"ABD'de halı, döşeme ve kumaş temizliğinin yanı sıra, tavan ve duvar temizleme,
su baskını/yangın/dumandan kaynaklanan zararın giderilmesi, sert yüzey temizleme,
kanal ve oluk temizleme ve tazyikli suyla yıkama gibi sektörler gelişti."
Son yıllarda, halı ve döşeme temizleme sektöründe sektörel müşteriler en
hızlı gelişen segment olmaktadır. Gün geçtikçe daha fazla okul, restoran, mağaza
ve okul sert zemin kaplamalarından yumuşak zemin kaplamalarına geçiş yapıyor ve
özellikle de "hasta bina sendromu" ile ilgili endişeler sektörün ticari segmentinde
büyük artışa neden oldu.
Amerikan Denetleme, Temizleme ve Restorasyon Sertifikası Kurumu IICRC'ye
göre kuruma halı ve döşeme temizleme hizmeti veren yaklaşık 30 bin şirket kayıtlı
bulunuyor. Bu sayı halen ABD'de de aktif halde bulunan ve kayıtlı olmayan şirketlerle
birlikte 40 bini aşmaktadır. Geçen son 5 yılda sektörde çok büyük bir büyüme yaşandı.
Şirketlerin bazıları hem kurumsal binalardaki zeminlerin temizliğini hem de halı
temizlemesi yapan ve ayrıca sadece konutlardaki halıların temizliğini yapan şirketler
olduğundan şirketlerin tam sayısını vermek gerçekten çok zordur. Halı temizleme
şirketleri genelde sektörün tek bir yanını kendilerine hedef alır: konut veya
kurumsal. Konut hizmetini hedef alan daha fazla şirket vardır. Ayrıca, kayıt dışı
gerçekleşen birtakım işler var çünkü temizleyiciler temizledikleri halı için aldıkları
nakit ödemeyi Sam Amca'ya bildirmeyebiliyorlar.
Konut temizliği bu sektörde elde edilen gelirlerin en büyük kısmını oluşturmaktadır.
Temizleme İşletmeleri Kurumu'na göre, birçok şirket büyük şehirlerde faaliyet
gösteriyor ve ortalama 5 kişi çalıştırıyor. Bu tür şirketler genelde yalnızca
halı temizleme işi yapıyorlar. Daha büyük şirketlerin de yalnızca 10'u hem halı
hem döşeme temizliği hizmetlerini birlikte sunmaktadır. Sektörle ilgili araştırma
yapan analistler önde gelen sektör danışmanları, sektörel yayınların editörleri
ve en büyük 7 acantelik sisteminin başındaki yöneticilerle görüştüler ve ortaya
çıkan sonuç şu: Sektörün dağılımı %80 oranında konut temizliği %20 oranında da
ticari binaların temizliği şeklinde gerçekleşmektedir. Geçen yıl gerçekleşen 3,5
milyar $'lık gelirin 2,8 milyarı konut sektöründe, 700 milyonu da kurumsal binalar
segmentinde gerçekleşmiştir.
Bazı şirketler ise daha değişik özel temizlik hizmetlerini ürün yelpazelerine
katıyorlar. Halı, döşeme ve kumaş temizliğinin yanı sıra, tavan ve duvar temizleme,
su baskını/yangın/dumandan kaynaklanan zararın giderilmesi, sert yüzey temizleme,
kanal ve oluk temizleme ve tazyikli suyla yıkama gibi sektörler gelişti. Halı
temizliğinde dikkat çeken bir nokta parça halı temizliğinin duvardan duvara halı
temizlemeden daha karlı olduğudur: parça halı temizleme ücreti m2'de 3-9 $ arasında
değişmektedir. Sektör analistlerinin görüştüğü yöneticiler yapılan konut halıları
temizliği işlerinden alınan ücretlerin kurumsal binalarda yapılan temizlik işlerinden
alınan ücretlerden daha yüksek olduğunu belirttiler. Konutlardan alınan işler
genelde 30 cm2'den 18-20 cent kar kalırken kurumsal binalardaki işlerden ise 30
cm2'de 8-10 cent kalıyor. Sonuç olarak kar marjı daha iyi oluyor. Sektör ikiye
bölünmüş durumda; bir yanda bir eve girince mümkün olduğunca çok hizmet satmak
için çeşitli oyunlar oynayan düşük fiyatlı temizleyiciler bir yanda ise bu tür
oyunlar oynamayan profesyonel temizleyiciler var.
Başlıca Trendler ve Sektörel Konular
Sektör analistlerinin önde gelen sektör danışmanları, üreticiler ve halı
temizleme şirketleri ile yaptıkları görüşmelerden sektörü yönlendiren birçok değişkenin
olduğu ortaya çıktı:
1. Tüketiciler genel olarak artık sağlıkları ve evlerin içindeki havanın
kalitesi ve tozsuz bir yaşam ve çalışma ortamı konusunda daha hassaslar. Sonuç
olarak, insanların halı temizliğini sıklaştırması ve halı temizleme işinde bir
patlamanın olması kaçınılmaz.
2. Bu sektörün geleceği ev sektörüne yakından bağlı olduğundan, konut inşaatındaki
artışlar halı satışlarını dolayısıyla da halı temizleme şirketlerine talebin artmasına
neden olacaktır. Fakat, geçmiş yıllara göre konutlarda daha az halı kullanılıyor.
Tüketiciler laminat parke, seramik karolar ve vinil gibi alternatif zemin kaplamalarını
seçiyorlar. Ancak, bu kısa süreli olabilir. Çoğu Amerikalı ahşap ve karo zeminleri
soğuk bulduğu için üzerlerine örtmek için halı alıyor.
3. Halı satışları yalnız ABD'de değil uluslararası pazarda da durma noktasında.
Bazı Avrupa ülkelerinde halı satışları %50 düşmüş durumda. Tüketiciler şimdiki
halıların kullandıkça kendini belli eden kalitesinin 10-20 yıl önceki halılar
kadar iyi olmadığından şikayet ediyorlar. Tarz ve renk değişiklikleri de halıların
ömürlerinin daha kısa olmasına katkıda bulunan faktörlerdendir.
4. Temizleme sektöründeki en büyük problem iş gücü bulmak çünkü halı temizleme
işi insanlara gerçek bir işin verdikleri vermemektedir. İşçiler genelde saat başı
ücret alıyor. Bu ücret de saatte 7 ila 12 $ arasında değişmektedir.
Yeni Teknolojinin Etkileri
Sektörel bir yayın olan "Floor Focus"'a göre 90'lardan bu yana genç yetişkinler
her odada halı olması gerektiği yönündeki görüşü pek de benimsemiş gibi görünmüyorlar.
ABD'de halının zemin kaplamaları satışındaki payı %80'den %58'e düştü. Wall Street
Journal'a göre ise, halı satışlarındaki yıllık büyüme yalnızca %2. "Floor Focus"
dergisine göre, laminat parke pazarının toplam değeri 160 milyon $ ve önümüzdeki
yıllarda iki ya da üç kat daha da artacağı düşünülüyor.
ABD'deki toplam zemin ürünlerinin %70'i halıdır. Toplam geniş tezgah üretimi
konut halılarının (%74.9) yaklaşık %56'sı konut sahiplerine, %19'u otel gibi büyük
binalara gidiyor. Evler, ofisler, okullar ve diğer kurumlardaki halıların yerine
alınan halıların toplam satışlardaki payı %67'dir. Wall Street Journal'da yayınlanan
bir makalede tüketicilerin değişen tercihleri ve ahşap zemine yönelişi ele alındı.
Bu makalede zemin kaplamlarının türlerine göre satış oranları şöyle sıralanıyordu:
# Halı %58.2
# Kilim %13.6
# Vinil %13.0
# Ahşap %7.1
# Seramik %6.1
# Laminat %2.0
Yeni Tehditler
Kısa bir süre önce, büyük halı fabrikalarının gündeminde dikey entegrasyon
vardı. ABD'deki tüm halı üretiminin %40'ını tek başına karşılayan Shaw Industries
perakende işine iddialı bir giriş yaptı. Shaw kendi mağazalarını açıp küçük dükkanları
da satın almaya başladı. Shaw ve diğer büyük üreticiler toplam halı üretiminde
dikey entegrasyona gideceklerini açıkladılar. Dikey entegrasyon ile fabrikalar
ilk önce elyafı daha sonra halıyı üretip ürünü son kullanıcıya satacak. Ayrıca
fabrika halının döşenmesini ve temizlenmesini üstlenecek. Son olarak, fabrika
eskidiğinde halıyı alıp geri dönüşümünü yapacak.
Üreticiler bu pazara girmelerinin nedeninin halı temizleyicileri de dahil
şu anda piyasada faaliyet gösteren şirketlerin işlerini iyi yapmadığını düşünmeleri
olduğunu iddia ediyorlar. Asıl sebep ise üreticilerin düşük halı satışlarını telafi
edebilmek için yeni gelir kaynakları bulmaya çalışmalarıdır. Sanırım söylemeye
gerek yok, bu projeler gerçekleşirse eğer yerel halı temizleme şirketlerine gerçek
bir rakip ortaya çıkacak.
Shaw Industries'in bu yıl içinde 100 adet temizleme makinesi alması bekleniyor.
Bu rakamın kısa süre içinde 500'ü bulması da beklentiler arasında. Interface ve
DuPont'tan da 100 makine bekleniyor. Peki diğer 100 halı üreticisi ne yapacak?
Onlar da halı temizleme işine giriyor mu? 1.3 milyar $'lık satışı olan CarpetMax
firması perakendecilerine halı temizleme servisi desteği vereceğini açıkladı.
Home Depot da halı temizleme işine girmek üzere. Ancak bütün bu konuşmalar biraz
erken olabilir. Büyük üreticiler halı temizleme işinin düşündükleri kadar kolay
olmadığını gördüler. Küçük halı temizleme şirketleri ile aynı problemleri yaşıyorlar;
iş gücünü bulup çalıştırmak. Ayrıca büyük üreticilerin konutlara yönelik iyi müşteri
hizmeti vermeleri için öğrenmeleri gereken bazı şeyler var. Kısacası, yerel halı
temizleyicileri için temizlik sektörüne giren halı üreticileri ancak uzun vadede
bir tehdit oluşturabilecek.
Sektörün Hacmi ve Büyüme Hızı
Pazar verilerine göre Amerikan halı temizleme sektörü geçen yıl 3,2 milyar
$'lık bir büyüklüğe ulaştı. Bu yıl sektörün ulaştığı rakamların %7,5 oranında
artması ve 3,5 milyar $ 'a ulaşması bekleniyor. Pazar verileri artan konut inşaatları
sayesinde sektörün önümüzdeki yıl daha da büyüyeceğini ve %8,4 artışla 3,8 milyar
$'ı bulacağını gösteriyor. Sektörün büyüklüğünü tahmin etmenin başka bir yolu
da faaliyet gösterdiği bilinen temizleme şirketlerinin sayısını yıllık toplam
satışla çarpmaktır. Sektörde 25 bin ila 30 bin şirket olduğu tahmin ediliyor.
Temizleme şirketleri ile yapılan ankette 1993-1996 yıllarında bildirilen satışların
ortalaması alınarak yapılan tahmine göre şirket başına yıllık kazanç 244 bin $.
Bu rakam 1992 yılındaki şirket başına düşen 193 bin $'lık gelire kıyasla mantıklı
bir rakam gibi gözüküyor. Yıllık kazancı şirket sayısı ile çarptığımız zaman çıkan
rakam ise 6,7 milyar $. Bu rakam oldukça yüksek. Bu durumda iki olasılık olabilir:
Ya 27,500'den daha az şirket var ya da bu şirketlerin yıllık kazancı 244 bin $'dan
daha az.
Uzun Vadeli Sektörel Bakış
Endüstriyel danışmanlar önümüzdeki 5 yılda teknolojideki değişmelerden,
tüketicinin değişen zemin kaplaması tercihlerinden ve rekabetten dolayı sektördeki
büyümenin duracağına inanıyorlar. Ancak, büyüme oranının geçen 5 yıldakiyle aynı
kalacağını düşünenler de var. Büyümenin artacağını düşünenler Shaw Industries,
DuPont, Carpet One ve CarpetMax gibi büyük üreticilerin ve perakende zincirlerinin
girişi sektör için iyi olabilir. Büyük ve aktif reklam kampanyaları daha sık yapılan
halı temizlemenin faydalarıyla ilgili kamu bilincini artıracak ve pazar pastasını
herkes için genişletecektir.
Ekonomik gerilemenin etkileri çoğu insan tarafından hafife alınıyor. Parasal
sıkıntılar yaşandığı zamanlarda tüketiciler gidip yeni halı almaktansa ellerindeki
halıyı temizletmeyi tercih ediyorlar. Bu sektörün ekonomideki gerilemeden de etkilenmediği
görülüyor.
Kaynak: halionline.net