Amerikan halının geçtiğimiz günlerde Ankara’da düzenlenen bayi toplantısında yeni ürünlerinin stand ve katalog çalışmaları firma bayilerine tanıtıldı. Firma yetkilileri ve bayilerince yapılan fabrika gezisinin ardından aynı günün akşamı Bilkent Otel’de düzenlenen kokteylde görücüye çıkan “sonsuz temas” koleksiyonunda yer alan birbirinden iddialı ürünler büyük beğeni topladı.
     
     Koleksiyonda yer alan ürünler; hav bırakmayan, rengini uzun süre koruyan, koku yapmayan, dayanıklı, antistatik ve hijyenik yapılarıyla mekanlarda aranılan estetik ve konforu birarada sunuyor.
     
     Amerikan halı A.Ş.’nin murahhas azası Ünal Öncel, tanıtımını yaptıkları yeni ürün gruplarıyla Türkiye geneline dağılacak satış noktalarında tutunmayı hedefledikleri belirterek daha butik ve muadili diğer satıcıların elinde bulunmayan bu ürünlerle seçilmiş bir hedef kitleye hitap edeceklerini söyledi. Ürün özelliklerini sıralarken renk ve ürün çeşitliliğine de değinen Öncel:
     
     “Bu kolleksiyonumuzda sizin de gördüğünüz gibi hem ürün çeşitliliği hem de renk açısından çok geniş bir yelpazeye sahibiz. Bazı ürünlerde daha ziyade doğadan esinlenerek natürel, kahverengi, yeşil ve taba tonlarını kullanırken özellikle düz ürünlerimizde canlı renkleri tercih ettik. Ürünlerimizde hemen hemen her türlü rengi kullandık diyebiliriz.
     
     Burjuva, Lana ve Hüner adındaki yün ürün gruplarımızda daha yumuşak ve sade renkleri tercih ettik. Az desenli ve tek rengin kullanıldığı halılarda genelde bej tonlarını tercih ederek modern görünümlü halılar ürettik. Bu proje üzerinde yaklaşık bir yıldır çalışıyoruz. Her ne kadar zahmetli olduysa da çeşitlilik açısından önemli bir çalışma oldu. Özenle yaptığımız bu katalog çalışması sektördeki farkımızı ortaya koyacaktır.” dedi.
     
     Amerikan halı san. Tic. A.Ş. 21 Eylül 1998 tarihinde daha önce tufting halı ve döşemelik kumaş sektöründe muhtelif sanayi tesislerinin kuruluş ve yönetimini yürüten Öncel Ailesi tarafından kurulmuş ve kısa sürede ülkemizde duvardan duvara halı sektörünün önder kuruluşlarından biri haline gelmiştir.Yıllık üretim kapasitesi 12 milyon m².’yi bulmaktadır.Ev ve ofis dekorasyonunda yeni bir vizyon yaratan ‘American Carpet’ markası, gerek kendi üretimi, gerekse ithal kaliteler ile 600’ün üzerinde farklı desen ve dokuya sahip ürünü tüketicilerin beğenisine sunmaktadır.
     
     Ürün yelpazesinde yer alan ürünler ses yalıtımından alev almazlığa, mikrop barındırmama özelliğinden antistatiklik özelliğine kadar insan sağlığı için gerekli mekan kalitesini yaratmaya yardımcı teknik özelliklere sahiptir. Modern ve klasik çizgilerin bir sentezi ile birlikte sıradışı desen ve dokuları da içinde barındıran ürün çeşitliliğiyle birçok farklı mekanın ihtiyacına cevap veren firma, gelecek yıllarda yeni yatırımlara da imza atarak duvardan duvara halı sektöründe vazgeçilmezliği hedefliyor.
     
     Amerikan halı Türkiye’nin dokuz ilinde bulunan her biri sektörde geniş iş hacmine sahip, firmaya doğrudan bağlı Bölge Bayileri ile çalışmaktadır. Türkiye çapında bölge bayi ve alt bayileriyle kurumsal bir altyapının önemini vurgulayan Öncel, Amerikan halı için şunları söylüyor:” Türkiye içinde şu anda yaklaşık 2200 noktaya kataloglarımız dağılmış durumda. Ancak stand çalışmalarımız için aynı sayı gerekmiyor.
     
     Hedeflerimiz arasında standlarımızı 1000 farklı noktaya ulaştırmak ve bu 1000 noktayı da ayrıcalıklı satış noktası olarak belirlemek bulunuyor. Bu standlarımızda özel ürün grupları bulunacak. Diğer ürünlerimizin satışına yine Türkiye’deki tüm satış noktalarında devam etmeyi düşünüyoruz. Çünkü duvardan duvara sektöründe ilginç bir durum yaşanıyor.
     
     Maalesef ne biz ne de rakiplerimiz hiçbir bir marka tek başına bir satıcının cirosunu besleyebilecek durumda değil. Hatta öyle ki, duvardan duvara halı cirosu, bir halıcıyı bile doyurabilecek durumda değil.
     
     Hal böyle olunca laminat parke, PVC gibi diğer zemin malzemelerinin devreye girmesi ve duvardan duvara halıyla birlikte satılması sözkonusu oluyor. Bu açıdan biz de satış noktalarında satılacak olan ürünlerimizi özel bir sunumda toplamaya hazırlanıyoruz. Bu projemiz muhtemelen Eylül ayı içinde daha da kesinlik kazanacak. Ancak şu anda Sonsuz Temas koleksiyonundaki ürünlerin satışı sadece ayrıcaklı olarak tanımladığımız 1000 noktada gerçekleşecek.
     
     Bu birbirine yakın olan alanlarda rekabeti ön plana çıkarmamak adına bayilik vermeme düşüncesinden biraz daha farklı ve seçilmiş bir oluşum. Standın haricinde tüm bu çalışmalar birer kit halinde, yetkili satıcılık belgesi, ürün broşürü ve sticker, ayrıcalıklı bayii anlayışımız içerikli bir yazıdan oluşuyor.
     
     Bu sistemi stand ve katalog şeklinde ikiye bölmemizin amacı birçok bölgede ekonominin değişken ve insanların da alım gücünün farklı olmasıdır. Dolayısıyla herhangi bir ürünün bazı illerde satış şansı olmasına karşın diğer illerde aynı oranda satış şansı olmayabilir. Böylelikle biz de belli bir sınırın altındaki bölgelere stand yerine sadece çanta kataloğu vererek pazarlama gideri açısından bir kazanç sağlamış olacağız Şu anda böyle bir ayrıma giderek sistemimizi daha sağlam temellere oturtmayı hedefliyoruz.
     
     Öncelikle bayi arkadaşlarımızla bu düşünceyi paylaşıp etraflıca konuştuktan sonra herhangi bir zorlama olmadan ama bazı şeylerin yavaş yavaş oturması gerektiğine inanıyoruz. Ankara’da düzenlediğimiz toplantının temel unsurunu bu konu oluşturuyordu. Çünkü sektörün en büyük sorunu kesinlikle perakende fiyat istikrarsızlığı. Perakende fiyatların sektörde belli bir istikrar sağlayamaması halinde perakende satış noktalarının para kazanması mümkün olmuyor. Perakende satış noktaları para kazanamadığı sürece bölge bayilerine para kazandırması dolayısıyla da biz üretici firmalara para kazandırması mümkün değil.
     
     Tamamıyla zincirleme etkileşim halinde para kazanmayan bir sektörüz. Bugün maalesef neredeyse bir döşemecinin ücreti ile işletmenin karlılığı aynı noktaya gelmiş durumda. Önce bu perakende fiyat istikrarını sağlayıp belli bir noktaya gelmemiz gerekiyor. Bu bağlamda bölge bayi arkadaşlardan biraz daha seçilmiş ve perakende fiyat istikrarına uygun hareket edecek, bayilerle ortaklaşa çalışmalarını talep ediyoruz.
     
     Firmanın Ankara’da düzenlenen bayi toplantısında sohbet ettiğimiz Ünal Öncel duvardan duvara halı ve sektöre ilişkin sorularımızı da şöyle yanıtladı; Duvardan duvara halının kar marjının düşük olması nedeniyle kar marjı daha yüksek ikame ürünlere yönelinmesine rağmen genelde sektörde duvardan duvara halıda yaşanan sorunlar devam ediyor.
     
Pazarın bu noktaya gelmesinin nedenleri sizce nedir?
  Piyasadaki kapasite fazlalığı, arz talep dengesizliği, farklı ürünlerin Türkiye’ye girmesi gibi nedenler sıralanabilir. Laminant parke, PVC gibi ikame malların pazara girmesiyle duvardan duvara halı sektörü daraldı. Pazarın daralması yetmezmiş gibi buna bir de bizim gibi sonradan piyasaya giren yeni üreticiler eklendi. İç pazara baktığınızda neredeyse pazarın 3-4 katı büyüklüğünde bir kapasite fazlası mevcut. Bu nedenle herkes savaş veriyor ve savaşın sonucunda da kimse para kazanamıyor.
     
     Hem halı üreticisi hem de halı satıcısı konusunda yaşanan bu enflasyon nedeniyle pazarda herkes halı satar hale geldi ve yaptığımız işin kimliği kayboldu. Bu sorun genel anlamda parça halıda da duvardan duvara da yaşanıyor. Yakın bir gelecekte bizim yaşadıklarımıza benzer sıkıntılar parça halıda da yaşanacağa benziyor.
     
     Ancak parça halıda ihracat şansının bulunması soruna bir anlamda ışık tutuyor. İhracatın duvardan duvara halıda çok daha sınırlı bir alan olmasının nedeni duvardan duvara halı üretiminin birçok ülkede mevcut olmasından kaynaklanıyor. Bu nedenle dış pazarlara cazip gelen bir ürün değil.
     
     Biz firma olarak herşeyi dört dörtlük yapmaya çalışıyoruz. Kataloğumuzdan üretimimize, personelimizden bayilerimize kadar her konuda seçici davranıyoruz. Öte yandan tüm bunların sonuçta bir maliyeti de oluyor. Bu noktada piyasada belli bir yer edinebilmek için yapılacak tek şey, farklılık yaratmak olacaktır. Ürünler ve sunumunda yaratılacak farklılıklar tüketici kitlesini de farklılaştırarak sektörde firmanızı bir adım öne çıkaracaktır.
     
Duvardan duvara halının parça halıya göre satış zorlukları neler?
  Duvardan duvara halı parça halı gibi değil. Parça halıyı satar satmaz o noktada işiniz bitiyor. Duvardan duvara halıda ise uygulama da sözkonusu. Üründe problem olduğu iddia edilen durumların çoğunda aslında halıda herhangi bir sorun olmadığını, asıl sorunun döşemeden kaynaklandığını görüyorsunuz.
     
     Döşemeyi yapan kişinin işini düzgün yapmaması bazı problemlere neden olabiliyor. Bu açıdan sektörün işini profesyonelce yapan insanlara ihtiyacı var. Döşemeden anlayan kişilerin bu işi yapması ya da kişilerin bu konuda eğitilmesi gerekiyor. Genelde sabırsız bir toplum olduğumuzdan halıyı aldığımız an döşenmesini istiyoruz. Halbuki halı böyle döşenmez. Halı yaşayan ve bulunduğu ortama ayak uyduran yapıda bir tekstil malzemesidir.
     
     Bugün herhangi bir mekana halı döşenecekse öncelikle malzemenin ortamın ısısına uygun olması gerekir. Bu nedenle belli bir süre bekletilmelidir. Hemen döşendiği takdirde daha sonraki dönemlerde sıcak veya soğuğa bağlı olarak halıda genişleme ya da çekme olabilir. Bu işe ilk başladığımda Türkiye’nin her yerini gezdim.
     
     Ülkemizde halı kullanımı coğrafyaya göre de değişiklik gösteriyor. Örneğin sıcak yerlerde insanlar halılarını yazın kaldırıyor. Duvardan duvara diye sattığınız halı bir nevi parça halı gibi kullanılıyor. Yıllar önce rastladığım ilginç bir durum ise duvardan duvara halının yıkanmasıydı.
     
     Bu açıdan toplumun ihtiyaçlarına yönelik ürünler üretmek ya da üretilen ürünün genel özelliklerinin kullanıcılara doğru şekilde anlatılması gerekiyor. Biz bu konuyla ilgili birtakım çalışmalar yapıyoruz. Hazırladığımız broşürler ve internet sitemiz aracılığıyla halı bakımı, kullanımı ve döşemesiyle ilgili her türlü bilgileri kullanıcıya sunuyoruz. Sonuçta tüm bu sorunlar parça halıda yaşanmıyor. Parça halıyı satıp paketleyip teslim ediyorsunuz ve işiniz o noktada bitiyor. Kullanımında da çoğu zaman masa veya sehpa altında ayak bile basılmıyor.
     
Duvardan duvara halı sektörünü değerlendirir misiniz?
  Perakende satış noktalarının denetlenmemesi ve perekande fiyat istikrarının sağlanamaması karsızlığı beraberinde getirirken sektörü çıkmaza soktu. Daha fazla kişinin birşeyler sunabiliyor oluşuyla fiyat rekabeti yaratalım derken, üreticilerin farklılık yaratmaktan kaçınması zorunluluğu sektöre darbe vurdu.
     
     Sektör bu açıdan zor bir durumda. Nihai satış noktalarından, dağıtımcı bölge bayilerine ve tüm üreticilere kadar hizmeti yoğun bir sektör oluşumuz bağlamında, ürün bazında yaratılan farklılık kadar hizmette de farklılığa gidilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu noktada az önce sözünü ettiğim ayrıcalıklı satış noktalarının sağlanması şart.
     
     Çünkü sektördeki bu halı satıcı ve üretici enflasyonuyla önümüzdeki dönemde birilerinin yoluna devam edemeyeceğini düşünüyorum. Sektör genel bir arayış içerisinde olduğundan ya devlet bir çare bulacak ya da ihracatla ilgili birşeyler yapılması gerekecek. Bu açıdan sektörde yatırım yapılmasından öte yatırımın karlılığı sorgulanmalıdır.
     
Amerikan Halı olarak önümüzdeki dönemde ne gibi yenilikler veya yeni yatırımlar düşünüyorsunuz?
  Üretim bağlamında bu yıl yaptığımız yatırımlar ile “Sonsuz Temas” koleksiyonumuzda, çim halı, yün halı gibi yeniliklerimizin yanı sıra multi roll ürünlerimizide tüketicinin beğenisine sunmuş bulunuyoruz. Önümüzdeki yıl ise devam edecek yatırımlarımızla, sportif çim halı, yolluk ve Tip-sheared ürünleride üretmeyi planlamaktayız. Halkımızın her şeyin en iyisine layık olduğu inancıyla, en iyiyi onlara sunubilmek adına tüm odaklanmamızı duvardan duvara halı üzerinde arttırdık.
     
     Yatırımlarımızın bir meyvesi olan yeni kolleksiyonumuz, bildiğiniz üzere ilk defa Mayıs 2006 da Dubai’de Middle-East Domotex fuarında beğeniye sunuldu. Eylül ayında birlikte yürüttüğümüz çalışmaların sonucunda 6.Zemin Fuarında İstanbul’da, Ocak ayında Hannover Domotex’de ürünlerimizi beğeniye sunmaya devam edeceğiz. Sürekli yapılan yenilikler, makina ve insan yatırımları, farklılıkları yaratmamızı sağlarken, bu çabaların sağladığı ayrıcalıkla duvardan duvara halıda sonsuz teması yakalayacağımıza inanıyoruz.