Samsun'un Tekkeköy ilçesinde yer alan ve ilk kurulduğunda halkın tepkisiyle karşılaşan
iki fueloil santralı devreye alınıyor. 132'şer megavat gücündeki santralların
biri Aksa Enerji'ye, diğeri de Cengiz Enerji'ye ait.
Daha önce santralın çevreye zarar verdiğini öne sürerek santralların işletmeye
alınmasının engellenmesi için dava açan Samsun Barosu Başkanı Ahmet Gürel, Danıştay'ın
santralların çalıştırılmaması yönünde karar verdiğini söyledi. Aksa Yönetim Kurulu
Başkanı Mehmet Kazancı ise santralların çevre etki değerlendirme (ÇED) raporu
ve çalışma izinlerinin alındığı belirterek şöyle dedi:
"Santrallar 2003'te tamamlandı. Hükümet bugüne kadar ihtiyaç olmadığı için bunları
çalıştırmıyordu. Şimdi ihtiyaç doğduğu için santral devreye girecek. Enerji Bakanlığı
bize, 'Bunları hazır tutun, çalıştıracağım' talimatını iletti. Biz de testlere
başladık. Santralların temizliğini ve bakımını yapıyoruz. 10 gün içinde tam kapasiteyle
çalışmaya başlayacaklar."
'ÇED raporu aldık'
Santral inşaatlarının bitirilmesinden önce 150 megavatın altında olan santrallar
için ÇED raporuna gerek duyulmadığını belirten Mehmet Kazancı, Danıştay kararının
kendileriyle ilgili olmadığını öne sürerek şunları söyledi:
"2004'te veya 2005'te alınmış bir Danıştay kararı var. Bizi bağlayan bir karar
değil. O kararın metni, 'Bundan sonra yapılacaklar için bu kanun hükmünde kararnamenin
bu maddesi (150 megavatın altı için ÇED raporu istenmemesi) geçersizdir' diyor.
Biz yapmışız, bitmiş. Ondan sonra da biz ÇED'i aldık zaten."
Devletle imzaladıkları 5 yıllık kontratın süresinin 2008'de dolacağını kaydeden
Kazancı, kontratın, devletin kendilerine ayda 1.3 milyon dolar ödemesini, elektrik
üretmeseler de bu ödemenin yapılmasını içerdiğini anlattı. Kazancı, yöre halkının
santrala olan tepkisini de şöyle değerlendirdi:
"Baro, halkı ayaklandırdı. Adamlar geldiler taş attılar, bağırdılar çağırdılar,
santrala saldırdılar. Bunlar hep organizeydi. Halk 5 kilometre öteden otobüslerle
getirildi. Bugün ise durum farklı. Tepki olursa da güvenlik güçleri müdahale eder.
Biz kurallara saygılıyız. Santrallarımız da çevreci."
'Faaliyet yargıya rağmen'
Samsun Barosu Başkanı Ahmet Gürel, santralların mahkeme kararına rağmen çalıştırılmaya
başlanacağını söyledi. Baro olarak 2003'te dava açtıklarını belirten Ahmet Gürel
süreci şöyle anlattı:
"Dava, 2007 Ocak'ta nihayetlendi. Ankara 10. İdare Mahkemesi santralın Samsun'da
konuşlandırılmasını iptal etti. İptal gerekçesinde, 'Kamu yararına aykırı' denildi.
Danıştay 10. Daire, şirketlerin temyiz başvurularını reddetti. Yani burada mobil
santralın konuşlanması hukuken mümkün değil. Ancak mahkeme kararına rağmen yeni
bir faaliyet başladı."
Santralların 2004'te 'çalışır gibi olduğu' fakat çevreye zarar verdiği anlaşılınca
yöre halkının isyan ettiğini belirten Gürel, "Halk ayaklandı, hatta yakacaklardı
santralı. Jandarma araya girdi ve olay büyümeden önlendi" dedi.
'Samsun tehdit altında'
ÇED raporunun yöre halkıyla görüşülerek hazırlanması gerektiğini ancak raporun
hiçbir görüşme yapılmadan Enerji Bakanlığı'ndan çıktığını öne süren Gürel şöyle
devam etti:
"Raporu almak için bilgi edindirme yasası kapsamında başvurduk, ancak henüz raporu
görmedik. Bakanlık ülkenin elektrik ihtiyacı var diye bunu yapmış olabilir. Ancak
Samsun içme suyu havzası, verimli ovalar, insan sağlığı tehdit altında. 6 No'lu
fueloil'in kükürt oranı son derece yüksek. Hem pahalı bir enerji hem de çevreye
büyük zarar veren bir üretim. Halk tepkisini koyacaktır, tam kapasiteyle çalıştığı
zaman kıyamet kopar."
TEİAŞ, elektrik talep artış tahminini yüzde 9'a yükseltti
Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) Genel Müdürü İlhami Özşahin, ortalama
yüzde 7 civarında olan 2007 elektrik talep projeksiyonunu, yüksek oranlı fiili
gerçekleşme nedeniyle yüzde 9'a çıkardıklarını bildirdi. Böylece, net arz açığı
tarihinin 2007 sonuna kadar inmesi olasılığı resmileşmiş oldu.
Projeksiyonun Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) itirazları nedeniyle
onaylanmaması ve TEİAŞ'ın çalışmayı düzeltip hemen geri göndermemesi tartışmasını
değerlendiren Özşahin, "EPDK, projeksiyondan bazı yorumlu cümleleri çıkarmamızı
istedi. Biz de çıkardık ve gönderdik" dedi.
Projeksiyon belgesi, ülkenin enerji yatırımlarına yön vermesi açısından önem
taşıyor.
Afşin-Elbistan'ın şartnamesi yasayla uyumsuz çıktı
Afşin-Elbistan C ve D termik santrallarının kurulup işletilmesi ihalesinin, 'teklif
edilen fiyat' düzenlemesi yapılmadığı için iptal edildiği öğrenildi. 35 adet firmanın
şartname aldığı ihalede, şirketlerin üretecekleri elektriği devlete satması için
gereken 'teklif edilen fiyat üzerinden satış' düzenlemesinin şartnameye konulduğu
ancak düzenleme yasada bulunmadığı için hiç teklif alınamadığı ortaya çıktı.
Edinilen bilgiye göre, şartnamenin, elektriği satın alacak olan TETAŞ ve TEDAŞ'ı
bağlamayacağını gören şirketler, elektrik fiyatı belirsizliği nedeniyle zarar
edebileceklerini görünce ihaleye katılmaktan vazgeçtiler. Santral, Türkiye'nin
elektriğinin yüzde 18'ini karşılayacaktı.
Milliyet Gazetesi
Ünsal EREKE