Garanti Galeri'de açılan "Sesmekan: Çağdaş Müzikte Mekansal Çalışmalar" başlıklı
sergi, gördüğü büyük ilgi üzerine 11 Kasım 2005'e kadar uzatıldı. Sergi, Ramazan
Bayramı'nın ilk günü (3 Kasım Perşembe) dışındaki günlerde ziyarete açık olacak.
Küratörlüğünü Aykut Köksal'ın gerçekleştirdiği sergide, 1950 sonrası mekansal
müzik üretiminden seçilen örnekler, çizim, metin, icraların ses/video kayıtları
ve müzikler üzerine yapılmış video çalışmaları aracılığıyla sunuluyor. Tasarımını
Bülent Erkmen'in, koordinatörlüğünü Pelin Derviş'in gerçekleştirdiği sergide Varèse,
Xenakis, Stockhausen, Boulez, Cage, Nono, Schaeffer, Henry, Brümmer ve Arel'in
yapıtları bulunuyor.
Müziğin mekansallık özelliğini kullanan yapıtlar bu serginin ana malzemesini
oluşturuyor. Müzik tarihinde, mekansallıktan gelen olanakların hem Batı müziğinin
gelişiminde önemli bir rol oynadığı, hem de 17. yüzyıldan beri pek çok bestecinin
mekansal olanakları kullanarak müzik yazdığı görülüyor. 1950 sonrasında ise, çağdaş
müzik üretiminde mekansallık ana paradigma konumuna geliyor. Avrupa'nın 1950 modernistlerinin
büyük bir bölümü mekansal müzik yazmaya yöneliyorlar ve ses kaynaklarının mekan
içinde örgütlenmesi üretimlerinin yapı kurucu özelliğine dönüşüyor. 1950 sonrasında
elektronik müziğin gelişimi de ses kaynaklarının mekan içinde düzenlenmesine yeni
olanaklar taşıyor.
Bu sürecin bir adım ötesi, dinleyicinin de örgütlenmenin bir parçasına dönüşmesi
oluyor. Yüzyıllar boyu bir sahnenin içine kapanan, 20. yüzyılda ise plaklarda
tutsak kalan müzik, dinleyiciyle doğrudan ilişkisini yeniden kazanıyor. Başka
bir deyişle, müziğin olmazsa olmaz iki öğesi, müzisyen ve dinleyici yeniden aynı
yerde -müziğin üretildiği yerde- biraraya geliyor. Üstelik dinleyici, edilgin
bir konumda "izleyen" kişi olmaktan kurtuluyor, bütünü anlamlandıran etkin bir
aktöre dönüşüyor.
Aykut Köksal
1952 yılında doğdu. DGSA Yüksek Mimarlık bölümünden mezun oldu. Öğretim görevlisi
olarak çalıştığı MSGSÜ Güzel Sanatlar Fakültesi'nde lisans ve yüksek lisans, Devlet
Konservatuvarı Müzikoloji Bölümü'nde ise doktora dersleri veren Aykut Köksal'ın
1973'ten 1993'e dek yayımladığı yazılardan oluşan "Zorunlu Çoğulluk/Mimarlık ve
Sanatta Dilin Süreksizliği" başlıklı kitabı 1994'te yayımlandı. MSGSÜ Güzel Sanatlar
Fakültesi'nin yayımladığı Dipnot dergisinin yayın yönetmeni olan Aykut Köksal
bugüne dek çok sayıda konferans verdi ve sempozyumlara bildiri sundu. Kurucuları
arasında yer aldığı Açık Radyo'da pek çok program gerçekleştirdi. Sergi küratörlüklerinin
yanı sıra, 2004 yılında 1. İstanbul Mimarlık Festivali'nin küratörlüğünü yaptı.
Garanti Galeri (GG)
İstiklal Caddesi 187 Beyoğlu
(0212) 293 63 71
Pazar ve pazartesi hariç her gün 11:00-20:00
yapi.com.tr