıl içinde gerçekleşebileceğini kaydetti.
     
Tatil köylerindeki soğutma sistemlerine alternatif
  Sistemin sürekli ve güvenilir olmasından dolayı tatil köylerinde kullanılabileceğini ileri süren Ata, sistemin şu anki maliyetinin 300 bin avro olduğunu belirterek, şunları söyledi:
     
     "Güney illerimizdeki tatil köylerinden talepler var. Kurulum dışında masrafı olmayan sistem sayesinde tatil köylerinde elektrik enerjisinden günlük 150-200 YTL tasarruf sağlanabilecek. Bu sistem sayesinde güneşin en yakıcı olduğu saatlerde daha hızlı sonuç alınabiliyor.
     
     Yapacağımız çalışmalarla maliyeti indirmemiz halinde sistemin önümüzdeki yıllarda elektrikle çalışan klimaların yerini alacağını düşünüyorum. Böylece işletmeciler, elektrik enerjisinin yetersiz olduğu tatil köylerinde klimaları çalıştırmak için jeneratör kullanmak zorunda kalmayacak."