Gerekli yasal düzenlemeler yapılarak 2005 yılında yürürlüğe giren Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile belediyelerin tahsil ettiği Emlak vergilerinin yüzde 10'unun tarihi eserlerin bakım ve onarımına ayrılması, yıllardır kendi haline terk edilen birçok eserin yüzünü güldürdü.

Kaynak sıkıntısının giderilmesiyle birlikte 2006, tarihi eserlerin onarımında altın yıl oldu. Kültür Bakanlığı Müsteşarı Prof. Dr. Mustafa İsen, düzenlemeyi 'devrim' olarak nitelendiriyor. Emlak vergilerinden gelen payla özel idareler hesabında biriken 70 milyon YTL ile 2006'da Anadolu'nun çeşitli kentlerinde 4 bin tarihi yapının bakıma alındığını vurgulayan İsen, "Edirne'den Kars'a birçok ilde hummalı bir çalışma mevcut. Bu rakam, Cumhuriyet tarihinden bu yana yapılmış onarımlardan daha fazla." diyor. İstanbul'daki eserler başta olmak üzere, Edirne'nin tarihi köprüleri, Bursa Yeşil Türbe, Ankara'da Medeniyetler Müzesi, Sakarya Taraklı Evleri, Van'da Akdamar Kilisesi, Diyarbakır'da İş Kale, Konya'da Karatay Medresesi, Kayseri'de Mimar Sinan Evi, Sivas'taki tarihi konaklar, Afyonkarahisar'daki tarihi evler ve Tokat'taki Atatürk Evi'nin bakım ve onarım çalışmaları bu fondan sağlanan kaynakla yürütülüyor. "Türkiye tarihi mirasına sahip çıktı." diyen Mustafa İsen, önümüzdeki yıllarda onarıma ihtiyaç duyup da onarılmayan bir tane bile eserin kalmayacağını söylüyor.

2006 yılında tarihi eserlerin bakım ve onarımı için sadece İstanbul'a 48,5 milyon YTL para ayrıldı. İstanbul Kültür ve Turizm Müdürlüğü Rölöve Anıtlar Müdürü Hüseyin Kaya, bunun tarihi eserleri ihya edeceği görüşünde. "26 yıldır kurumda çalışıyorum; ama tarihi eserler için böylesine kaynak aktarıldığını ilk kez görüyorum." diyen Kaya, proje hazırlayıp hemen ihale ettiklerini ve çok sayıda tarihi eserin restorasyon çalışmalarına başladıklarını dile getiriyor. "İlk kez, amele usulü olmayan detaylı, ciddi denetim ve kontrolden geçen profesyonel bir onarım ve bakıma imkan sağlandı. Yıkılmaya, yok olmaya yüz tutmuş eserleri bu düzenleme ile gelecek nesillere taşıyacağız." ifadelerini kullanan Kaya, Topkapı Sarayı, Ayasofya Müzesi, Arkeoloji Müzesi, Yıldız Sarayı ile kütüphane, türbeler ve diğer tarihi eserler için birçok projeyi uygulamaya koyduklarını aktarıyor. İstanbul İl Özel İdaresi de Mahmutpaşa, Süleymaniye, Humbarahane ve Sultanahmet camilerinin restorasyon işleri için 2,6 milyon YTL harcadı.

65 bin tescilli tarihi eser var
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın kayıtlarına göre, Türkiye'de 25 bini sivil mimarlık örneği olmak üzere 65 bin tescilli taşınmaz kültür varlığı bulunuyor. 'Taşınmaz Kültür Varlıkları'nın Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik', belediyelerin tahsil ettiği Emlak vergilerinin yüzde 10'unun tarihi eserlerin bakım ve onarımı için ayrılmasını öngörüyor. Bu yönetmelikle özel idare bünyesinde toplanan paralar valilik onayı ile kültür ve turizm müdürlüklerine aktarılarak sadece kültür ve tabiat varlıkları için kullanılıyor.

Onarım için projeyi valiliklere sunmak yetiyor
Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölüm Başkanı Yard. Doç. Dr. Tülin Çoruhlu'ya göre kanunda yapılan değişiklik, tarihi eserlerin bakım ve onarımı için büyük imkan sağlıyor. Bugüne kadar eserlerin bakım ve onarımı önündeki en büyük engelin parasal konu olduğunu belirten Çoruhlu, "Kaynak sıkıntısı sona erdi. Tarihi mirasımızın gelecek nesillere aktarılması yönünde sağlanan bu imkan çok iyi bir şekilde değerlendirilmelidir." diyor. Belediyelerin sınırları içerisinde onarmak istedikleri tarihi yapıyla ilgili proje hazırlayarak valiliklere sunmasının yeterli olacağı bilgisini veren Çoruhlu, "Biz de Taraklı Belediyesi tarafından hazırlanan ve kabul edilen tarihi Taraklı Osmanlı evlerinin onarım projesini gerçekleştiriyoruz. Taraklı Evleri'nin restorasyonu için Emlak vergilerinden 260 bin YTL kaynak aktarıldı." diye konuşuyor.