15 Mayıs 2006'da başlanan ve 31 Mayıs 2007'de bitirilmesi hedeflenen restorasyonda
Yeşil Türbe'nin dış cephesinde bulunan fayansların yerine konulacak çinilerin
bulunması için Türkiye'nin değişik yerlerinden getirilen numune çiniler 2 ayrı
teste tabi tutuldu. Ancak, hiçbir çini 1400'lü yıllarda Semerkandlı bir ustanın
yaptığı çinilere yakın kaliteyi tutturamadı. Bu yüzden çalışmalara ara verildi.
Yeşil Türbe'nin restorasyonu ve çevre düzenlemesi kapsamında türbe kubbelerinin
kurşun örtüsü yenilendi. Sandukalar ve iç mekânlar dışındaki tüm duvar ve pencere
içlerinin envanteri çıkartıldı. Bozulan, kırılan ve yerinden çıkan çinilerin tespiti
yapıldı. Yeşil Türbe'nin 8 numaralı cephe dışındaki tüm yönlerine daha önceki
restorasyonlarda konulan fayansların da çinilerle değiştirilmesi kararlaştırıldı.
Bunun için yüklenici firma Türkiye'nin değişik bölgelerinden 10 ayrı firmadan
çini numuneleri istedi. Firmaların getirdiği numune çiniler önce Kültür ve Turizm
Bakanlığı İstanbul Restorasyon ve Konservasyon Merkez Laboratuvarı'nda uzmanlar
tarafından mikroskopla görüntü ve renk testine tabi tutuldu. Ardından İTÜ laboratuvarlarında
bilim adamlarınca dayanıklılık ve kalite testinden geçirildi. Ancak testlerde
orijinale yakın çini bulunamadı. İstenilen özelliklere sahip çini bulunamaması
üzerine 31 Mayıs 2007'de bitirilmesi hedeflenen restorasyon çalışmaları 31 Mayıs
2008'e kadar uzatıldı. Çini testi işlemiyle ilgili bilgi veren İstanbul Restorasyon
ve Konservasyon Merkez Laboratuvarı Müdürlüğü yetkilileri, bugüne kadar yapılan
renk ve görünüm testini sadece 2-3 firmanın ürününün geçtiğini, ancak o ürünlerin
de dayanıklılık testinden geçer not alamadığını kaydetti.
2 yıldır restore ediliyor
Yeşil Türbe, Yıldırım Beyazıd'ın oğlu Çelebi Sultan Mehmed tarafından 1421 yılında
yaptırıldı. Türbede, Çelebi Mehmed'in oğulları Mustafa, Mahmut ve Yusuf ile kızları
Selçuk Hatun, Hafsa Sultan, Daye Hatun ve Ayşe Hatun'un çinili sandukaları yer
alıyor. Bursa'nın önemli bir tarihî ve kültürel değeri olan Yeşil Türbe 1855 yılında
meydana gelen depremlerde ağır hasar gördü. 1864 yılında tamirattan geçirilerek
bugünkü görünümüne kavuşturuldu. Ancak zamanla dış cephesindeki çinilerin büyük
bölümünün dökülmesi, derin çatlakların oluşması ve iç duvarlarının rutubet tutması
sebebiyle türbede 2 yıl önce başlatılan büyük çaplı restorasyon çalışması sürüyor.
Zaman Gazetesi
Fatih Karakılıç