İstanbul Sanayi Odası'nın (ISO) 2001 yılı "Ekonomik Durum Tespiti" anketi ekonomik
krizin yılın ilk yarısında reel sektördeki yansımalarını ortaya koydu. 980 işletmenin
katıldığı anket sonuçlarına göre her 100 sanayiciden 63'ü üretim kaybı yaşadı.
Ankete katılan sanayiciler, 2000 yılının ikinci yarısında artmaya başlayan sıkıntıların
bu yıl en üst düzeye ulaştığını belirttiler.
2001 yılının ilk altı ayında üretim, iç satış, istihdam, yeni siparişler ve dış
satışlarda düşüş bildiren işletmelerin oranında geçen yılın ikinci yarısına göre
büyük artışlar oldu. İki dönem arasında üretimde gerileme yaşayan şirketlerin
oranı yüzde 33.8'den yüzde 62.5'e, istihdamda gerileme bildiren işletmelerin oranı
yüzde 30.6'dan 50.7'ye, iç satışlarında düşüş yaşayanlar yüzde 42.3'ten yüzde
72'ye, yeni siparişlerde azalma olduğunu bildirenler yüzde 39.9'dan yüzde 63.8'e
çıktı.
Özellikle geçen yılın ikinci yarısından bu yana yüksek faiz oranları nedeniyle
işletmelerin büyük sıkıntı yaşadığına da dikkat çekilen raporda faiz oranları
konusunda bankalarla uzlaşma sağlanamaması nedeniyle dönem sonu ticari kredi faizlerinin
yüksek oranlarda tahakkuk ettiği kaydedildi. Bu dönemde işletmelerin yüzde 70'i
bankalarla uzlaşamadı.
Ankette elde edilen bulgular, ilk yarıda önemli bir darboğazla karşı karşıya
kalan işletmelerin yılın ikinci yarısında da sıkıntılı bir dönem yaşayacağı şeklinde
değerlendirildi.
Sanayi kuruluşlarının yüzde 58.2'si yüzde 50'nin altında kapasite ile çalışırken
satış hacminde daralma olduğunu belirten işletmelerin oranı 2000 yılının ikinci
yarısındaki yüzde 52.3'lük düzeyinden 61.3'e yükseldi. Ankete katılan kuruluş
temsilcilerinin yüzde 78'i ekonomik programın önceliklerinin orta ve uzun vadede
yarar getirecek nitelikte olduğunu, ancak sanayicinin güncel sorunlarına ilişkin
çözüm getirmediğini belirtti. Kuruluşların yüzde 66'sı programda öngörülen makro
hedeflerden farklı tahminler yaptı.
2001 yılı için GSMH büyüme hızı yüzde 4, enflasyon TEFE'de yüzde 69, TÜFE'de
yüzde 68.2 olarak tahmin edildi.
Yapı Dergisi
238