Erzurum’un simgelerinden Çifte Minareli Medrese’nin Selçuklu değil, İlhanlılar
döneminde yapıldığı belirlendi.Medresenin yapım tarihi ile ilgili yanlışlığın,
Kanuni Sultan Süleyman döneminde tutulan vakfiye kayıtlarından kaynaklandığı bildirildi.
Erzurum Müze Müdürü Mustafa Erkmen, Çifte Minareli Medrese’nin geçmişte Vakıflar
ve belediyenin sorumluluğunda olduğunu, birkaç ay önce Müze Müdürlüğü’ne devredildiğini
söyledi.
Medresenin yapım tarihi ile ilgili tespit çalışması yaptıklarını bildiren Erkmen,
“Eserin Selçuklu üslubu ile İlhanlılar döneminde yapıldığı sonucuna vardık” dedi.
Kanuni Sultan Süleyman döneminde hazırlanan vakfiye kayıtlarında medresenin Selçuklular’dan
kaldığının yer aldığına dikkati çeken Erkmen, şunları söyledi: “Bu dönemde hazırlanan
vakfiye kayıtlarında Erzurum’daki eserlerin birçoğunun Selçuklular’dan kaldığı
kayıt altına alınmış. Kitabesi bulunmayan medresenin de Selçuklular tarafından
yapıldığı kaydedilmiş. Bu dönem tutulan vakfiye kayıtlarında yanlış yapılmış.
İlhanlılar’dan kalan kitabesi bulunan eserler bile Selçuklu olarak kayıt altına
alınmış. Güvenli olmayan bu vakfiye kayıtları nedeniyle Çifte Minareli Medrese’nin
yapımı 1253 yılı olarak tarihlendirilmiş.”
STİL, ÜSLUP VE TARİHİ OLAYLAR
“1250’li yıllarda Çifte Minareli Medrese’nin Selçuklu Sultanı Alaeddin Keykubad’ın
kızı Hüdavent Hatun tarafından yaptırıldı” şeklindeki bilginin yanlış olduğunu
anlatan Erkmen, kitabesi olmayan medresenin mimari, süsleme ve yazı stilleri ile
o dönemdeki tarihi olaylara göre bu dönemden kalmasının mümkün olmadığını ifade
etti.
Medresenin 1250’li yıllardaki mimari stile uymadığını vurgulayan Erkmen, bilimsel
çalışmalara göre, medresenin yapım tarihinin 1290’lı yıllara denk düştüğünü anlatarak,
şöyle devam etti: “Çifte Minareli Medrese’nin yapım tarihi ile ilgili tespit çalışmalarımız
sürüyor. Fakat 1290’lı yıllarda yapıldığı ve o dönem bölgede İlhanlı egemenliği
olduğu biliniyor. İlhanlılar döneminden kalan bu eser Selçuklu üslubu, Türk insanının
emeği ile yapılan bir Türk mimari örneğidir.”
MEDRESE İLE İLGİLİ BİLİMSEL BİR MAKALE
Sanat Tarihçisi Prof.Dr. Haluk Karamağaralı tarafından yazılan bir makalede de,
Çifte Minareli Medrese’nin İlhanlılar döneminden kaldığı belirtiliyor. “Erzurum’daki
Hatuniye Medresesi’nin Tarihi ve Banisi Hakkında Mülahazalar” başlıklı makalesinde
Prof. Dr. Karamağaralı, Çifte Minareli Medrese olarak anılan medresenin kitabesinin
mevcut olmadığını belirterek, Ruslar’ın 1829 yılında Erzurum’u işgalinden sonra
medrese üzerinde bulunan çift başlı kartal ile kitabesinin sökülerek götürüldüğü
iddialarını da kaynaklarla çürütüyor.
Medresenin Alaeddin Keykubad’ın kızı tarafından yapıldığı inanışının tarihi olaylar
ve devrin siyasi şartlarına uygun düşmediğine makalesinde yer veren Karamağaralı,
ayrıca, Fatih’te Ali Emiri Efendi Kütüphanesi’nde bulunan “Hidaye” adlı el yazması
kitapta Erzurum’daki Hatuniye Medresesi’nin tamamlandığının kayıtlı olduğuna işaret
ediyor. Tarihi kaynağa göre, medresenin adının Hatuniye olduğu ve bu nedenle medresenin
banisinin hatun olduğuna şüphe bırakmadığı kaydedilen makalede, “1277’den itibaren
de fiilen İlhanlılar’ın merkezi haline gelen Erzurum’da bu medreseyi ve türbeyi
yaptırabilecek bir Selçuklu hatununu tanımıyoruz” görüşü yer alıyor.
NTV-MSNBC