2009 Şubat’ında açıldığında 21.5 kilometrelik iki ayrı tüneliyle İstanbul’un
en uzun metrosu unvanını alacak. Kadıköy-Kartal arasındaki yolculuğu 15 dakikaya
indirecek. İki yıldır zemin sağlamlaştırma çalışmaları yürütülen Kadıköy-Kartal
Metrosu’nun tünelleri ilk defa Hürriyet Gazetesi'ne açıldı.
Metro çalışmaları yerin altında 24 saat devam ediyor. Tünelin Kozyatağı İstasyonu
şantiyesinde bize verilen brifingin ardından yerin 30 metre altına asansörlerle
indik, gidiş ve geliş olması için yan yana kazılan tünelleri adım, adım gezip
inceledik.
11 Şubat 2005’te temeli atılan metroda, geçen sürede zemin iyileştirme çalışması
yapıldı. Ardından tünel kazma aşamasına geçildi. Şu anda D-100 (eski E-5) Karayolu’nun
ve Kadıköy İskele Meydanı’nın altı köstebek yuvası gibi. 16 ayrı noktada toprağın
30 metre altında toplam 2.5 kilometrelik kazı yapıldı.
İETT Genel Müdürü Mehmet Öztürk ile birlikte geziyoruz tünelleri. Öztürk, Kartal
ve Kadıköy arasında günde yaklaşık bir buçuk milyon kişinin toplu taşıma sistemini
kullandığını, bunun müthiş bir trafik yükü oluşturduğunu anlatıyor. Bu iki merkezi
birbirine bağlamak için minibüs, İETT ve halk otobüsü filosu günde 22 bin sefer
yapıyor. Üç yıl sonra bu rakamın 31 bine ulaşacağı tahmin ediliyor. Trafik sıkışıklığı
ve otopark ihtiyacını da düşünürseniz tam bir cinnet tablosu. İçinde yürüdüğümüz
tüneller, işte bu cinnet tablosunu ortadan kaldıracak ya da en azından hafifletecek.
Metroyla tek yönde saatte 35 bin, günde toplam 800 bin yolcu taşınacak. Trafik
yükü yüzde 70 hafifleyecek.
Mehmet Öztürk hesap adamı. Tünelleri gezerken bir yandan rakamları sıralıyor.
Klasik bürokrat üslubuyla, ödenek yetersizliğinden yakınmak yerine karlı bir yatırım
yapıldığını, finansman problemi yaşanmadığını anlatıyor heyecanla: "Metro inşaatını
dolar 1.6 YTL’yken ihaleye çıkarttık, kur 1.4 YTL’ye düştü, büyük kar elde ettik.
Sonbaharda vagon ihalesine çıkacağız. Hiç finansman sıkıntımız yok, olmayacak
da."
Uzmanların Raporuyla Yeraltına Alındı
Metronun, Kadıköy-Acıbadem arasının yeraltından, Acıbadem-Kartal güzergahının
ise yer üstünden

geçmesi yıllar önce planlanmıştı. Çalışmalar başladıktan sonra İTÜ uzmanları
bir rapor hazırladı. Şehirdeki gelişmeler ışığında metronun tamamen yeraltına
alınması gerektiği ortaya çıktı. Bu sayede kamulaştırma bedeli ödemeye, projedeki
köprülü kavşaklara, üstgeçitlere de gerek kalmadı. Şimdi 550 milyon dolara tüm
projenin tamamlanması bekleniyor. Metro inşaatını Yapı Merkezi, Doğuş, Yüksel,
Yenigün Belen İnşaat’ın oluşturduğu Anadoluray Ortak Girişimi yürütüyor.
Metro hattında 16 istasyon bulunacak. Hattın ilk istasyonu Kadıköy’deki Beşiktaş
İskelesi’nin hemen ardında, Rıhtım Caddesi’yle Damga Sokak arasında kalan bölgede
inşa edilecek. Kadıköy Belediye Başkanlığı ile Vergi Dairesi’nin altındaki istasyonun
platform seviyesi tamamen delme tünel olarak inşa edilecek. İstasyonun rayları,
deniz seviyesinin 32 metre altında olacak.
Kartal'ı Atatürk Havalimanı'na Bağlayacak
Sistem, Kartal yönünden Kadıköy’e gelip, Avrupa Yakası’na gidecek yolculara deniz
ulaşım araçları ya da Marmaray hattına rahatça geçme olanağı sunacak. Boğaziçi’nin
iki yakasını birbirine bağlayacak Tüp Geçit Projesi tamamlandığında Kartal’dan
Maslak’a, Bağcılar’a, Yenikapı’ya ve Atatürk Havalimanı’na raylı sistemle kesintisiz
ulaşım sağlanmış olacak. Bu bağlantılar Kadıköy Ayrılıkçeşmesi durağında gerçekleşecek.
Metro çalışmaları kapsamında halen Ayrılıkçeşmesi, Acıbadem ve Küçükyalı, Yenisahra,
Kozyatağı ve PTT Hastanesi yanında tünel şaftlarının kazısı yapılıyor. İstasyon
inşaatı için zemin iyileştirme çalışmalarına devam ediliyor.
70 Bin 199 Ton Demir Kullanılacak

İstanbul’un en uzun metrosunun yapımında 520 bin metreküp beton, 70 bin 199 ton
demir kullanılacak ve 5 milyon 400 bin metreküp kazı yapılacak. Tünel kazısını
yürüten Yüksel Proje Müdürü Mehmet Çilingir şimdilik kazının günde bir metre ilerlediğini,
hızın önümüzdeki aydan itibaren 10 kat artacağını söylüyor: "Yumuşak zeminde çalışacak
TBM ve sert zeminde çalışacak IPB adlı iki yeni tünel açma makinesinin siparişleri
verildi. Önümüzdeki ay tünele indirilecekler. Her iki makine kazarken, bir yandan
da beton döküyor. Bu sayede kazı hızımız günde 10 metreye çıkacak.
16 İstasyon Var
Kadıköy İstasyonu, İbrahim Ağa İstasyonu, Acıbadem İstasyonu, Ünalan Mahallesi
İstasyonu, Göztepe İstasyonu, Yenisahra İstasyonu, Kozyatağı İstasyonu, Bostancı
İstasyonu, Küçükyalı İstasyonu, Altayçeşme İstasyonu, Maltepe İstasyonu, Gülsuyu
İstasyonu, Cevizli İstasyonu, Hastane İstasyonu, Soğanlık İstasyonu ve Kartal
İstasyonu.
Köstebek Nedir?
Köstebek bir delme makinesi. Üzerinde, sanayi elması olarak tanımlanan karbonla
sertleştirilmiş 200 adet çelik topuz var. Bunlar döner başlık halinde çalışıyor.
Orta sertlikte ve yumuşak kayalıkları delmeye yarıyor.
Hürriyet Pazar
Cahit AKYOL