"Halının sağlık tesislerinde sert zemin kaplamaları kadar sıhhi olmadığı yönünde
yanlış bir inanış olmasına rağmen, Amerikan Hastalık Kontrol Merkezi doğru bakım
yapıldığında hastane halılarında sert zemin kaplamalarına kıyasla bakteri oluşumunda
bir artış olmadığını ortaya çıkarmıştır."
Son birkaç yıldır halıların kalitesiz iç mekan havasına neden olduğu gibi
bazı yersiz endişeler var. 1993 yılından bu yana Kanadalı halı üreticileri kendi
istekleri ile uçucu organik kimyasalların emisyonlarına sınırlama getiren standarda
uymaktalar. Bu program uçucu organik kimyasallar seviyesini takip eder, bilimsel
veri toplar, standart dışı ürünleri tespit eder ve müşteri güvenini sağlar. Halı
örnekleri doğrudan üretim bandından alınır ve bağımsız bir laboratuara götürülür.
Burada testi geçen halıların arkasına yeşil etiket takılır. Amerikalı halı temizleme
ekipmanı ve malzemeleri üreticisi Host/Racine tarafından yaptırılan araştırma
halının iç ortamdaki havaya faydasının olduğunu gösteriyor. Şirket okullardan
ve özel konutlardan veri topladıktan sonra tozun, evcil hayvanların tüylerinin,
polenlerin ve alerji yapıcıların halıya ya iç mekandaki havadan düştüğünü ya da
üzerinde yürüyenler tarafından taşındığını tespit etti. Nebraska, Florida, Wisconsin
ve North Carolina'daki halı kaplı 17 okulun sınıflarında 1995-1997 yılları arasında
yapılan çalışmada küf spor seviyeleri incelendi ve havanın halıdan çok daha fazla
spor tuttuğu bulundu. Halı elektrik süpürgesi ile alınana kadar havadaki biyolojik
maddeleri soluk alınan alandan uzak tutan bir filtre görevi görür.
Halının iç mekan havasının kalitesini etkilemediğini kanıtlayan diğer göstergeler
de Norveç ve İsveç'te gerçekleştirilen bazı projelerden alınan sonuçlardır. Norveçli
tanınmış kapalı ortam danışmanı Gaute Flatheim yumuşak zeminlere karşı, bunu destekleyecek
gerçek bir kanıt olmamasına rağmen iç mekan havasının kalitesini bozduğu yönünde
bir önyargıyla yaklaşıldığını söylüyor. Norveçli bir test kurumu olan Rogaland
Research hangisinin daha yüksek kaliteli iç mekan havası sağladığını anlamak için
yumuşak ve sert zeminler arasında karşılaştırmalı bir test yaptı. İki sınıfın
zeminine halı döşenirken iki sınıfa da sert zemin kaplaması döşendi. Okul saatlerinde,
okul saatlerinden önce ve sonra iç mekan havası kalite ölçümleri yapıldı. Elde
edilen sonuçlar halının gürültüyü azaltma ve mekanların standardını yükseltmesi
gibi faydalarının yanı sıra hem iş hem de okul binalarının çehresini değiştirdiğini
gösterdi.
Halının sağlık tesislerinde sert zemin kaplamaları kadar sıhhi olmadığı
yönünde yanlış bir inanış olmasına rağmen, Amerikan Hastalık Kontrol Merkezi doğru
bakım yapıldığında hastane halılarında sert zemin kaplamalarına kıyasla bakteri
oluşumunda bir artış olmadığını ortaya çıkarmıştır.
Görüldüğü gibi halı doğru şekilde temizlendiğinde ve bakımı yapıldığında
iç mekan havasının kalitesini kesinlikle bozmamaktadır. Halıyla ilgili ortaya
atılan tüm iddialar asılsızdır ve hiçbir bilimsel dayanağı yoktur.
Uçucu Organik Kimyasallar ve Halı
Ev eşyalarının yapımında kullanılan maddeler ve inşaat malzemeleri organik
kimyasallardan yapılır. Uçucu organik kimyasallar oda sıcaklığında buharlaşacak
kadar hafif oldukları için havaya karışırlar. Uçucu organik kimyasalların büyük
kısmı zararsızdır. Örneğin, hayvanlardan metan yayılır ancak mandıralarda bulunan
metan dozu tehlikeli sayılmaz. Kokteyllerden etil alkol salınır ama barlarda bulunan
etil alkol dozu tehlikeli değildir.
Yeni ev ve ofislerde boya, mobilya ve halıdan salınan uçucu organik kimyasalların
neden olduğu yeni ev kokusu vardır. Yeni ev kokusu havalandırma ve azalan emisyonlar
nedeniyle yalnız birkaç hafta sürer ve hızla kaybolur.
Ev sahipleri iç mekan havasında belli bir noktaya yükselen ve orada kalan
uçucu organik kimyasallar yayan yeni eşyaları kullanmaya başlarlar. Daha sonra
da mobilyalardaki ve inşaat malzemelerindeki uçucu organik kimyasallar aşağı inmeye
başlar.
Çoğumuz yeni ev kokusuna bayılırız. Bu kokudan şikayet eden yoktur. İç mekan
havasını oluşturan maddeler konusunda endişe taşıyan birçok insan var ve araştırmacılar
iç mekan havasındaki uçucu organik kimyasallar ile bazı uçucu organik kimyasallara
karşı aşırı duyarlı olan bireylerin endişeleri arasında var olması muhtemel ilişkiyi
araştırıyorlar.
Yeni bir halının üzerinde üretildiği fabrikadan rulo edilmiş ve paketlenmiş
bir şekilde çıkarıldığında yenilik kokusu olur. Bu koku halı açıldığı zaman daha
çok duyulur ve birkaç gün daha bu koku duyulmaya devam eder. Uçucu organik kimyasalları
en aza indirgemeyi amaçlayan tüketiciler ve bina yöneticilerinin ilk haftada yeni
alınan halının havalandırılmasına özen göstermeleri gerekmektedir. Halı aşırı
hassas olan kişilerin olduğu evlere götürülecekse halıların teslim edilmeden önce
havalandırılması gerekebilir.
Yeni bir halıdaki uçucu organik kimyasalların çoğunluğu bir hafta içinde
gider. Bu noktadan sonra, halıda uçucu organik kimyasal kalmaz.
İsveç'te Halıya Yargısız İnfaz
İsveç'te yumuşak zemin kaplama ürünlerinin bazı insanlar da alerjik reaksiyonlara
neden olduğu ispatlanamamış olsa da halı satışları bu ülkede son yıllarda düşüşe
geçmiştir. 1970'li yıllarda halının alerjik reaksiyonlara neden olan zararlı kirletici
kaynağı olduğu yönünde yoğun tartışmalar ve iddialar vardı. Sonuç olarak da, İsveçli
tüketiciler ve yetkili makamlar halı kullanımının azalttılar. İsveç Elyaf Polimer
Araştırma Enstitüsü'nden Prof. Roshan L. Shishoo ve Alf Börjesson birçok yayında
1970'li yıllardan sonra İsveç nüfusunda alerjik reaksiyon oluşumlarının ve diğer
çevresel duyarlılıkların arttığını vurgulamaktadırlar. Araştırmacılar halının
İsveç'teki toplam zemin kaplama sektörünün yalnızca küçük bir bölümünü oluşturduğunu
belirtiyorlar. Halının toplam pazardaki payı 1970'li yıllarda %40'ken 1992'de
bu oran %2'ye düştü. Ancak Prof. Shishoo ve Prof. Börjesson halı kullanımının
düşmesinin alerji hastalarının durumunda bir değişiklik yapmadığını savunuyorlar.
Alerjisi olan insanların halının konfor, yalıtım ve gürültüyü azaltma gibi avantajlarından
gereksiz yere mahrum kaldıklarını iddia ediyorlar.
Kaynak: halionline.net