Fransız Le Figaro, OECD’nin en yoksul ülkesi Türkiye’deki alışveriş merkezi (AVM)
patlamasına ve tüketim harcamalarının artmasına dikkat çekti. Gazete Türkiye’de
4 yıldır patlama yaşayan tüketici kredilerinin alışveriş merkezleriyle aynı hızda
büyüdüğünü, ülkenin iflastan döndüğü 2001 krizinin unutulduğunu ve Türk orta sınıfının
bir tüketim çılgınlığına kapıldığını belirtti. Le Figaro Galatasaray Üniversitesi
Ekonomik Coğrafya Profesörü Jean-François Pépouse’un, "Ticaret merkezleri elbette
mal satıyor ama aynı zamanda tüketiciye bir yaşam tarzı da sunuyor; zaten bunlara
’hayat merkezi’ adı takılması da manidar. Bunlar kredi desteğiyle muhteşem birer
sosyal değişim makinesi gibi çalışıyor" sözlerini de aktardı. İnşaatı tamamlanacak
35 yeni AVM ile İstanbul’un, AVM sayısını yakında iki katına çıkaracağını belirten
gazete, Kapalıçarşı’nın yakında turistik gezinti yerine dönüşeceğini söyledi.
Tüketim artıyor: AVM sayısındaki artışı Türkiye’deki ekonomik büyümenin en iyi
göstergesi olarak yorumlayan gazete "Şimdiden bir orta sınıf oluşuyor bile. Kredi
imkanları sayesinde, tüketim harcamalarının 2006-2011 arasında yüzde 25’ten fazla
artması bekleniyor. Bu, en iyi yerleri kapmak için birbiriyle yarışan ve birbirini
satın alan Avrupa’nın dev şirketlerini cezbediyor. Örneğin Carrefour, Türkiye’nin
bir numaralı süpermarketler zinciri Migros’a talip olduğunu resmen açıkladı ama
karşısında daha iyi teklif vermesi beklenen güçlü rakipler var" ifadelerine yer
verdi.
İstinyepark'a övgü: AVM’lere giden yolların inşaat sebebiyle tıkalı olduğunu
ancak İstanbullular’ın alışveriş için koşturduğuna işaret edilen haberde şu değerlendirmeler
yapıldı: "Şehrin şık kuzey tepelerinde kurulu İstinye Park, İstanbul’un en yeni
ticaret merkezlerinden biri. 300 kadar butik, Dolce & Gabbana, Céline veya
Dior gibi uluslararası markaların yanısıra daha mütevazı bütçelere hitap eden
dükkanlar yılda 20 milyonu bulacağı hesaplanan müşterileri bekliyor. SPA ve yüzme
havuzlu bir spor salonu, 12 sinema salonu ve 370 şık daire de içeren fütürist
bir istiridye kabuğu şeklindeki tasarlanan AVM 250 milyon dolara mal oldu."
Alışveriş merkezi şehir: 13 milyonluk metropolün bir ’alışveriş merkezi’ne dönüştüğünü
vurgulayan Le Figaro "41 merkez açıldı, 35’i de inşa halinde. Şehir merkezindeki
merkezler gözüpeklik yarışında. Cevahir, bir otoyol kadar geniş iç yollarıyla
yüz ölçümü olarak Avrupa’nın en büyüğü. Uyumlu kıvrımlarıyla iş hayatının merkezi
Levent’te yükselen Kanyon, 2006’da Architectural Review’nun prestijli ödülünü
kazandı. Aynı şekilde, orta sınıflara göre düşünülmüş benzerleri de şehrin kenar
mahallelerinde yükseliyor" ifadelerine yer verdi.
Geleneksel darbe aldı
Le Figaro, özellikle arzın talebi aştığı bazı mahallelerde, geleneksel ticaretin
sıkıntı içinde olduğuna, üç yılda AVM’lerin Türkler’in tüketim alışkanlıklarını
allak bullak edip, geleneksel ticarete ciddi bir darbe indirdiğine değindi. Sadece
Şişli-Levent-Maslak altın üçgeninde şimdiden sayıları 8’i bulan büyük AVM’lereve
bunlara eklenecek 10 yeni AVM’ye de değinen gazete, gelişen mahallelerde önümüzdeki
5 yılda 2.5 milyar dolarlık yeni yatırım planlayan Hakan Kodal’ın şu sözlerini
aktardı: "Bir tabii ayıklama olacak, yatırımcılar daha dikkatli artık."
Türk ailesinin borçlanma oranı yüzde 25’e çıktı
Türk ailelerinin borçlanma oranının, 2003’te bütçesinin sadece yüzde 7.5 iken,
2006’da büyük bir patlamayla yüzde 24.5’e ulaştığını anlatan Le Figaro "Ama, fast-food
lokantaları, çocuklar için oyun alanları, bowling salonlarıyla AVM’ler alışverişin
ötesinde İstanbullular için hafta sonları ailece gezinti alanına dönüşüyor" değerlendirmesinde
bulundu. Krea gayrimenkul şirketinin Başkanı Hakan Kodal’ın "İstanbul’da park
ve bahçeler yetersiz, insanların başka pek gezip eğleneceği yer yok" sözlerini
de aktardı.
Hürriyet Gazetesi