Şehir Plancıları Odası (ŞPO) ve Dokuz Eylül Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nin ev sahipliğinde düzenlenen 6. Türkiye Şehircilik Kongresi, önceki gün yapılan oturumlarla devam etti. Özellikle “Kentsel Dönüşüm Projeleri”nin damgasını vurduğu kongrede, somut örnekler üzerinden kentsel dönüşümün “Rantsal Bölüşüm” haline getirildiği tartışıldı.

“İdeolojik bir araç haline gelen dönüşüm kavramının planlama paradigmaları ile ilişkisine tarihsel bir bakış: Ankara örneği” başlıklı sunumunu yapan Yüksek Şehir Plancısı ve ŞPO Ankara Şube Başkanı Zafer Şahin, planlamanın bir parçası olan ‘Kentsel Dönüşüm’ün adeta ona bir alternatif konumuna getirildiğini söyledi.
Kentler soylulaştırılıyor

“Kente dair iyimser beklentilerin karşılanamaması; soylulaştırma” başlıklı sunumunu yapan Besime Şen, konuya ilişkin özellikle İstanbul’dan Galata bölgesini somut örnek gösterdi. Tarihi yapılara sahip olan bölgelerin gün geçtikçe bir ticaret merkezine dönüştüğünü belirten Şen, yıllar önce buraya yerleşmiş alt sınıftan insanların, hayat pahalılığı nedeniyle kentin dış kesimlerine taşınmak zorunda kaldığını ifade etti.

“Kent, planlama ve konut, İstanbul’da enformel yerleşme deneyimleri: Güzeltepe örneği” başlıklı sunum yapan Şükrü Aslan ise özellikle işçilerin ve bu durumdan kaynaklı genellikle muhalif kesimin bulunduğu bölgenin “Kurbanlık mekan” seçildiğini söyledi. Oturumda Ceyhan Yücel de “Türkiye’de kentsel alanların korunmasında rollerin dağılımına yönelik politikalar üzerine bir değerlendirme” başlıklı sunumunu yaptı.

Halka yaşam alanı bırakılmıyor

Kongreye katılan öğretim üyeleri ve şehir plancıları, kongreye ve kentsel dönüşüme ilişkin gazetemize değerlendirmeler yaptılar.

Dr. Şükrü Aslan: Planlama öteden beri tartışılan bir sorun. Proje deyince de akla ‘Kentsel dönüşüm projeleri’ geliyor. Kentlerimizde büyük değişimler yaşanıyor. Kentler sermayenin çıkarları doğrultusunda yeniden şekillendiriliyor. Kongre bu bakımdan çok önemli bence.

Ar. Gör. Besime Şen: Kent merkezleri mekansal olarak yeniden yapılandırılıyor ve birer prestij alanı haline getirilmeye çalışılıyor. Kongre ve iş merkezleri, sergi salonlarıyla, kent merkezleri ekonomik yatırımın konusu haline getiriliyor. Burada kritik olan durum, çok mekansal olarak görülen değişiklikler, meselenin sosyal boyutlarını da önümüze getiriyor. Buraya büyük ekonomik yatırım yapıldığında ekonomik olarak alt kesimi dışlamış oluyorsunuz.

Buğra Gökçe (Şehir Plancıları Odası Genel Başkanı): Son beş yıla baktığımızda gördüğümüz temel sorun, planlamaya ve kente dair temel meselelere derinlemesine karışan hem merkezi hem de yerel yönetimlerdir. Siyasiler planlamayı o bütünlüklü yapısından koparıp, dağıtmaya çalıştı. Çok fazla yasa çıktı bu konuya ilişkin ve bir o kadarı da meclis gündeminde bekliyor. Bir yandan ‘Kentsel dönüşüm projeleri’yle, diğer yandan orman arazileri, tarım arazileri ve kıyılara yönelik uygulamalarla gündeme geldi. Bu rantsal yaklaşımlar toplumun diğer kesimlerini göz ardı ediyor. Biz bunu ‘Kentsel Dönüşüm’ değil ‘Rantsal Bölüşüm’ olarak değerlendiriyoruz. Kongrenin çok önemli açılımlar getirdiğini düşünüyorum. Şehrin çok dışında olmasına rağmen katılımın çok yoğun olması bizi sevindiriyor.