İstanbul Sanayi Odası’nın 500 Sanayi Kuruluşu araştırmasına göre, 2001’de en fazla istihdam sağlayan kuruluşlar Tekel, TEAŞ ve Türkiye Şeker Fabrikaları oldu. Arçelik ise 5 bin 800 kişiyle özel sektörde lider olurken; toplam istihdam 32 bin kişi düştü.

Türk sanayinde kamu kuruluşları en büyük iş, aş kapısı olmaya devam ediyor. Geçen yıl en çok istihdam sağlayan ilk 3 sanayi kuruluşu, kamu sermayeli TEKEL, TEAŞ ve Türkiye Şeker Fabrikaları oldu. İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2001” araştırmasının sonuçları, ekonomik kriz nedeniyle finansman açısından zor bir dönem geçiren firmaların istihdamında da önemli düşüşler yaşandığını ortaya koydu.

Araştırmaya göre, geçen yıl 500 büyük sanayi kuruluşunda çalışanların sayısı bir önceki yıla göre yüzde 5.7 azalış göstererek, 558 bin 288 kişiden 526 bin 314 kişiye indi.

İstihdamdaki düşüş oranı özelde yüzde 5, kamuda ise yüzde 7.1 oranında gerçekleşti. Böylece, 500 büyük kuruluş arasında yer alan 468 özel sektör firmasında çalışanların sayısı 348 bin 309’a gerilerken, 32 kamu kuruluşunda çalışanların sayısı da 178 bin 5 kişiye düştü.

Kamunun, istihdamdaki azalışı özel firmalardan daha çok olmasına rağmen yine de en büyük işveren olma konumunu koruduğu dikkat çekiyor. Büyük sanayi kuruluşlarında ençok işçi çalıştıranlar sıralaması, geçen yıl da bozulmadı. TEKEL, TEAŞ ve Türkiye Şeker Fabrikaları ilk üç sırayı korudu.

İHRACAT YAPANLAR İSTİHDAM LİDERİ
TEKEL, bir önceki yıla göre 5 bin 257 kişilik azalmaya rağmen, 2001 yılında 32 bin 294 çalışanıyla istihdamda liderliğini sürdürdü. TEAŞ 21 bin 262 çalışanıyla ikinci, Türkiye Şeker Fabrikaları da 19 bin 906 çalışanıyla üçüncü oldu.

Sadece bu üç kamu kuruluşu toplam 73 bin 462 çalışanıyla, 500 büyük sanayi kuruluşunun istihdam toplamında yüzde 13.9 gibi önemli bir pay aldı.

Özel sektör açısından bakıldığında ise ihracatın lokomotif sektörleri beyaz eşya, otomotiv ve tekstil sektörlerinde faaliyet gösteren firmaların istihdam sayısının daha fazla olduğu dikkat çekiyor.

Özel sektörde ilk sırayı 5 bin 724 işçi ile Arçelik aldı. Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu Tofaş Türk Otomobil Fabrikaları, 5 bin 64 çalışanla Arçelik’i izledi. 4 bin 951 çalışanla Sanko Tekstil üçüncü, 4 bin 554 çalışanla Korteks Mensucat Sanayi ve Ticaret dördüncü, 4 bin 440 çalışanla Yeşim Tekstil beşinci sırada yer aldı.

BÜYÜK ŞİRKETLERİN PERFORMANSI KÖTÜ
İstanbul Bilgi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Erol Katırcıoğlu, İSO’nun 500 büyük sanayi kuruluşu araştırmasını değerlendirirken, geçen yıl ekonomide önemli bir durgunluk yaşanmasıyla birlikte, üretim kayıplarının ve işten çıkarmaların arttığına dikkat çekti.

Prof. Dr. Katırcıoğlu, büyük sanayi kuruluşları arasında çalışan sayısı 100-249 aralığında bulunan 70 firmada istihdamda yüzde 6, çalışan sayısı 250-499 aralığında bulunan 130 firmada istihdamda yüzde 11, çalışan sayısı 500-999 aralığında bulunan 140 firmada istihdamda yüzde 3, 1.000 kişi ve daha fazla çalışanı olan 112 firmada da istihdamda yüzde 8 oranında daralma yaşandığını belirledi.

Geçen yılın, hemen hemen bütün firmalar için kötü bir yıl olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Katırcıoğlu, “500 kişiden fazla çalışanı olan 252 kuruluşun performansları, diğer firmalara göre daha kötüdür. Bu firmaların, yaşanan krizden daha fazla etkilendikleri, satışlarda, karlarda ve istihdamda ciddi kayıplara uğradıkları görülmektedir” dedi.