Bu yazımızda, günlük hayatımızda önemli bir yer tutan halılarımızın temizlik ve bakımı hakkında genel hatları ile size bilgi vereceğiz. Bu bilgilendirmede ki amacımız avuç dolusu para verdiğimiz halılarımızı en iyi şekilde nasıl koruyabilir ve ondan faydalanabiliriz sorularına cevap aramak, bunun sonucunda da ev ya da iş yerlerimizdeki halılarımız ile nasıl barışık bir hayat yaşayabileceğimiz öğrenmektir.
     
     Zaman zaman ev yada iş yerlerimizdeki halılarımızın bakım ve temizliği konusunda zorlanmakta, oluşabilecek leke ve kirlenmeleri nasıl giderebileceğimiz hususunda çözüm bulamamaktayız.
     
     Halı bakımı, halınızdan en iyi performansı en uzun süre almanızı sağlayan en önemli unsurdur. İyi ve kaliteli bir halı satın almanız, halınızın kirleninceye kadar bakım yapılmayacağı anlamına gelmez. Birçok halı henüz yıpranmadan çok daha önce çirkin bir görünüme bürünebilir ve bunun tek nedeni eksik ve ya uygun olmayan bir bakım programıdır. Özellikle otel, ofis, vb. iş yerleri açısından iyi bir bakım programı, halı yatırımınızı koruyacak ve en yüksek getiriyi almanızı sağlayacak katma değerdir.
     
Halı bakım ve temizliğinde dikkat edilmesi gereken unsurlar
# Kullanım trafiğine bağlı olarak bir bakım programı hazırlamalı.
# Halıları düzenli olarak kontrol etmeli, leke ve kirleri halı lifleri arasına nüfuz etmeden temizlemeye çalışmalı.
# Dışarıdan taşınabilecek kirleri engellemek için kir toplayıcı bariyerler ve paspaslar kullanmalı.
# Özellikle iş yerlerinde ki halıların temizlik ve bakımını bu konuda yetişmiş elemanlara yaptırmalı.
# Kirlenen veya lekelenen halıları doğru materyal ve ekipman ile temizlemeli, bilinçsizce veya tahminler üzerine kurulu temizlik işleminden kaçınmalı.
# Mümkünse leke koruyucu halılar tercih etmeli veya her temizlik işleminden sonra halılara leke koruma işlemi yapılmalı.
# Ev ve iş yerlerinde ki halılara doğru bir şekilde nasıl bakım ve temizlik yapabileceği ile detay bilgilere aşağıda yer verilmektedir.


Kullanım trafiğine bağlı doğru bakım programı nedir?
  Eğer bakım programınız halınızın kullanım trafiğine uygun değilse, yeni görünümünü çok hızlı bir şekilde kaybedecek ve çok kısa sürede değişim ihtiyacını gündeme getirecektir. Kullanım trafiğinden kastetmekte olduğumuz şey, ev ya da iş yerlerinde koridor, hol, salon, toplantı odası vb. ortak yaşam alanlarının yoğun kullanım trafiği sonucunda daha sık kirleneceği ve bu alanların bakımının diğer alanlara göre daha sık yapılması gerektiğidir.
     
     Diğer yandan temizlik ve bakım sırasında halılarımızın üzerinde bulunan farklı türdeki kirlerden haberdar olmamız ve buna göre önlem almamız da çok önemlidir. Başta yağ, gres, sakız ve reçine gibi yağlı kirler olmak üzere kurumuş kirler halı havını yıpratırlar ve zamanla halı havının içerisine yerleşerek çıkartılması zor hale gelirler. Sonuç, soluk gri ve ya kahverengi ton almış halıdır. Halımızın üzerindeki kir ve lekelere en kısa zamanda müdahale etmemiz, doğru halı temizliği ve bakımının ön şartlarından bir tanesidir. Doğru bir bakım programı 3 aşamalıdır.
# Önleyici (Koruyucu) bakım
# Rutin bakım
# Genel bakım (Derinlemesine temizlik)


Önleyici bakım: Halı bulunan alana kirin girmesini önlemek hem daha kolay hem de halının temizlenmesine göre daha hesaplıdır.
Alınması gereken önlemler aşağıda sıralanmıştır
# Otel, ofis vb. iş yerlerinde park, yürüme alanları gibi dış mekanlar temiz tutulmalı, kışın oluşan kar ve buzlar, kimyasal madde ve tuzlama uygulamadan temizlenmelidir.
# Ev ve iş yerlerinin girişlerinde kir tutucu paspaslar, ızgaralar ve değiştirilebilir halılar kullanılmalıdır. Bu alanlar günlük olarak vakumlanmalı, daha sık temizlenmeli ve daha sık değiştirilmelidir.
# Ofis alanlarındaki halıların korunması için döner sandalye altlığı kullanılmalı, evlerde ise mobilyaların altına halının delinmesini, yıpranmasını engelleyici koruyucular takılmalıdır.
# Yemek, içmek ve sigara için farklı alanlar tahsis edilmeli, bu tür alanlarda halı kullanılıyorsa bu halılar çok sık temizlenmelidir.


Rutin bakım: Düzenli ve programlı bir bakım planının halıda kirlenmenin artmasını ve yıpranmayı önlediği göz ardı edilmemelidir.

Rutin bakım yapılmaksızın her seferinde çok geç kalınmış bir derinlemesine temizlik yapılması halının yeni görünümünü kısa sürede kaybetmesine neden olur. Rutin bakım kavramı içerisinde vakumlama en önemli işleve sahiptir.

Vakumlama: Halı temizlik ve bakımında ilk şartın trafik yoğunluğuna bağlı olarak doğru makine ve ekipman ile düzenli vakumlama olduğunu unutmamak gerekir.

Tavsiye edilen vakumlama aralığı: Orta / yüksek trafiğe maruz kalan alanlar otel ve iş yerlerinde giriş, asansör, lobi, resepsiyon, yoğun koridor, kafeterya, içecek makinelerinin bulunduğu ve çalışanların buluştuğu alanlar ile evlerde koridor, yemek salonu, oturma odaları ve mutfak gibi alanlardır. İş yerlerinde orta / yüksek trafiğe maruz kalan alanların her gün, evlerde ise haftada 2 -3 kez vakumlanması yeterlidir.

Hafif trafiğe maruz kalan alanlar ise işyerlerinde çalışma ofisi, otel odaları,
konferans salonu, evlerde daha az kullanılan misafir odaları, vb. alanlardır. Bu
alanların iş yerlerinde haftada iki üç defa, evlerde ise 1 – 2 haftada bir
vakumlanması yeterlidir.

Doğru vakumlama ekipmanı: İş yerlerinde orta / yüksek trafiğe maruz kalan mekanlar en iyi çift motorlu vakum ile temizlenirler. Bu motorlar döverek kiri gevşetir ve sonrasında emerler.

İş yerlerinde hafif trafiğe maruz kalan alanlar tek motorlu, orta güçte ve kolay manevra yapabilen vakumlarla temizlenebilir.

İnce detay vakumlar sadece oda köşesi gibi alanlar için tavsiye edilir. Diğer
alanlarda ince detay vakumların kullanılması önerilmez.

İş yerleri için halı süpürgeleri büyük kir partiküllerini hızla temizlemek için kullanılabilir. Ancak hiçbir zaman düzenli vakumlamanın yerini almamalıdır.

Evlerde ise güçlü bir halı süpürgesi vakumlama için yeterlidir. Evlerde halıların üzerinde ayakkabı ile geziliyorsa burada da tek motorlu orta güçte bir vakum makinesi kullanılmalıdır.

Genel bakım (Derinlemesine Temizlik)
  Çok farklı derinlemesine temizlik metodu bulunmakta olup, bunlar arasında halınızın trafik seviyesine en uygun ve verimli temizlik imkanı sağlayanı seçilmelidir. Bazı yöntemlerde kullanılan temizlik kimyasallarının yeniden kirlenmeye yol açabileceği unutulmamalıdır. Bu durum temizlik kimyasallarının halı havından tam olarak çıkmadığı durumlarda geçerlidir. Bu nedenle derinlemesine temizlik yapılan durumlarda özellikle halı havında deterjan kalmaması sağlanmalı, su ile yapılan temizliklerde halı yüzeyine çok iyi bir vakumlama yapılmalı, yüzeyde temizlik kimyasalı kalması engellenmelidir.
     
Genel Bakım işleminde kullanılan metotlar aşağıda sıralanmıştır:
Sıcak su püskürtme-emme: Sıcak su ve deterjan basınç altında halı havına püskürtülür ve sonrasında su ve deterjan ile gevşemiş olan kir güçlü bir vakumla emilir. Bu metot çok kullanılan bir metot olup, halının verimli bir şekilde derinlemesine temizliğini sağlar. Bununla birlikte, halıda kalan herhangi bir deterjan artığı kir toplayıp halının soluk ve kirli görünmesine yol açabilir.

Kuru / Nemli temizleme tozu ile temizlik: Kirleri çekmesi ve yağları emmesi amacı ile halıya kuru / nemli toz bileşiği serpilerek mekanik olarak dönen bir fırça yardımıyla kir halıdan sökülür ve sonrasında vakumlanır. Düşük miktarda nem kullanıldığı için, kuruma süresi oldukça kısadır. Ancak toz düzensiz olarak serpildiği için halının bazı bölümleri daha temiz görünebilir.

Köpük şampuanlama: Hava basıncı ve zorlama ile oluşan kuru köpük silindirik döner bir fırça ile halı havına yayılır sonra vakumla bu köpük çekilir. Düşük miktarda nem kullanıldığı için, kuruma süresi oldukça kısa olmakla birlikte halıda herhangi bir deterjan artığı kalması halinde kir toplayıp halının soluk ve kirli görünmesine yol açabilir.

Döner şampuanlama: Deterjan ve su solüsyonu döner bir fırça yardımıyla halıya yedirilerek kirlerin gevşeyip çözülmesi sağlanır. Döner şampuanlama genellikle sıcak su püskürtme ve emme metodu ile birlikte kullanılır. Döner fırça kuru kaldığında halı yüzeyine zarar verebilir ve halıda kalan herhangi bir şampuan artığı kir toplayıp halının soluk ve kirli görünmesine yol açabilir.

Ped ile temizlik: Deterjan ve su solüsyonu halıya püskürtülür ve sonrasında döner ve emici bir ped halı havına basınç yapar. Değişimli olarak emici ped deterjan solüsyonuna batırılır ve zemine tatbik edilir. Döner ped temizlik esnasında kurursa halı yüzeyi zarar görebilir. Aynı zamanda halıda deterjan artıkları kalması halinde kir toplayıp halının soluk ve kirli görünmesine neden olabilir.

Yukarıda belirtilen hususlara dikkat ettikten sonra düzenli olarak yapılan temizlik ve bakım işleminin;

Halınızın maksimum verimlik ve görünümle uzun süre kullanmanızı sağlayacağı ve Özellikle işyerleri açısından yapılan sabit yatırımın değerini koruyacağı, bunun sonucunda yeni halı maliyetinin yanı sıra döşeme ve kaldırma maliyetlerini önleyeceği, Ayrıca halı yenilemenin vereceği rahatsızlık ve son olarak yenileme sırasında iş yerinin kapalı kalmasından kaynaklanabilecek ciro kayıplarını engelleyeceği unutulmamalıdır.

Bir sonraki yazımızda ev ve iş yerlerimizdeki halılarımız için doğru temizlik ve bakım programını nasıl hazırlayabileceğimize ve nelere dikkat etmemiz gerektiğine yer vereceğiz.