İstanbul Marmaray Projesi kapsamında yürütülen Yenikapı Arkeolojik Kazısı’nda
ortaya çıkan yaklaşık M.Ö 6 bin 200 - 6 bin 400’le tarihlenen “Neolotik yerleşme",
arkeoloji çevrelerinde heyecan yaratmaya devam ediyor. İstanbul’da yaklaşık 10
bin yıl öncesine dayanan yerleşmelerin olduğu ip ucunu veren buluntular, yerleşim
tarihinin Neolitik döneme kadar inmesi açısından büyük önem taşıyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nden
edinilen bilgilere göre, kazının 1. Bölge olarak adlandırılmış kısmında, dal örgü
mimarı tarzda yapılardan oluşmuş söz konusu Neolitik yerleşmede, geçtiğimiz günlerde
de “sağlam buğday başağı" ortaya çıktı.
Yenikapı Arkeolojik Kazısı’nda, daha önce de çok sayıda Bizans öncesine ait mezarların
bulunduğu bilinirken söz konusu “buğday başağı" Neolitik yerleşmeye dair önemli
bir ip ucu oluşturması bakımından önem taşıyor.
10 bin yıllık "sağlam" buğday başağı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından, mimari alanın güneyinde
ve doğusunda arkeolojik dolgunun devam edip etmediğinin anlaşılması amacıyla,
sondaj yapan ekiplerin, eksi 6 metre kotunda içi ve dışı siyah, gri renkli, çok
iyi perdahlı çanak çömlek parçaları ile kemik ve çakmaktaşı aletlerin tespit edildiği
kaydedilirken, bununla birlikte ekiplerin sağlam bir buğday başağını da gün yüzüne
çıkardığı belirtildi. Dağılmış vaziyette buğday ve saman kalıntılarının da bulunduğu
açmada eksi 8 metrede de 4 adet işlenmiş ahşabın tespit edildiği ifade edildi.
Sondaj çalışmaları devam ettikçe yine iyi perdahlı çanak çömlek parçaları, kemik
ve çakmaktaşı aletler ve ahşap parçalarının görüldüğü belirtildi.
Genel Müdürlük yetkilileri, toplulukların yerleşik hayata geçtiği Neolitik döneme
ait buluntuların İstanbul’un merkezinde ortaya çıkmasının çok önemli olduğunu
kaydederken, söz konusu dönemin habercisi olan buğday başağının ise “tek parçaö
olarak bulunmasının dikkat çekici olduğunu ifade ettiler.
İstanbul Üniversitesi Öğretim Görevlisi Arkeolog Oğuz Tanındı ise İstanbul’da
10 bin yıl öncesine giden yerleşmenin çok az olduğunu kaydederek, İstanbul’da
Marmaray Projesi kapsamında yürütülen Yenikapı Arkeolojik Kazısı’nda ortaya çıkan
Neolotik yerleşmenin bu bakımdan önemine işaret etti.
Tanındı, İstanbul’da en eski yerleşimin 400 bin yıl öncesini işaret eden Yarımburgaz
Mağarası olduğunu, Ağaçlı, Dudulu, Fikirtepe, İçerenköy, Pendik, Selimpaşa Mezarlık
ve Tuzla’da da Neolitik dönemin işaretlerinin ortaya çıkarıldığını kaydetti.