Dikim süresi kayısı ve şeftali hariç meyva ağaçları için en ideal dikim zamanı
Ekim ile Nisan ortaları arasıdır. Çünkü, şeftali ile kayısı donma tehlikesine
karşı daha zayıf olup, ısıya ihtiyaç duymaktadırlar ve ancak Mart ayından sonra
dikilmelidirler.
Döllenme konusu
Birçok meyva türünde kendi kendine tohumlananlar oluğu gibi kendi kendisine
tohumlanmayan türler de bulunmaktadır. Kendi kendine tohumlanamayan ağaçların
yakınlarında mutlaka bir polan vericisi olması gerekir. Ancak her bir türü belirli
bir grup tohumlandırabilmektedir. Dolayısıyla bahçenizde bir meyva ağacı dikecekseniz
kendi kendine döllemesi mmkün olan türleri seçmeye çalışınız.
Ürün alma zamanı ve ürün azalma süresi
Ürün hasadının oldukça fazla bir zaman aldığını hiç düşündünü mü ? Birçok
meyva türü yılın ana izin döneminde meyvalarını vermektedirler ve bunların toplanması
ve hasat edilmesi gerekmektedir. Yine hasat süresi de bir zaman faktörüdür. Bazı
türlerin 14 gün içerisinde meyvası toplanırken, bazı türlerde ise bu meyva toplama
süresi 1 ayı aşan bir süre içerisinde olabilir.
Büyüklük ve büyümesi
Sahip olduğumuz küçük veya orta büyüklükdeki dercesindeki bahçemizde büyük
bir meyva ağacı çok fazla yer tutmaktadır. Bu nedenle de küçük bahçelerimiz için
uygun boyutta meyva ağaçları düşünülmüştür. Aşağıda gösterilen ana büyüklüklere
dikkat etmelisiniz. Yüksek gövdeli türler 1,60 ila 1,80 mt. Yüksekliktedir. Bunların
fazla bir yere ihtiyacı vardır. Büyük gölge yaparlar ve birçok meyva verirler.
Yarı boy tabir edilen türler ise, 1 ila 1,20 m. Yükseklikte olup bugün için
bahçelerde en fazla kullanılan (özellikle erik ve kiraz) ağaçlarıdır. Düşük boy
olan ağaçlar 80 ila 100 cm. Yükseklikte olup bunların üst taçları orta boy fidelerin
yüksekliğine kadar çıkmaktadır. Çit ağaçları, bunlar 40 ila 60 cm. Yüksekliğe
kadar gelmekte ve mesela kayısı veya vişne için tavsiye edilmektedir. Çünkü, bu
yüksekliklerde yapılacak meyva toplama ve alt tamizleme işleri daha kolaylaşmaktadır.
İğne yapraklı ağaçlardan olan çamlar ise, küçük ve orta sınıf ev bahçeleri
için tavsiye edilmektedir. Bunlar 40 ila 60 cm. Yükseklikten 2 veya 3 m. Yüksekliğe
kadar çıkabilmekte, kolaylıkla ürün alınabilmekte ve bunlar aynı zamanda aşılamada
da kullanılabilmektedir.
Meyva ağaçlarının doğru dikilmesi gerekir
Bulunduğunuz arazi sınırından 5 metre kadar mesafe bırakarak fidan dikim
deliğini açınız. Bu suretle yan komşularınızdan onların bahçesine ileride düşebilecek
meyva veya yapraklardan dolayı rahatsızlık hissetmezsiniz. Bitki dikilmeden evvel
takriben 2 m2 lik bir alan oldukça derin bir şekilde kazılır. Eğer toprak sert
ise, daha derine inmek gerekir. Fidan deliğinin en az 50 cm olması ve köklerin
bununiçerisine gayet rahatlıkla sığabilmesi gerekir. Yere mutlak tutucu bir çita
veya çubuk çakınız.Fidanın dikilmeden evvel birkaç saat suda kalması gerekir.
Fidan deliğine ilk önce gübre ve toprak karışımı komposto dökünüz ve bunun
üzerine de fidanı yerleştiriniz. Şuna dikkat etmeniz lazımdır ki, hassas bölge
yaprak üzerinde kalan bölgedir. Bundan sonra fidan deliğine komposto ile karıştırılmış
çiçek toprağı konur. Sonra fidan içerisine yerleştirildiğinde bu toprağın üst
kısmına hafifçe bastırılır.
Tüm dikim yapılan toprağın etrafına bir sulama kovası ile bolca su verilerek
sulanma işlemi bitirilir.Bundan sonra ise fidan, 8 işareti gibi duran bir kurdela
ile tutma çıtasına bağlanır. Fidan halkasınının daralmamasını temin edecek bir
büküm yapınız. Yeni dikilen fidanlar ilk yılda herhangi bir meyva vermemelidirler
ve ancak bu şekilde kökler kuvvetdlenir. Bu nedenle ilk açan çiçekleri kopartınız.
Yeni dikilmiş meyva fidanlarının terbiye edilmek amacı ile budanması
Dikildikten sonra genç meyva fidanları ilkbaharda ilk kdefa olarak çiçek
açmaması için budanır ve onu takip eden 3 veya 5 yıl her defasında terbiye etme
budaması denen bir budama metodu ile kesilirler. İlk yapılan kesimden sonra diğer
ana gövdeyi teşekkül ettirecek 3 veya 4 adet dal ileride tac bölümünü değiştirmek
üzere tespit edilerk düzenli bir kesime tabi tutulurlar.
En önemli budama kaideleri
# Ana fidan olark yukarıya giden dal biraz kısaltılarak tüm etrafındaki büyümektde
olan dallar kesilir.
# Ana gövdeye bağlı olan yandan çıkan ve ana gövde yapmak isteyen tüm dallar
budanır.
# Gövdeye dik olark büyüyen dallaryn uçları kesilir.
Kış için budama
Meyva ağaçları eğer budanmayacak olurlarsa, çok çabuk yaşlarırlar ve daha
az meyva verirler. Meyva ağaçlarının yapmak dökümü geçtikten sonra Ocak ayına
doğru bir düzenleme ve gençleştirme budaması yapılmalıdır. Bu budama işi için
güneşli ve mümkünse don olmayan bir günü tercih ediniz. Bu dengeleme kesiti esnasında
karşı yöne büyümüş olan zayıflamış olan hata cansız kalmış olan dallar olduğu
gibi içeriye doğru kesilir.
Yeni fide vermeyen ve büyümesini tamamen durdurmuş olan ağaçları genleştirmek
için bir budama işlemi yapılır. Bunun için üst taraftaki taç bölümü ana gövdenin
üst tarafından 3 te 1 kadar kesilir. Bu çok kuvvetli budamadan dolayı hatta eski
ve yaşlanmış ağaçlar dahi hayret edilecek derecede bir gelişme göstererek yeniden
fide vermeye başlarlar. Kesilen kenarı kesit alanı üzerinde tahta reçinesi ile
kaplayınız ve bu suretle açık olan yerden herhangi bir hastalık bulaşmasını engelleyiniz.
Önemli takımlar
Fide dikimi için: Kürek, komposyo veya bitki toprağı, fideyi tutturmak için çıta,
8'li bir halka yapmak için şerit, dolgu malzemesi
Kesim için: Bahçe bıçağı, büyük ve kalın dallar için gerekiyorsa testere ve tasta
reçinesi
Kaynak: dekarasyon.info