Tarihi Hasankeyf kentinde iki yıldır kazı çalışmaları yapan Prof. Dr. Abdusselam Uluçam yönetimindeki kazı ekibi, Kültür Bakanlığı’ndan ücretlerini alamadıkları gerekçesiyle çalışmalarına vaktinden önce son verdi.

Ekim ayına kadar kazılara devam etmesi gereken ekipte bulunan öğretim üyeleri bir ay önce işi bırakırken, kazı başkanı Uluçam, yüksek lisans ve doktora öğrencileriyle birlikte kazıya devam etti. Bakanlık ise kazı çalışmalarının, Uluçam’ın ‘fahiş fiyat’ istemesi yüzünden aksadığı görüşünde. Bugüne kadar hiçbir kazı başkanının ücretle iş yapmadığına dikkat çeken Abdusselam Uluçam, “Ekibimde bulunan hocalar, ek ders ücretinden mahrum kalıyor. Ayrıca herkes tatil yaparken biz terör tehdidi altında, ailemizden uzak 55 derece sıcakta iş yapıyoruz. Eğer bakanlık bu tavrını sürdürürse gelecek yıl hiçbir öğretim üyesini çalıştıramayız.” diyor.

Kazı çalışmalarına bir ay önce zorunlu ara verilen Hasankeyf ile ilgili tartışmalar bir türlü bitmiyor. Önceki kazı heyetiyle yaşanan sorunlar yüzünden Abdusselam Uluçam’ı göreve getiren bakanlık ile yeni ekip arasında ödenek yüzünden sorun çıktı. Kendisi için 25 milyar lira, ekibinde bulunan diğer öğretim üyeleri için de buna yakın bir rakam talep eden Uluçam’ın bu isteğini bakanlık astronomik bulunca işler karıştı. Bakanlık, Türkiye’nin birçok bölgesinde kazı faaliyetinde bulunan öğretim üyelerine herhangi bir ücret ödemiyor. Bakanlığın, Uluçam’ın isteğini bugüne kadarki örnekleri dikkate alarak geri çevirmesi üzerine, öğretim üyeleri, paralarını alamadıkları gerekçesiyle bir ay önce kazı alanını terk etti. İstedikleri paranın öğretim üyelerinin ek ders ücreti karşılığı olduğunu söyleyen Uluçam, “Güneydoğu’da bir doçentin ek derslerle birlikte aldığı ücret 7 milyarı buluyor. Bu insanlar kazı yaparken ek ders ücretinden mahrum kalıyor. Üstelik herkesin tatil yaptığı dönemde gece yarılarına kadar çalışıyorlar. Ben mart ayından beri buradayım. İstenilen rakam aylara bölününce sadece ders ücretinin talep edildiği görülür.” diyor. Uluçam’a göre bakanlık, bu kazıyı kendilerine rica minnet ‘biz ortada kaldık, bizi kurtarın ne isterseniz verelim’ diyerek vermiş. İki yıldır tek kuruş almadığını iddia eden Uluçam, bakanlığın kazıya gelen üniversite öğretim üyelerine verilmesi gereken ödenekle ilgili yazısı olduğunu söylüyor.

Arkeoloji ve Arkeologlar Derneği Başkanı Prof. Dr. Ahmet Tırpan da bir ay önce kazı alanını terk eden öğretim üyelerini destekliyor: “Arkeologlar gece yarılarına kadar çalışır. Sadece eser çıkarmakla iş bitmez. Envanteri, fotoğrafı, kaydı, mimarisi, restorasyonu için iyi bir ekip gerekir. Bu ekibi toplamazsanız nasıl iş yapacaksınız? Bir ordu komutanına silah vermezseniz nasıl savaşacak?” Bakanlığın kendilerini para için çalışan insanlar noktasına getirmek istediğini de söyleyen Tırpan; “Ücret alamasak da biz işimize devam ederiz. Bu olaydan birilerinin utanması lazım. Bakanlık oraya gönderdiği temsilcisine ücret ödüyor, yolluk veriyor. Kendileri gelip ziyaret ettiklerinde yol parası dahil bütün masraflarını alıyorlar. Ama kazı heyetindekilerin böyle bir şansı yok.” şeklinde konuşuyor. Klaros kazı heyeti başkanlığını yürüten Prof. Dr. Nuran Şahin, kendisinin de hiçbir ücret almadan çalıştığını; ancak bunun bakanlık düzeyinde tartışılması gerektiğine dikkat çekiyor: “Kazı mevzuatıyla ilgili sorunlar var, sanırım kasım ayı içinde bakanlıkla bir toplantı yapacağız.”

‘Kazılar para değil, akademik referans için yapılır’
Kültür Bakanlığı’ndan görüştüğümüz bir yetkili istenilen miktarın çok yüksek olduğunu söyleyerek, “Yabancı arkeologlar burada kazı yapmak için can atıyor. Ama biz yerli hocaların iyi mekanlarda çalışmalarını istedik. Nitekim Abdusselam Uluçam ve ekibi, iki yıl gibi kısa süre içinde beklenilenden çok daha büyük işlere imza attı. Ancak hiçbir yerde kazı heyeti para almıyor. Hem bu kazılar para için değil, akademik referans için yapılır.” şeklinde konuştu.