İMP Toplantıları’nın üçüncü paneli; “Kentsel Dönüşüm Dinamikleri” başlığı altında gerçekleştirildi. Şehir plancısı Faruk Göksu yürütücülüğünde gerçekleştirilen panele Mimarlar Odası Eski Genel Başkanı Oktay Ekinci, İ.B.B. Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü İstanbul Şehircilik Atölyesi (İŞAT) Müdürü Lütfi Altun, İnsan Yerleşimleri Derneği Başkanı Korhan Gümüş, Küçükçekmece Belediye Başkanı Aziz Yeniay ve İMP Başkanı Hüseyin Kaptan konuşmacı olarak katıldı. İki aşamalı panelin ilk bölümünde kentsel dönüşüm dinamiklerine ilişkin durum tespitine odaklanılırken, ikinci bölüm somut örneklerin tartışılmasına ayrıldı. Panelde Türkiye’de yapılmak istenen kentsel dönüşümün rant odaklı olduğuna dikkat çekildi.

“Kentsel dönüşüm sermaye odaklıdır”

Kentlerimizin neden çirkin olduğunu sorgulamak gerektiğini ifade eden Oktay Ekinci, “ Kentlerin çirkin olmasına neden olan sürece dokunmazsanız, süreci sorgulamazsanız, tartışmazsanız, onun güzele dönüşmesi için yapacağınız çabalar kandırmaca ve başka türlü beklentilerin tuzağına dönüşür” şeklinde konuştu.
Ekinci, İznik Gölü kıyısına Cargill fabrikası yapılması, için meclisin yakın zamanlarda bir yasa da çıkaracağını dile getirerek, dünyanın hiçbir yerinde tarım alanının, sit alanının işgal edilip yasadışı yapılaşmasının bir örneğinin olmadığını vurgulayarak, eleştirel sözlerine şöyle devam etti; “Eğer işgal edilmiş ve yok edilmiş su havzalarının tekrar su havzalarına ya da lüks villalarla işgal edilmiş orman alanlarının tekrar orman alanlarına dönüşümü “kentsel dönüşümün” içinde değilse ben bu işte yokum.”
Kentsel dönüşümün yapılmasını isteyenlerin; ‘inşaatçı’ belediye başkanları, kentsel dönüşüm amaçlı imar planları yapmak isteyen plancılar ve tasarımı yapacak mimarlar olduğunu söyleyen Ekinci, dönüşümün sermaye odaklı olacağının da altını çizdi.
Ekinci kentsel dönüşüm yasa tasarısının planlı bir imar affı, işgale çekidüzen verme yasası, gelecek için tehlikeli bir planlama konseptinden başka bir şey olmadığını dile getirerek sözlerine şöyle son verdi: “Kentsel dönüşüm ‘sanayileştirilmeyen’ Türkiye’nin 50 yıldır toprak rantından geçinmesinin devamından başka bir şey değildir.”

“Asıl önemli olan bağımsız bilginin üretilmesi”
Güncel mimarlık ve şehirciliğin kamusal sorumluluk üzerine kurulduğu dünyada meslek insanlarının görevinin bağımsız olarak insanları bilgilendirmek olduğunu aksi takdirde katılımın gerçekleşmeyeceğini belirten Korhan Gümüş, Türkiye örneğinde sürece katılanların planlamadan çıkarı olanlar olduğunu belirtti. “Birileri kendi fantezilerini bize kentsel tasarım diye yutturuyor” diyen Gümüş, “Kent yönetimleri STK’lara nesnel programlar açmalıdır, diğeri yolsuzluktur” diyerek sözlerine devam etti. Üniversitelerin ve çok değerli akademisyenlerin de bu süreçte sistem tarafından ‘baştan çıkarıldığını’ belirten Gümüş, bağımsız bilgi üretilmesinin asıl önemli şey olduğunu vurguladı.

Kentsel riski aslında bir fırsat olarak gördüğünü söyleyen Göksu ise, bu fırsatı değerlendirme yolunun, rant ve gayrimenkul odaklı projeler yerine, kentin toplumsal ve ekonomik boyutunun da düşünüldüğü projelerin üretimi ve çok büyük bir dinamik olarak vurguladığı kültürel ve demografik çeşitliliğin yönetimi yoluyla olabileceğini belirtti.