İstanbul'u saran lüks konut furyasına Fulya'da inşa ettikleri Terrace Fulya ile
katılan İnanlar İnşaat'ın Yönetim Kurulu Başkanı Serdar İnan, hazırda bekleyen
15 projeleri daha olduğunu söylüyor. Seçim yılı olması nedeniyle inşat yatırımları
açısından da durgun geçmesi beklenen 2007'yi boş geçirmeyeceklerini belirten İnan,
bu yıl en az 6 yeni projeye başlayacaklarını söylüyor. Mortgage'a ise oldukça
geniş bir çerçeveden bakan İnan, "Dar gelirli yine konut sahibi olamayacak. Neye
yarar Mortgage? Devlet bari tapudan vazgeçip 'barınma hakkı' satsın" diyor. İnan'ın
konut fiyatlarında yaşanacak muhtemel artışa ilişkin fikirleri de oldukça iddialı:
"Bundan 10 yıl sonra İstanbul'da metrekaresi 30 bin dolara ev satılır. Öyle bir
potansiyel var bu şehirde."
Konutçuların gündeminde Mortgage var. Siz yasayı nasıl değerlendiriyorsunuz?
Devlet bir yasa çıkarıyor. İnsanlar devlet halka ev dağıtacak gibi algılıyor.
Böyle bir yanlış anlama var. Yani, Mortgage'ın neler getireceği anlaşılamadı.
Oysa yasa yalnızca konut kredisinin daha düzenli, ABD ve Avrupa'dan da alıntılar
yapılmış hali. Aslında, Türkiye'de 'mal canın yongasıdır' durumu hakim olduğundan
devletin halka mesaj verebileceği, güzellik yapabileceği bir konu var. Mortgage,
dar gelirli için birtakım imtiyazlar barındırabilir.
Vergi teşviği bir imtiyaz olabilirdi ancak yasaya dahil edilmedi...
Aslında vergide teşvik edici olmak devlete ve bütçeye zarar vermez. Bu yasayla
bazı imtiyazlar getirilirse halkın büyük kesimi kuyruk oluşturacak sanıyorlar.
O nedenle devletin ödemeyeceği bir bedelden vazgeçmesi gerek. Havayla çalışan
araba icat edeceksin. Devlet, projelerin kapısına 'Mortgage ile inşa edilmiştir'
yazacak, vergi de almayacak. Yani, iş dar gelirliye yarayacak. Ama vergi almamakla
bütçe de açık vermeyecek çünkü o insanların mortgage olmazsa, hayatları boyunca
ev almaları mümkün değil. Devlet de zaten hiç alamayacağı bir vergiden vazgeçecek
ve açık falan olmayacak. Ya da tapu satmasınlar, 'barınma hakkı' satsınlar.
Biraz detaylandırır mısınız bu fikrinizi?
Kanuna ek yapıp, ömür boyu barınma satılabilir. Tıpkı hayat sigortası sisteminde
olduğu gibi. Sistemde kişiler tapu değil, barınma hakkı satın alır. Daha genç
olan daha çok öder, yaşlı olan az. Yani vefatının yakınlığına göre. Hayat sigortasıyla
ortak çalışılır. Kişi öldükten sonra sigorta devralır. Sistem 1+1 ev verir, vadeli
satın alırsın. Evlenince 2+1'e, çocuk olunca 3+1'e, eğer ayrılırsan yeniden 1+1'e
geçersin. Elastiki bir sistem olur bu. Tapuyu almadığın için de fiyat düşer. İnsanlar
neden tapu alıyor? Çocuğuna bırakmak için. Belki ben çocuk yapmayacağım ya da
şu anda yok. Neden olmayan çocuğum için de para ödeyeyim? Olaya kademe getirir,
işi ucuzlatırım.
Fiyatlar yükseltecek mi?
Bizim fiyatlarımız her yıl yüzde 15-20 artıyor. Çünkü dolar düşüyor ve şehir
içindeki projelerde de fiyat yükseliyor. Ancak şehir dışında düşüş var tabii.
Ama ben diyorum ki bundan sonra 50 sene boyunca Türkiye'ye hiçbir şey olmaz. İstanbul'da
da öyle bir potansiyel var ki, 10 sene sonra bu şehirde metrekaresi 30 bin dolara
bile daire satılacak.
Bu sene seçimler nedeniyle piyasanın durgun olması bekleniyor. Sizin yeni projeleriniz
var mı?
Halihazırda 15 projemiz var. Bunların 5, 6 tanesi bu yıl başlayacak. Terrace
Plus, Kemer Palace, Pelican Yolu Konutları bazıları. Konseptimiz yine lüks olacak.
Ancak, Akfırat'ta C grubu için de bir proje yapacağız. Yenibosna'da Outlet Mall
isimli bir alışveriş merkezi de yapıyoruz. 125 bin metrekarelik, birinci kalite
malın uygun fiyata satılacağı, yabancı markaların da outlet'inin olacağı bir yer.
Satışlar yeni sistemden nasıl etkilenecek?
Mortgage'ın insanlara psikolojik etkisi olacaktır ama realite olarak satışları
artırmaz. Fiyatların yükselmesi de bu psikolojik etkiye bağlı. O etkiyle çok satış
olursa, kanunun getireceği cesaretle

talep artarsa fiyatlar da bir miktar yükselir. Ama şu anda piyasada çok fazla
inşaat olduğu ve yenisini yapma şansı da bulunduğu için otomatikman arz fazlasından
bir süre sonra yine fiyat düşer. Zaten bu piyasanın şartı da budur. 7 senelik
bir dalga periyodu, döngü vardır. Fiyatlar yükselir, çok inşaat yapılır, onlar
yükselir ve çoğalır fiyatlar düşmeye başlar, tatlı tatlı iner. Sonra iş yapanlar
yapamamaya başlar, yanlış projeler ortaya çıkar, birkaç müteahhit iflas eder ve
yine fiyatlar yükselir, yine inşaatlar çoğalır. 7 senede bir tur atar bu durum.
Sabah Emlak
Menekşe Ataselim