Balık çiftliklerinin denizlerdeki yerleşimini belirleyen Çevre ve Orman Bakanlığı’nın
hazırladığı 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı’nın 16 Mayıs 2008 tarihinde devreye
girmesiyle tepkiler artmıştı. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı 16-17 Temmuz tarihleri
arasında düzenleyeceği uluslararası bir çalıştayla konuyu bilimsel alana taşımaya
çalışıyor. Önce planı hazırlayıp sonra da yerli ve yabancı 80 kadar uzmanın katılacağı
kapsamlı bir çalıştay düzenlemek ilginç bir fikir.
Çalıştaydan sonra, balık çiftliklerinin kapladığı alanı 500 bin metrekareden
10 milyon metrekareye çıkaran yerleşim planı hazırlansaydı, bilimsel arayışlar
daha ikna edici durabilirdi. Bodrum Yurttaş İnisiyatifi, Bodrum ve Aydın ili sınırları
içindeki 126 balık çiftliğinin 6 ay içinde taşınması sonucunu doğuracak planla
ilgili olarak 30 Haziran’da Danıştay 6. Daire’ye “yürütme durdurma“ davası açmış,
sokak eylemleri başlatmıştı.
Devlet kimin yanında?
Tarım Bakanlığı, çalıştay davetinde balık çiftliklerine tepki gösterenlerle,
“devleti“ ayrı yere koymuş.
İzmir Tarım Köyişleri İl Merkezi’nde düzenlenecek, “Uluslararası Ekosistem Esaslı
Yönetim Modeli Kullanılarak Deniz Balıkları Yetiştiriciliğinde Yer Seçimi İçin
Yol Haritasının Oluşturulması Çalıştay Programı“ içerisindeki gruplaşma dikkat
çekici:
“İki gruba ayrılma: Üretici ve Bakanlık Temsilcileri-Yetiştiriciliğe Karşı Olan
Paydaşlar.”
Bu oturumda, “Üretici ve Devletin Önceliklerinin Sunulması“ ve “Diğer Paydaşların
Önceliklerinin Sunulması“ diye yapılan sınıflandırmada, devlet ile çevrecilerin
çıkarlarının çatıştığı izlenimi veriliyor.
Bodrum Yurttaş İnisiyatifi Sözcüsü Ayhan Karahan’a da soruyorum: “Balık çiftliklerini
istemiyor musunuz?”
Yanıtı açık: Balık çiftliklerinin akıntının yönü, şiddeti, derinlik, kıyıdan
uzaklık, suyun fiziksel-kimyasal-biyolojik özellikleri, insan yerleşim bölgelerine
olan uzaklık, seyrüsefer ve benzeri risk faktörlerine bağlı olarak uygun yer ve
kapasitede tesis edilmesine izin verilmesi gerekiyor.
Ucuz balık yedirmek
Karahan şu verileri de ilave ediyor:
“Kişi başı yıllık balık tüketimimiz 6,5 kilogram. Bu rakam dünyada 15, Yunanistan’da
35, Japonya’da ise 85 kilogram. Türkiye’de denizden yılda ortalama 600 bin ton
balık çıkarılıyor. Türkiye’de 300 civarında balık çiftliği varken, Yunanistan’da
450 balık çiftliğinde üretim yapılıyor. Türkiye’de deniz çiftliklerinde yılda
40 bin balık üretimi yapılmasına karşın bu rakam, Avrupa ve dünya ortalamasının
oldukça altında bulunmakta.
Tarım Bakanlığı rakamlarına göre, Çin’in yılda 10 milyon 100 bin ton, Japonya’nın
745 bin ton, Norveç’in 512 bin ton, İspanya’nın 278 bin ton, Fransa’nın 197 bin
ton, İtalya’nın 170 bin ton ve Yunanistan’ın 94 bin ton yıllık üretimi var. Dünyadaki
eğilim, balık tüketiminde daha çok çiftlik üretimine ağırlık verilmesi yönünde.
Yani Türkiye’de üretimin artırılması, hem ülke insanının daha bol ve ucuz balık
yemesi hem de ihracat imkânlarının artırılması için gerekli.”
Dünya Gıda Örgütü’nden (FAO) Doris Sato, uluslararası danışman Patrick White,
Prof. Dr. Carmelo Agius, Prof. Dr.İbrahim Okumuş gibi uzmanların katılacağı çalıştayda,
ilgili bakanlık bürokratlarının yanı sıra Deniz Ticaret Odası, Deniz Temiz Derneği,
Doğal Hayatı Koruma Derneği gibi STK’ların yanı sıra üretici dernekleri ve üniversitelerden
temsilciler de yer alacak.
Bodrum Yurttaş İnisiyatifi ise salon dışında olacaktı: Sokakta!
