İstanbul Büyükşehir Belediyesi APK Daire Başkanlığı Araştırma Müdürlüğü'nün gerçekleştirdiği
"Sosyal Doku Projesi İstanbullu Olma Bilinci Araştırması" ilginç sonuçlar ortaya
koydu.
Proje yönetimini APK Daire Başkanı ve Araştırma Müdürü Dr. Nihat Karainci'nin
üstlendiği proje, GENAR Araştırma Şirketi tarafından gerçekleştirildi. Çalışmaya;
2490 deneğe, 64 ana soru ve 25 alt soru kapsamında yapılan anket temel teşkil
etti ve başta Prof. Dr. Şerif Mardin, Prof. Dr. İlber Ortaylı, Prof. Dr. Ümit
Meriç, Prof. Dr. M. Fikret Gezgin, Prof. Dr. Aziz Bener, Prof. Dr. Korkut Tuna
ve Doç. Dr. Osman Özsoy olmak üzere, çok sayıda akademisyen de bilimsel destek
sağladı.
Araştırmaya katılan vatandaşların kendisini İstanbullu hissetme bilincini anlamak
için sorulan "Nerelisiniz" sorusuna, denekler dikkate alınması gereken cevaplar
verdi. Bu soruya İstanbul dışı bağlamında cevap veren üçte iki nispetindeki deneğin
varlığına karşılık, yaklaşık %43,9 deneğin kendisini İstanbullu hissetmesi, çalışmayı
gerçekleştiren bilim adamlarınca "Merkezi ya da yerel, resmi yada özel hiçbir
çaba olmaksızın üçte iki orandaki deneğin üçte birinin adaptasyon ve uyum süreçlerini
kendiliklerinden tamamladıklarını ortaya koyuyor" şeklinde değerlendirildi.
Bilim adamları soruya olumsuz cevap veren deneklerle ilgili olarak ise şu yorumda
bulundu; "Yaşanan kısmi uyum göç süresine, kent içindeki sosyal ve fiziksel çevreye
göre yararlanabilen bir olgudur. Anılan üçte birin hangi demografik özelliklere
sahip oldukları önemli bir husustur. Bundan çok daha önemlisi; açıkça uyumsuzluk
isteği belirten %11,4 oranındaki grubun aslında bir anomi ve sosyal çözülme sürecinde
oluşlarıdır. Toplumsal anomi durumu ilgili toplum için en tehlikeli sosyolojik
süreçtir. Hiçbir değer yargısının ve değer yaşantısının "değer" ifade etmediği
anomi durumu İstanbul için düşünüldüğünde %11.4lük bir oran ilgilileri en yüksek
perdeden uyarması gereken bir nispeti ifade eder."
Yine ankete göre; vatandaşların yüzde 44.7'si kendilerini henüz İstanbullu hissetmiyor
Henüz kendini İstanbullu hissetmeyen deneklerin bir hissetme sürecine girilebileceğini
belirten bilim adamları, bu vatandaşlara yönelik şu ifadeleri kullandı; "Bunlar
bir tür uyum gönüllüleri olup, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin kolaylıkla sonuç
alabileceği bir büyük gruptur. Kendilerini henüz İstanbullu hissetmiyor olmaları
açık bir olumsuzluk işareti değildir. Kendisini "henüz" İstanbullu hissetmeyen
bireylerin parçası oldukları süreç yukarıda da ifade edildiği üzere bireylerin
taşıdıkları değerlerin ortalama Anadolu değerleri olması sebebiyle hissediş sürecini
bir zenginleştirme sürecine dönüştürebilir. Açıktır ki bu İstanbul için bir avantajdır."
Ankete katılan kişilerin yüzde 11.4'ünün kendisini hiçbir şekilde İstanbullu
hissetmek istememesi ise, ilginç ve nedenleri araştırılması gereken bir sonuç
olarak karşımıza çıkıyor.
İBB