Türkiye'nin en büyük göllerinden ve içme suyu kaynaklarından biri olan Sapanca
Gölü çevresindeki iki belediye ve sanayi kurumları tarafından paylaşılamıyor.
Kocaeli ve Adapazarı belediyeleri mahkemelik olurken göl suyunun yoğun olarak
endüstriyel amaçlarla da kullanılması nedeniyle su seviyesi düştü.
Sapanca Gölü'nün suyu Adapazarı Belediyesi, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, Petkim
ve Tüpraş tarafından kullanılıyor. DSİ verilerine göre göl suyunun maksimum işletilme
kotu 32.1 metre, minimum kot ise 29.9 metre. En son ölçüme göre göl seviyesi 30.9
metreyle tehlike sınırına yaklaştı.
Adapazarı Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi (ADASU), kendi havzaları olduğunu
ileri sürdüğü Sapanca'dan izinsiz su kullandığı ve bölgeye su çekmek için tesis
inşa ettiği gerekçesiyle Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'ne haziran ayında dava
açtı. ADASU Genel Müdürü Rüstem Keleş'e göre bölgeyi susuzluk bekliyor:
"Sapanca Gölü'nün verimliliği yılda 120-130 milyon metreküp. DSİ tarafından Seka'ya
yılda 28.8, Petkim'e 14.4, Tüpraş'a 14.76, Adapazarı'na 67.32 ve gölün deşarj
olması için de Çark Deresi'ne 10.72 milyon metreküp su tahsisi yapıldı. Ancak
Seka şu anda faaliyette değil, arazi Kocaeli Belediyesi'ne devroldu. Dolayısıyla
Kocaeli bu suyu izni olmamasına karşın kullanıyor. Ayrıca diğer kurumların kullandıkları
su miktarı ölçülmüyor. Bu da kontrolsüz kullanım sonucu doğuruyor."
Keleş Adapazarı'na ait kıyısı 26, Kocaeli'ne ait kıyısı ise 13 kilometre olan
Sapanca'dan Kocaeli'nin içme suyu almasına karşı olmadıklarını vurgularken, "Ancak
göl suyu endüstriyel amaçlı kullanılıyor. Amacımız endüstriyel amaçlı su kullanılmasının
önüne geçmek" dedi.
Kocaeli Buyükşehir Belediyesi İSU Genel Müdürü İlhan Bayram ise mahkeme sürecinin
halen sürdüğünü belirterek, gölden Kocaeli'nin de su kullanma hakkı olduğunu söyledi.
Seka için tahsis edilen 28.8 milyon metreküp yerine sadece sanayi bölgeleri için
yılda 3 milyon metreküp su çekildiğini ifade eden Bayram, Adapazarı Belediyesi'nin
gölden para kazanmak için uğraştığını ileri sürdü.
Bayram, "Yuvacık Barajı'nın suyunun azalmasıyla iki ay boyunca Gökçedere'den
su aldık. Suyun bitmesiyle de Sapanca Gölü'nden su alınması gündemimizde. Kocaeli
Büyükşehir Belediyesi'nin Sapanca Gölü'nden su kullanılmasıyla ilgili 20 km.'lik
boru hattı çekilmesi projesi var. Bu proje sekiz ayda hayata geçer."
Kendini yenileyemedi
Sapanca Gölü'nün en önemli özelliklerinden biri de kendini yenilemesi. Sapanca'nın
beslenme kaynaklarından olan Çark Deresi'ne yılda 10 milyon metreküp su bırakılması
gerekiyor. Ancak haziran ayından bu yana Çark Deresi'ne su bırakılamadı, bu nedenle
göl kendini yenileyemedi.
DSİ, 20 Ocak 2006'da Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'ni, önceliğin içme suyu kullanımında
olduğunu belirterek Sapanca'dan su çekimi için yeni proje geliştirmemeleri konusunda
uyarmıştı.
'Gölü kaybediyoruz'
İstanbul Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi İç Sular Anabilim Dalı'ndan Doç.Dr.
Meriç Albay:
"1990 yılından bu yana Sapanca Gölü'nde araştırmalarımız devam ediyor. İçme suyu
olarak faydalanılması gereken göl sanayi için kullanılıyor. Buradan sanayi suyu
kullanmak cinayettir. Gölden Adapazarı Büyükşehir Belediyesi, Tüpraş ve Petkim
su kullanıyor. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nin de buradan su karşılama talebi
bizleri çok korkutuyor. Gölde zaten iklimsel problemler yaşanıyor, bir de kullanımın
artması gölün yok olmasına neden olabilir. Göl suyunun azalması beraberinde kirliliği,
su bitkilerinin artışını getirecektir. Su bitkilerinin aşırı olması istenmeyen
bir durumdur. Gölde su azaldığında ekolojik denge de tehlikeye girecektir. Sapanca
Gölü kendini yenileyebilen, suyu içilebilen dünyada ender göllerden biridir. Gölü
kaybetme tehlikesiyle karşı karşıyayız. Korumak için yapılması gereken göl yönetiminin
oluşturulması, paydaşların belirlenmesi ve sanayi için su kullanımının önüne geçmektir.
Sanayi elbette su kullanacak ancak kaliteli su kullanlmamalı, bölge için kalıcı
olacak alternatif su kaynakları araştırılmalıdır."
Radikal Gazetesi