Merkez Bankası'nı İstanbul'a taşımaya karar veren ve yeni binanın yapılacağı arazinin de belirlendiğini söyleyen Başbakan Recep Tayyip Erdoğan 'bankaların bankası'nın İstanbul'un en kıymetli semtlerinden Levent'teki 18 dönümlük arsasını görmezden geliyor. İstanbul'un Wall Street'i olarak bilinen ve çok sayıda bankanın genel müdürlüğünün bulunduğu çevredeki 300 milyon dolarlık arsanın her ne hikmetse adı Merkez Bankası'nın yeni binasının yapılacağı yer olarak geçmiyor. Arsa hem ulaşımın kolay, hem de ciddi bir yaya trafiği olduğu için de çok değerli. Bu nedenle de bölgedeki emlakçılara göre 'su içinde' 300 milyon dolar ediyor.

Erdoğan arsanın yeri konusunda isim vermedi ama Merkez Bankası'nın İstanbul'a taşınması konusunda kendisini beyanat vermek zorunda hisseden Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanı Erdoğan Bayraktar'ın "Merkez Bankası yer isterse verebiliriz" sözleri, daha önce basında çıkan ve yalanlanmayan 'Batı Ataşehir'in finans merkezi olacağı'na ilişkin haberler İstanbul'un Anadolu yakasını işaret ediyor.

Ancak bankanın Levent'te bu kadar değerli arsası varken Ataşehir'de arsa avcılığına çıkılması soru işaretleri yarattı. Henüz doğrulanmamakla birlikte Merkez Bankası'yla diğer kamu bankalarının yeni binalarının inşa edileceği yer TOKİ şirketlerinden Emlak Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı'na (EGMYO) ait arazi. Levent'teki arsanın bir kalemde silinip atılması akıllara bazı soruları getiriyor:

Binaların yapılacağı arsa kimin? Arsa Toplu Konut İdaresi'nin ise Merkez Bankası para ödeyecek mi?
Toplu Konut İdaresi Merkez Bankası'na satışı söylentilerin yoğunlaştığı geçen haftanın ardından tırmanışa geçen spekülatif fiyatlardan mı yapacak? .
Toplu Konut İdaresi spekülatif fiyatlarla hayli yüklü olması beklenen satış gelirini nerelerde kullanmayı planlıyor? .
Merkez Bankası'nın arsasıyla, TOKİ'nin arsası takas mı edilecek? Takas olursa değer belirleme işini kim yapacak? .
TOKİ, Merkez Bankası'nın Levent'te bulunan arazisini devraldıktan sonra ne yapacak? .
Arsa TOKİ tarafından açık artırmayla satışa mı çıkarılacak? .
Yoksa arsa gelir paylaşımı yoluyla ticaret ve turizm merkezi yapılması için iktidara yakın bir gruba mı tahsis edilecek? .

Ataşehir'de neden zor?
Hükümetin Merkez Bankası, Ziraat Bankası, Halkbank ve Vakıfbank'ın genel müdürlük binasını yapmayı düşündüğü öne sürülen Ataşehir'deki arazinin üzerine iş merkezi inşa edilemeyeceği ortaya çıktı. Söz konusu bu alanın plan tadilinde iş merkezi değil, konut alanı olarak yer aldığı söyleyen Turyap Ataşehir temsilcisi Mustafa Sağdıç bu konuda şu bilgiyi verdi:

"Kamu bankaları ve Merkez Bankası'nın bu arazi üzerine genel müdürlük binasını yapabilmesi için imar planlarında değişiklik yapılması gerekiyor. Bunun için plan değişikliğini TOKİ yapacak. Değişiklik İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne sunulacak. Belediye meclisinin kabulü durumunda askıya çıkacak. Askıda itiraz gelmezse inşaata başlanabilir. Ancak bu süreçte itiraz gelirse mahkeme süreci başlar. Bu da bildiğiniz gibi Türkiye'de uzun sürüyor." Geçmiş dönemde Ataşehir'de bazı plan tadilinin itirazlar nedeniyle reddedildiğine de işaret eden Sağdıç, "Bugüne kadar bölgedeki bazı plan tadillerine Ataşehirliler Derneği, vatandaşlardan veya Mimarlar Odası gibi sivil toplum kuruluşlarından itirazlar geldi. Üç-dört yıldır plan tadili reddedildiği için inşaatı bekleyen araziler var" diye konuştu.

Yüksek fiyata dikkat
Bölgeden konut almayı düşünenleri uyaran Turyap Ataşehir Temsilcisi Mustafa Sağdıç, "Söylentiler nedeniyle yükselen fiyatlara alıcı gelmezse tekrar inmeye başlar ve ciddi zararlar yazılabilir. Vatandaşların bu konuda çok dikkatli olmasını tavsiye ederim" dedi.

'Merkez Bankası battı mı size?'
CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, Merkez Bankası'nın İstanbul'a taşınma ihtiyacının olmadığını söyledi. Baykal şöyle devam etti:

"Bu, başkentin kimliğine zarar verecek bir karardır. İstanbul'a da bir şey kazandırmaz. İstanbul zaten gözbebeğimizdir. Belki bazı İstanbullulara bir şey kazandırabilir. Eski başkanlar, mevcut başkan ve personel dahi buna karşıdır. Dünyada bir örneği yoktur. Merkez bankaları Avustralya ve Almanya haricinde başkentlerdedir. İki ülke de federatif yönetimlere sahiptir. 'Biz karar aldık, yeri bile hazır' diyorlar. Ah o yer yok mu, her işin altından o yer çıkıyor. Bu taşınmanın maliyeti 100 milyon dolardır. İlle bunu harcayacaklarsa insanın aklına 100 milyon doları bunların harcaması altına verip bu işten vazgeçirmek düşüncesi bile geliyor.
Dünyada son dönemde bunu yapan tek ülke Myanmar'dır (Burma). Orada da zaten askeri yönetim vardır ve başkenti taşımanın ön safhası olarak bunu yaptıklarını söylüyorlar. Onlar hiç değilse açık sözlü. Merkez Bankası'nın 78 yıldır Ankara'da duruyor oluşu size battı mı?"

Merkez araziyi 1987'de almıştı
Merkez Bankası Levent'teki eski Squibb ilaç fabrikası arsasını satın aldı. Banka İstanbul'daki Karaköy ve Unkapanı şubelerini burada yapacağı binada birleştirerek 'Merkez Bankası İstanbul Şubesi' yapmak istedi. Ardından düzenlenen yarışmayı Şaziment, Neşet ve Emre Arolat'ın ortak projeleri 'Merkez Bankası İstanbul Hizmet Binası Projesi' aldı. Projeye göre 105 bin merkerake kullanım alanlı 10'nar katlı iki blok ve 30 katlı bir kule yapılacaktı. Ancak Türk Silahlı Kuvvetleri, binanın roket atış sahasını kapattığı gerekçesiyle projeye itiraz etti. Proje yarım kaldı, inşaat başlatılamadı. Sabancı ve İş Kuleleri ile aynı sırada yer alan arazi Kanyon Alışveriş Merkezi'nin de tam karşısında ve yıllardır boş duruyor.