Türkiye'deki vadelerin kısa olması sebebiyle uzun vadeli konut kredilerini yurtdışından
sağlayan Türk bankalarının borçlanma maliyetlerini yükseltti. Bu durum, faizlerin
yukarıya doğru hareketlenmesine yol açtı. Faizlerin birkaç haftada yüzde 1,01'lerden
yüzde 1,30'lara tırmanması ev sahibi olma hayali kuran binlerce vatandaşı huzursuz
etti. Anadolubank Genel Müdür Yardımcısı Recep Atakan, ev alırken sadece faize
değil, fiyata da odaklanılması gerektiğini ifade ediyor. "Fiyatlar hâlâ istenilen
düzeyde değil. Tüketiciler biraz daha sabrederse faizden uğradıkları kaybı fiyat
avantajlarıyla rahatça telafi edebilirler." diyen Atakan, konut talebinde ciddi
bir daralma yaşandığına dikkat çekiyor. Recep Atakan'a göre bu durum, banka kredileri
arasında en büyük paya sahip olan konut kredilerinde son birkaç aydır yaşanan
yavaşlamanın temelini oluşturuyor. Talepteki düşüş, firmaları yeni fiyatlandırma
yapmaya zorluyor. Son üç senedir tüketimi ayakta tutan tek unsur olan tüketici
kredilerinde son noktaya doğru gelinmeye başlandığını vurgulayan Atakan, "Çünkü
üç sene önce evi olan da, olmayan da 'aman lazım olur' diyerek konut aldı." şeklinde
konuşuyor. Tecrübeli bankacı, konut kredisi faizlerinin bu yıl yüzde 1'in altına
düşmesinin pek mümkün olmadığını, ev fiyatlarındaki gerilemenin ise devam edeceğini
vurguluyor.
Bankalar, Mortgage Kanunu'nun yürürlüğe girmesinin ardından bu alanda çeşitlendirmeye
gitti. Sabit ve değişken faiz oranlarıyla kredi veren bankalar, dövizde yaşanan
düşüşün de etkisiyle Euro ve dolar cinsinden de kredi vermeye başladı. Anadolubank
ise sektörde bir ilke imza atarak Japon Yeni cinsinden konut kredisi veriyor.
Yen cinsinden konut finansmanının çok büyük ilgi gördüğünü belirten Genel Müdür
Yardımcısı Atakan, son beş ayda döviz cinsinden verdikleri kredilerin çok önemli
bir bölümünün yen olduğunu kaydediyor. Banka, kampanya sayesinde döviz cinsinden
kredilerde yüzde 400'lük bir artış kaydetmiş. Buna rağmen dövizle ev kredisi almak
isteyenlerin hesabını iyi yapması gerektiği uyarısında bulunan Recep Atakan, "Burada
olaya sadece faiz bacağından bakarsanız döviz cinsinden kredilerin son derece
uygun şartlar taşıdığını düşünebilirsiniz. Ama bana sorarsanız dövizle kredi çekmeyi
düşünenlerin biraz daha fazla hesap-kitap yapması gerekiyor. Çünkü dövizle kredi
çekmeyi düşünenler ciddi bir kur riski alıyor ve bu faiz kadar önemli bir risktir."
diyor. Atakan, dövizle uzun vadeli konut kredisi çekmek isteyenlerin maaşını döviz
cinsinden alan, gelir seviyesi yüksek ve daha önce dövizle işlem yapmış kişiler
olmasına dikkat ettiklerini anlatıyor: "Mesela yen ile kredi kullanmak isteyen
bir müşteri dolar/yen paritesi hakkında az çok bilgi sahibi olmalı. 'Eğer dolar
bu yıl piyasalarda değer kazanırsa yenin durumu ne olacaktır?' sorusuna kendisi
cevap verebilmelidir." Atakan, ardından uluslararası piyasalarda yaşanan hareketlilikten
ötürü önünü göremeyen yatırımcılar için yeni bir ürün hazırladıklarını aktarıyor.
Genel müdür yardımcısı, "Piyasanın yönü belli olmadığı zaman tercih edilen sepet
uygulamasını biz aldık, tüketicinin beğenisine sunduk. Bir parça döviz, biraz
da YTL'den oluşan bu sepet uygulaması, kur ve faiz risklerini minimize ediyor."
diyor.
İnşaatta birleşmeler yaşanabilir
Özellikle büyükşehirlerdeki konut fiyatlarının son yıllarda normalin üzerinde
artması birçok yatırımcının inşaat sektörüne girmesine sebep oldu. Anadolubank
Genel Müdür Yardımcısı Atakan, küçük yatırımlarla büyük kazançlar elde etme hayaliyle
yola çıkan yatırımcıların bir bölümünün büyük hayal kırıklığına uğrayacağı uyarısında
bulunuyor. Atakan, talepteki daralmadan dolayı inşaat şirketleri arasında birleşmeler
ve satın almalar yaşanabileceği görüşünde.
Konut kredisi faiz oranları *
Anadolubank 1,33
İş Bankası 1,34
Akbank 1,34
Şekerbank 1,33
Garanti 1,27
Halkbank 1,31
Vakıfbank 1,28
HSBC 1,44
Albaraka Türk 1,38**
Bank Asya 1,44**
Türkiye Finans 1,44**
Kuveyt Türk 1,55**
(*) 120 ay vadeli (**) Kâr payı oranları
Zaman Gazetesi
Ufuk ŞANLI