Yılsonuna kadar 45 kilometrelik iki metro hattının daha temelini atacak olan
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, yer üstünde trafiğe neden olan raylı sistemleri
de Başkan Topbaş’ın talimatıyla yeraltına alıyor. İstanbul genelinde 562 kilometrelik
raylı sistem planlayan Büyükşehir Belediyesi, bu kapsamda 72 kilometrelik metro
yatırımına devam ediyor. Büyükşehir, yılsonuna kadar da toplam 45 kilometrelik
Üsküdar - Altunizade - Ümraniye - Taşdelen ve Bakırköy - Küçükçekmece - Avcılar
- Beylikdüzü Metro Hatlarının ihalesini yaparak temelini atmayı hedefliyor.
Bu çalışmalarla geçmiş dönemde 2,5 kilometre olan yıllık ortalama metro yapım
hızı, 15 kilometreye taşınmış durumda. Şu anda banliyö hatları dahil 125 kilometre
olan raylı sisteme 2012 yılına kadar 125 kilometre daha ekleyerek raylı sistem
ağını 250 kilometreye çıkartacaklarını belirten Başkan Kadir Topbaş, bu hedefe
ulaşıldığında İstanbul’da erişim noktasında çok önemli bir mesafe alınmış olacağını
kaydediyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, devam eden çalışmalarla birlikte, yer üstü yapılan
raylı sistemlerin bir kısmını yeraltına alacak. Çalışmalar kapsamında İstanbul’daki
üç raylı sistemin belli kısımlarının yeraltına alınması Büyükşehir Belediyesi’ne
yaklaşık 900 milyon YTL’ye mal olacak. Anadolu Yakasının ilk metrosu olan 21,3
kilometrelik Kadıköy-Kartal Hattı’nın ilk etapta Kadıköy-Acıbadem arasındaki 3
bin 290 metrelik kısmı yeraltından, 18 bin 40 metrelik Acıbadem-Kartal arasındaki
bölümünün de yer üstünden gitmesi planlanmıştı.
Ancak İstanbul Teknik Üniversitesi'nin Nisan 2005'te hazırladığı raporda, hattın
tamamının yeraltına alınması gerektiği belirtildi. Bu rapor doğrultusunda UKOME
(İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi), hattın tamamının
yeraltına alınmasını ve metroya dönüştürülmesini kararlaştırdı. Projenin ilk etapta
toplam 550 milyon dolara mal olması planlanmışken yapılan düzenlemeler ile birlikte
hattın maliyeti 1 milyar 71 milyon dolara çıktı. 29 Ocak 2005’te temelinin atılmasından
iki yıl sonra bitirilmesi planlanan metronun yapımı halen sürüyor.
Öte yandan, temeli 2002 yılında atılan 13,3 kilometrelik Edirnekapı-Sultançiftliği
Tramvayı’nın ilk etapta tamamının yer üstünden yapılması planlanmış ve maliyeti
35 milyon dolar olarak hesaplanmıştı. Ancak, 2005 yılında yapılan yeni düzenlemeler
ile birlikte yer üstünden gidecek tramvayın bölge trafiğini artıracağı anlaşılınca
hattın 5,8 kilometrelik kısmının aç-kapa tünel olarak yeraltına alınmasına karar
verildi. Tünel çalışmaları ve proje değişikliğinin açılışı uzatması ile birlikte
hattın maliyeti de 103 milyon dolar arttı. Deneme seferleri başlayan hattın 10
Eylül’de hizmete açılması planlanıyor.
Diğer taraftan Zeytinburnu-Kabataş Tramvayı’nın 1994 yılı Mart ayında Topkapı-Zeytinburnu
kısmını hizmete almıştı. Zeytinburnu-Kabataş Hattı cadde tramvayı olarak planlanmış
ve hattın özellikle Zeytinburnu kısmında otomobillerle tramvayın aynı yolu kullanması
ile birlikte trafik sorunu her geçen gün daha da artmıştı. Zeytinburnu Belediyesi
ve İstanbul Ulaşım AŞ’nin talepleri doğrultusunda Büyükşehir Belediyesi, iki kilometrelik
Topkapı-Zeytinburnu kısmını yeraltına almaya karar verdi. Çalışma için 80 milyon
YTL harcanması planlanıyor. Önümüzdeki aylarda başlayacak çalışmanın finansmanı
ise bölgede belediye şirketi KİPTAŞ’ın Topkapı'daki Merkez Evleri projesinin karından
karşılanacak. 1992-2006 yılları arasında tamamlanan 14 kilometrelik hattın tamamı
143 milyon YTL’ye mal olmuştu.