Kuraklık korkusuyla İstanbullunun gözü havada. Ama ne kar ne yağmur beklendiği
gibi yağdı. Bu hafta ise Şubat ayı içerisinde beklenmeyecek bir sıcaklık yaşanacak.
İstanbul Meteoroloji Bölge Müdürü Mustafa Yıldırım, bu baharın ‘yalancı’ olduğunu
belirterek, kış aylarında beklenen yağış olmadığı için kuraklık yaşanacağını hatırlattı.İstanbul’da
su sorununa çözüm bulmak için ABD’yle ortaklaşa ‘yağmur bombası-bulut tohumlama’
projesi ise sürüyor. Projenin sorumlusu Prof. Orhan Şen de, “Bulutları araştırıyoruz,
İstanbul’a niye yağmur yağmadığını, bulutların niye pas geçtiğini inceliyoruz.
Sonucu Haziran’da açıklayacağız'' dedi.
İstanbul Meteoroloji Müdürü Yıldırım, İstanbul’da bugün ve yarın hava sıcaklığının
18 dereceye kadar çıkacağını söyledi. Ancak “bahar geldi'' demek için Mart sonunu
beklemek gerektiğini belirten Yıldırım, mart ayına ilişkin şu tahmini yaptı:
Mart kapıdan baktırabilir!
“Önümüzdeki hafta da hava sıcak olabilir ama Mart ayının ilk haftalarında yine
bir soğuk hava dalgası bekliyoruz. Çünkü 1987’nin mart ayının ilk haftasında başlayan
kar yağışı yaklaşık 10 gün sürmüştü. Yani mart ayı da İstanbul için kış ayıdır.
İstanbul için önümüzdeki iki gün mükemmel bir hava olacak, Perşembe günü hafif
bir yağış var ama sonra güzel havalar devam edecek. Aynı şeyi Türkiye geneli için
de söylemek mümkün. Sadece Doğu, Güneydoğu Anadolu ve Doğu Karadeniz Bölgelerinde
bugün ve yarın soğuk hava ve ayaz var, ama Çarşamba günü hava oralarda da ısınacak.''
Bu yağışlar İstanbul'a yetmez?
Yağışların yavaş yavaş bittiği, sıcaklıkların arttığı bir mevsime girildiğini
belirten Yıldırım, kışın yağan yağmurların İstanbul’un su sorununu giderecek nitelikte
olmadığını anlattı:
“Ekim ayında 79.2 kilogram, Kasım ayında yine 83.3 kilogram yağış almışız. Bunlar
diğer yıllarla kıyaslandığında normal sayılacak değerler. Aralık ayındaki 87.9
kilogramlık yağışta ise diğer yıllara kıyaslandığında yüzde 10’luk bir azalma
var. Ocak ayında aldığımız 43.1 kilogram yağış normalin çok altında, yani neredeyse
yüzde 50’nin altında bir yağış. Şubat ayında ise 40 kilogram yağış miktarı var,
bu da normal değerlerin altında gözüküyor. Bütün bu veriler su sıkıntısının sürdüğünü
ve tasarrufa devam etmek gerektiğini gösteriyor.''
Prof Şen: İstanbul'un bulutları nasıl?
İstanbul’un su sorununa çözüm bulmak amacıyla geçen Kasım ayında Teksas Üniversitesi,
İTÜ Meteoroloji Mühendisliği ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin ortaklaşa başlattığı
projenin sorumlusu Prof. Dr. Orhan Şen de, yaptığı değerlendirmede İstanbul için
iyimser konuşmadı. İstanbul’u geçen yıldan daha kurak bir yaz beklediğini belirten
Prof. Şen, “2.5 milyon dolar harcanan yağmur bombası işe yaramadı ve proje durduruldu
'' şeklindeki haberlerin ise gerçeği yansıtmadığını, yapılan çalışmanın kamuoyunda
yanlış bilindiğini belirterek şu açıklamayı yaptı:
Neden yağmadığı araştırılıyor
“Bu, büyük bir araştırma projesidir. Biz kış kirliliğini ölçtük, arada bulutlara
gümüş iyodür atarak deney de yaptık. Ancak 3 Şubat’tan itibaren bahar ve partikül
kirliliğini ölçüyoruz, sonra tekrar başa döneceğiz ve gerekirse deneylerimizi
tekrarlayacağız. Biz burada İstanbul’un yağış rejimine etki eden faktörleri araştırıyoruz.
Bu çalışmanın sonucunda, ‘Bulutlar şu nedenden dolayı yağış veriyor, şundan dolayı
yağış vermiyor’ diyeceğiz. Biz bu araştırmaları yaparken yağmur bombası diye adlandırılan
tohumlama işlemini de yapıyoruz. Acaba biz bu bulutlara yapay tanecik gönderdiğimizde
ne oluyor? Bunu izliyoruz, beş-altı uçuşta bulut tohumlama deneyleri yaptık, ama
şimdilik ara verdik.''
Sonuçları haziranda araştırılacak
“Yaptığımız tohumlama işlemi başarılı oldu ancak ne oranda etkili olduğunu ve
çalışmanın sonuçlarını Haziran ayında açıklayacağız. Bu çalışmanın sonucunda biz
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne, “Bunlar bunlar yapılırsa şu faydalar olacaktır''
diyeceğiz. Sonra belediye bu bilgileri nasıl değerlendirir, onların bileceği bir
şey. Biz bu çalışmayı yağmur yağdırmak için değil, araştırma amacıyla yapıyoruz.
Çalışmamızın amacı; İstanbul’a yağmur bombası gerekli mi gereksiz mi, cevabını
vermek. ‘İstanbul’a yağmur bombası gereklidir’ dersek, belediye karar verecek.
20 sene önce yapılan bombalamada yüzde 28 başarı sağlandı. Bu seneki çalışma sadece
bir yağmur bombası projesi olsaydı, biz Aralık ayından itibaren fişekleri atardık,
oysa ki bilimsel araştırma yaptık. Bu araştırmada yağmur bombası da attık, ama
bunun sonuçlarını daha sonra açıklayacağız. Çünkü bunların iyice değerlendirilmesi
lazım.''
Topbaş: Bulutla oynamak dengeyi bozabilir
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş da “Yağmur bombalarının işe
yaramadığı'' yönündeki haberlere ilişkin olarak, şu açıklamayı yaptı:
“Bizim arzu ettiğimiz yağmur yağdırma değil, bulutların mikro fizik yapısını
inceleyerek kirleticileri belirlemek adına bilimsel bir çalışma yapmak. Yani İstanbul
üzerine gelip de bulutların neden yağmur bırakmayarak pas geçtiğini tespit etmek.
Burada yer yer birkaç deneme yaptık. Bazı etkileri olduğunu söylediler. Ama bizim,
bulutların yapısıyla oynanmaması konusunda bir hassasiyet gösterdiğimizi ifade
etmek istiyorum. Çünkü, ‘doğal dengeleri olumsuz etkileyebilir’ endişemiz var.''
Su kesilmeyecek ama tasarruf şart
Topbaş, önümüzdeki yaz yaşanabilecek su sorunuyla ilgili olarak da “Biz ‘İstanbulluların
suyunu kesmeyeceğiz’ dedik ve kesmedik. Önümüzdeki dönemde de kesmeyeceğiz. Bu
konuda kimsenin endişesi olmasın. Ancak İstanbullular bizim yanımızda olmalı,
suyu daha dikkatli kullanmalı ve bu alışkanlık haline gelmeli. Bunu söylüyoruz.
Şu anda bizim tedarik çalışmalarımız devam ediyor'' şeklinde konuştu.
Milliyet Gazetesi