Zorlu Holding sponsorluğunda ve Dünya Mimarlık Birliği tarafından Mustafa Kemal Merkezi'nde gerçekleşen 'Son Projeler' konferansları için ünlü 'eski toprak' mimarlar Fumihiko Maki ve Charles Correa İstanbul'a geldi. Bu iki konferanslık organizasyonun ilk gününde, Pritzker ödüllü Japon mimar Fumihiko Maki Türk mimar ve mimarlık öğrencileriyle buluştu. Maki'nin 1996'dan başlayarak gerçekleşmiş, yapımına yeni başlanmış veya yalnızca konsepti hazırlanmış tüm yeni projelerini sunduğu konferans dizgesinin ikinci gününde ise Ağa Khan ve RIBA başta olmak üzere pek çok uluslararası ödülün sahibi dünyaca ünlü Hint mimar Charles Correa vardı.



1928 doğumlu Fumihiko Maki, Tokyo ve Harvard Üniversiteleri'nde öğrenim gördü. 1965 yılında kurduğu 'Maki and Associates' şirketiyle pek çok sayıda mimari projeye imza attı. 1993 yılında Pritzker Mimarlık Ödülü, Kentsel Tasarım Galler Prensliği Ödülü ve 1999'da Japon Sanat Birliği Ödülü'ne layık görülen Maki'nin İstanbul buluşmasında ele aldığı projeleri ise yeni dönem işleriydi. 1996 yılında projelendirdiği Antik Uzimo Kenti Müzesi projesinin sunumuyla başlayan Maki, Nakatsu’daki Kaze No Oka Krematoryumu, Washington Sam Fox Sanat Merkezi ve Hiroşima’da bulunan Mihara Performans Sanatları Merkezi ile yeni tarihli işlerini sergiledi. Aynı zamanda MIT Medya Sanat ve Bilimleri Binası ve Ismaili Cemiyeti Toplantı Binası gibi güncel projelerini de ilgililere sunan Maki, Tokyo'da konumlanan ve yapımı tam tamına 30 sene sürerek mimarın kişisel rekorunu oluşturan Hillside Terrace projesiyle de geçmişe yolculuk yaptı.



Tasarımlarındaki üst sınıf yalınlık ve mimari dilindeki tutarlılık ile bir jenerasyonun idolü olan Fumihiko Maki’nin yeni dönem projelerindeki arayışı farketmemek elde değil. Maki’nin az yapılaşmış çevrelerde yoğun doğal doku ile inşa edilmiş çevre arasında sürekli yeni bir denge keşfetmeye adanmış bir kariyeri olduğu söylenebilir. Mesleki yaklaşımını şekillendiren ana kriterleri işlevsellik, dayanıklılık ve keyif olarak tanımlayan Maki, peyzaj oyunları ile yapay – doğal fiziksellikleri harmanladığı yapılarında teknolojinin sağladığı nimetlerden bolca faydalanmış. Son on yılda yalnızca bilgisayar ortamında tasarım mecrasına dahil olmakla kalmayan Maki’nin masif cephelerinin yerini giydirme cam cepheler, betonarme iskeletlerinin yerini uzay kafesler alıyor. Dolayısıyla geometrik formlarla çok daha özgürce danseden bir Maki vardı karşımızda.

Konferansın ikinci gününde dinleyicilerle buluşan 1930 Haydarabad, Hindistan doğumlu Charles Correa ise Michigan Üniversitesi ve MIT’de tamamladığı öğreniminin akabinde, Bombay’da kurduğu mimarlık bürosunda mimarlık pratiğine başladı. RIBA, UIA ve Aga Khan Mimarlık Ödülleri sahibi Correa geçmiş projeleri ile ilgili genel bir bilgilendirmeyi takiben iklimlendirme ve konut, sergi ve müze mekanları olarak sınıflandırdığı İran’da İsmaili Cemiyeti Merkezi, Dublin’de Bilinmeyen Merkezi, MIT Beyin ve Sinir Bilimleri Merkezi gibi yeni dönem yapıları üzerinden mimarlık yaklaşımlarını İstanbul’lularla paylaştı.

Kişinin köklerinin ait olduğu coğrafya dışında yapı tasarlamasını çok anlamlı bulmadığını belirten Correa, mimarlık zannedildiğini gibi ‘hareket edebilir’ olmadığını büyük çoğunluğu Hindistan’da gerçekleştirilmiş yakın tarihli projeleri üzerinden örneklendirdi.

Süha Özkan'ın takdimiyle gerçekleşen etkinliklere ilgi çok yoğun olmamakla beraber özellikle Correa konferansı mimarın akıcı sunumu, etkileyici görselleri ve dinamizmi ile dinleyicilerin büyük beğenisini kazandı.
 E. Seda Kayım