Gayrimenkul sektöründe; konut ihtiyacı, kaçak yapılaşma, niteliksiz konut üretimi, plansız kentleşme, kayıtdışılık ve kiraların yüksekliği gibi konularda, öteden beri ciddi sorunlar yaşanıyor.

Son zamanlarda gündeme gelen ‘ipotekli gayrimenkul kredileri (mortgage)’ bu sorunların çözümlenmesi bakımından, yeni bir heyecan ve umut kaynağı oldu.

Önümüzdeki günlerde, Meclis gündeminin ilk konularından biri olması beklenen mortgage ile ilgili tasarının yasalaşması sonucu;

1- Konut edinmenin kolaylaşması ve kira öder gibi ev sahibi olabilmenin gündeme gelmesi,

2- İnşaat sektörünün canlanması, ekonomiye ve istihdama katkıda bulunması,

3- Gayrimenkul sektöründeki kayıtdışılığın azalması ve bu alandaki vergi kaybının azalması,

4- Ruhsatlı, depreme dayanıklı konut üretiminin artması, planlı kentleşmenin desteklenmesi,

bekleniyor.

Bunların gerçekleşebilmesi için, makroekonomik değişkenlerin istikrar arz etmesi, özellikle faiz oranlarının biraz daha düşmesi ve bazı vergi avantajlarının sağlanması gerekiyor.

SPK, IMF VE MALİYE
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), mortgage sisteminin başarılı olabilmesi için, bir süre önce bazı önerilerde bulundu. Bunlardan biri de; ‘kişilerin sahip olacakları ilk ya da ikinci konut için kullandıkları kredilerin, 100.000 YTL’ye kadar olan kısmına isabet eden faiz ödemelerini, gelir vergisi matrahından indirebilmelerine olanak sağlayacak’ düzenlemenin yapılmasıyla ilgiliydi.

Maliye Bakanlığı, başlangıçta bu öneriye sıcak baktı. Ancak, IMF’nin devreye girip, vergi gelirlerinde azalma olacağını öne sürmesi üzerine, geri adım attı ve bununla ilgili maddeyi tasarı taslağından çıkarttı.

Oysa Belçika, Norveç, Danimarka, İtalya, Hollanda, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve ABD gibi ülkelerde, faiz ödemeleri gelir vergisi matrahından indirilebiliyor. Hatta Belçika ve İspanya gibi ülkelerde, ana para ödemeleri bile gider olarak indirilebiliyor.

ÖNEMLİ BİR ÇELİŞKİ
Mortgage yolu ile edinilen konutlar için kullanılan kredilerin, 100.000 YTL’ye kadar olan kısmına isabet eden faiz ödemelerinin, gelir vergisi matrahından indirilmesine yanaşmayan Maliye, önemli bir çelişki ile karşı karşıya!

Şöyle ki; Gelir Vergisi Kanunu’nun 74/4. maddesine göre; kiraya verilen gayrimenkul için, konut ya da işyeri ayırımı yapılmaksızın, ödenen borç faizlerinin tamamı, kira gelirinden indirilebiliyor. Hatta, konut olarak verilen bir adet gayrimenkulün iktisap (edinme) yılından itibaren, 5 yıl süre ile iktisap bedelinin yüzde 5’i, kira gelirinden indirilebiliyor.

Kiraya verilen konutun kredi faizinin tamamı, iktisap bedelinin ise yüzde 5’i, gider olarak indirilebildiğine göre, başını sokacak bir ev alan kişinin, mortgage yolu ile edindiği konut için ödeyeceği faizin de gelir vergisi matrahından indirilmesi gerekir. Aksine bir düzenleme, hem yürürlükteki Gelir Vergisi Yasası hem de vergilemede adalet ilkesi ile çelişir.

Bu konunun tekrar gözden geçirilmesinde yarar var...