Roji-en yani çiy damlaları olarak adlandırylan bahçeler Güney Florida'da; tasarımy Hoichi Karisu'ya ait. Onun deyişiyle, doğadaki uyumun ve evrensel ritmin verdişi güç sayesinde, birkaç saat de olsa sykİntylardan, kaygylardan syyrylma imkânı bulmak mümkün. Hiraniwa Bahçesi düzgün bir biçimde taranmış iri taşlardan oluğuyor. Arka plandaki manzarayı tamamlıyor. 17-18. yüzyıl Japon bahçelerine örnek olan Hiraniyva, önceki yüzyıllardan farklı olarak bitkilerin de bu soyut bahçe anlayyğına katyldığı bir dönemi temsil ediyor.
Doğayı seyretmek, dinlemek, temiz havayı solumak ya da taşla, toprakla temas etmek yapay dünyanın kaygylarından, sykİntylarından arınmanın en iyi yollarından biridir çoğumuz için. Doğanın her inanış biçiminde temel bir yeri vardır. Bu başlamda Morikami bahçelerinden keyif almak için ille de Uzakdoğu felsefelerine ilgi duymanız gerekmiyor.
Ancak herbir köşesinde farklı bir anlam gizli olan bu bahçeleri kendi diliyle anlamanın da apayrı bir tady olduğu kesin. Morikami, size doğanın içinde kendi kendinizle başbaşa kalmanızı sağlayan bir ortam yaratyyor. Yrice bir kayanın üzerinde oturup biraz ileride akan suyun sesini dinlerken ya da bambuların arasında rüzgarı hissederken siz kendi düşünce biçiminizi oluşturuyorsunuz.
Amaç da bu zaten; her konuğun doğadan esinlerek kendi görü?ünü, kendi felsefesini ortaya koyabilmesini sağlamak.
Morikami Bahçeleri'nin bulunduğu arazi, vakti zamanİnda Japonlar'a aitmiş. Güney Florida'da tarımla uşraşan bir grup Japon göçmen, Yamato kolonisini kurmuş. Bu koloninin kurucularından Ge-orge Sukeji Morikami yıllar sonra toprakları başı? olarak bölge halkİna byrakmy?.
Bugün Japon bahçeleri olarak yaşatylan geniş arazinin üzerinde Yama-to-kan isminde bölgenin tarihi ile ilgili önemli bir de müze yer alıyor.
Morikami, Japon bahçe kültürüne ve inanış tarzİna göre biçimlenmiş birçok bahçeden oluğuyor. Bahçeler arasında dolaşırken tarih boyunca Japon bahçe anlayyğındaki değilşimleri görebiliyor ve diğer kültürlerin Japon kültüründeki etkilerini inceleyebiliyorsunuz. örnğiln bahçeler arasındaki adacıklar ve göllerin çin kültüründen esinlendişini görüyorsunuz.
Yki adacık üzerinde yer alan Shinden Bahçesi'de buna en güzel örnek. Aldığımız bilgilere göre 9-12. yüzyıllarda Japon asilzadeleri bahçelerini uzaktan seyredebilmek için çoğunlukla çin bahçe konseptini kullanmy?lar.
Böylece göl üzerinde sandallarla yapılan gezintiler, bahçeleri seyretmenin en keyifli şekli olmuş. Erken ve geç kaya bahçeleri, T4. ve 15. yüzyıl devirlerine ait iki önemli bahçe. 14. yüzyılda doğa daha soyut bir biçimde ifade edilmiş Japon kültüründe. Su, bu ifade biçimde yer almamış ama varlığı üzerinde önemle durulmuş.
Bu bahçede dikey olarak yerleştirilen kayalar tanryların oturma yerleri olarak sunulmuş. 15. yüzyılda ise tamamen soyut, duvarlarla çevrili bir bahçe mekânı üzerinde yo?un-laşılmy?. Zen Budizm'inde meditasıon için kullanılan bu mekânlara karesansui yani kurak peyzaj ady verilmiş. 17. ve 18. yüzyıllara ait Hiraniwa Bahçesi, soyut bahçe anlayyğını biraz yumuşatarak bitki öşesini de yerleştirmiş.
Romantik Bahçe ise Baty ekisinin hissedildişi 19- ve 20. yüzyıl başlarına ait. düşünce Pavyonu "gözlerle duymak, kulaklarla görmek" fikri üzerinde yo?unlaşmy?. Tüm bu bahçelerin yanı syra zengin Bonsai koleksiyonunun yer aldığı bir bölüm de bulunuyor. Ayryca bambu, çam, ve erik aşacı üçlüsü, Japon kültüründe uğur sembolü sayıldıkları için Morikami'de sykça karğınıza çıkyyor.
Morikami'nin diğer ilginç bir yönü bahçelerdeki kapy, köprü ya da diğer dekoratif öşelerin Tokyo'daki marangozlara ısmarlanmış ve yapymİnda çoğunlukla Japonya kökenli hinoki selvisinin kullanılmış olması.
The Morikami Museum and Japanese Gardens, Pazartesi günleri dığında hergün TO.OO-I7-OO arası açık. 4000 Morikami Park Road Delray Beach, FL 33446.
Kaynak: Marie Claire Maison
