Restorasyon sırasında, radyo dalgalarıyla çizimi yapılan Çemberlitaş'ın altındaki
odalarda, Hz. İsa'ya ait kutsal eşyaların saklanıyor olabileceğine ilişkin haberimiz
yeni bir tartışmayı başlattı. İddiaya göre, M.S. 330'da, Doğu Roma İmparatorluğu'nun
ayrı bir devlet olarak ortaya çıkmasıyla birlikte, İmparator Konstantin'in kendi
adını verdiği 'Konstantinopolis' başkent olmuş, Çemberlitaş, şehrin ikinci tepesindeki
büyük oval meydanın ortasına Konstantin'in şerefine dikilen ilk anıtlardan biri
olmuştu. Üzerinde İmparator'un heykeli bulunan Çemberlitaş, Konstantin'in annesi
Helena'nın, Kudüs'ten getirdiği Hz. İsa'ya ait kutsal eşyaların konulduğu odaların
üzerine dikilmişti.
Onlarca kutsal eşya var
Araştırmacılar yaptıkları açıklamalarda Çemberlitaş'ın altında çizimi yapılan
odalarda Hıristiyan dünyası için kutsal sayılan onlarca eşyanın olabilme ihtimalini
doğruladı. Fener Rum Ortadoks Patrikhanesi Basın Sözcüsü Peder Dositheos Anagnostopulos,
Yeni Şafak'ta yayınlanan çizim ve grafikleri ilginç bulduğunu belirterek, eğer
iddia edildiği gibi böyle bir oda var ise gerekli kazıların bir an önce yapılıp
kutsal emanetler olup olmadığı konusunun aydınlığa kavuşturulması gerektiğini
söyledi.
Arkeolog ve sanat tarihçisi Prof. Dr. Semavi Eyice ise eğer odalarda böyle bir
hazine var ise Haçlı seferleri sırasında yağmalanmış olabilme ihtimalinin yüksek
olduğunu söyledi. İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Bizans Sanatı Bölümü'nden Doç. Dr. Asu
Bilban Yalçın da, Çemberlitaş restorasyonu sürecinde, varsa odalara girmek ve
gözlemlemek istediklerini ama gerekli resmi izni alamadıklarını açıkladı.
UNESCO'nun koruması altında
Çemberlitaş, UNESCO tarafından 1985'te Dünya Kültür Mirası listesine alındı.
Çemberlitaş'taki restorasyon çalışmalarına, 2001'de başlandı. Bu sürede sadece
üst mermer başlığı temizlenen ve kılcal çatlakların enjeksiyonu tamamlanan tarihi
sütundaki restore çalışmaları hala tamamlanamadı.
Anıtın altında odalar ve mezarlar bulunuyor
- Arkeolog ve sanat tarihçisi Prof. Dr. Semavi Eyice:
Çemberlitaş anıtının kaidesinin bir odası vardır. Ayrıca anıtın altında eski
bir mezarlık vardı. Yine anıtın 7 - 8 metre altında mezarlıklar var. İstanbul'un
ilk surları bu civarda olduğu için mezarlık ve çeşitli bina kalıntılarına rastlamak
mümkün. Yine o anıtın altında oval biçimli bir meydan olduğu da biliniyor. 1203
- 1204 yıllarında Haçlı Seferleri zamanında şövalyeler İstanbul'a girerek yağmalayıp,
şehri tahrip etti. Eğer odalar var ise o zaman eşyalar yağmalanmış olabilir.
12 oturak olduğu rivayet ediliyor
- Araştırmacı - yazar Aytunç Altundal:
Türkler için bir "Kızıl elma" ya da "Turan" ideali ne ise "kutsal kase" de Hıristiyanlar
için odur. Kutsal kase yoksa da Sultanahmet'ten Balat'a kadar, yeraltında dehlizler,
odalar olduğu biliniyor. Hatta bu bölgede yeraltında bir su akarı var. Bu akarın
sonunda da bir oda ve odada 12 oturak olduğu rivayet ediliyor. Ancak Çemberlitaş'ın
altındaki odalarda, Helena'ya ait olduğu iddia edilen "Kutsal haç" parçasının
olduğu iddiası var. İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Bizans Sanatı Bölümü'nden Doç. Dr.
Asu Bilban Yalçın: Çemberlitaş restorasyonu sürecinde, varsa odalara girmek ve
gözlemlemek istedik ama izin alamadık. Çemberlitaş sütununun yakın çevresinde
şapel (kilise) olduğunu biliyoruz. Bu şapelin, ibadetten çok, 'rölif'lerin (kutsal
emanetler) adlarının ve hatıralarının sembolik olarak orada yaşatılması için yapılmıştır.
Gerekli kazılar hemen yapılsın
- Fener Rum Ortadoks Patrikhanesi Basın Sözcüsü Peder Dositheos Anagnostopulos:
Kutsal kase, batıdan gelme bir efsanedir. İsa efendimizin son gece içtiği varsayılan
kadehin Çemberlitaş'ın altında bulunduğu iddialarına, Ortadoks kliseleri inanmaz.
Eğer iddia edildiği gibi böyle bir oda var ise gerekli kazıların bir an önce yapılıp
araştırılması ve kutsal emanetler olup olmadığı aydınlığa kavuşturulmalı. Bu çalışmanın
yapılımasının sakıncası olmadığını düşünüyorum. 1204 yılında 4'üncü Haçlı seferi
sırasında İstanbul talan edilmiş. Eğer bu sırada bu eşyalar alınmamışsa yerinde
duruyordur. Çünkü 1453'te Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u fethedince, şehre zarar
vermemek için orada kazı yapılmamıştır.
İTÜ'den Doç. Dr. Faruk Göncüoğlu: Roma İmparatoru Konstantin'in annesi Helena'nın
Kudüs'ten İstanbul'a getirerek Çemberlitaş'ın altındaki odalarda Hz. İsa'ya ait
onlarca kutsal eşyayı sakladığına inanılıyor.
Yeni Şafak Gazetesi