Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın tek mozaik restoratörü Kasım Mertek, Türkiye'nin
en fazla mozaik esere sahip ülkelerden biri olduğunu, ancak bazı yerlerde bu eserlerin
cahillik sonucu katledildiğini söyledi.
Mozaik eserlerin ilk çağlarda çakıl taşlarının, daha sonra işlenmiş toprak ve
taş parçalarının değişik tekniklerle boyanması ve yere yapıştırılmasıyla yapıldığını
belirten Mertek, başta Kahramanmaraş, Sinop, Gordion, Tarsus, Ürgüp, Şanlıurfa,
Uşak, Antakya, Zeugma ve Karabük'te olmak üzere Türkiye'nin dört bir yanında tarihi
2500 yıl öncesine uzanan mozaikler bulunduğunu ifade etti.
'6 yılda yok edildi'
Uşak'taki Akmonia antik kentinde başlayan kurtarma kazılarında paha biçilmez
mozaikler bulunduğunu söyleyen Mertek, "2000 yıllık bu mozaikler, 6 yılda yok
edilmiş. Bir bölümü tarihi eser kaçakçıları tarafından yağmalanmış, kalanların
üzerine temizlemek amacıyla kireç çözücü dökülmüş. Bu yetmemiş, Horasan alçısı
yerine zemine çimento atılmış. Bu da yetmemiş üzerine naylon örtülmüş. Naylonun
sera etkisi yaratması sonucu yetişen bitkiler, mozaiklerin parçalanmasına yol
açmış. 240 metrekare mozaik tamamen yok olmuş. Bu tam bir cehalet ve tarihe saygısızlıktır"
dedi.
Tanrıça Tyhke
Mertek, şu anda mozaiklerin sadece 100 metrekaresinin görülebildiği alanda, Uşak
Valiliği tarafından kurtarma çalışmaları başlatıldığını, Horasan alçısı kullanarak
bu mozaikleri kurtarmaya çalıştıklarını anlattı.
Arkeolojik açıdan oldukça önemli antik kentler arasında yer alan Akmonia'da,
yapılan kaçak kazıların ardından 6 yıl önce başlatılan kurtarma kazısında zemini
mozaikle kaplı gymnasium yapısı ortaya çıkarılmıştı.
Üzerinde "Tanrıça Tyhke" betimlemesi bulunan mozaik, Türkiye'de bugüne kadar
ortaya çıkarılmış tek parça en büyük mozaik olma özelliğini taşıyordu.
Milliyet Gazetesi