İstanbul o kadar hızlı gelişiyor ki kentin ’ekonomi coğrafyasındaki dönüşüm’
de herkesi şaşırtıyor. 1980’lerin başında özellikle ’sur içindeki imalatçıları’
şehir dışında daha çağdaş toplu iş merkezlerine toplamak için başlatılan İkitelli
Organize Sanayi Bölgesi (İkitelli OSB) projesi nihayet tamamlandı. Kriz yıllarında
duraklamalara rağmen son 4 yılda doluluk oranı hızla yükseldi. Ancak projenin
hava alanına yakınlığı, bağlantı yollarının sunduğu avantajlar, etrafındaki 10
bin konutluk projeler ve Olimpiyat Stadı nedeniyle İkitelli OSB’de son dönemde
showroom, çarşı, alışveriş merkezi ağırlıklı bir gelişme hız kazandı. Hal böyle
olunca da 20 yıllık bir aradan sonra bürokrasiyle yoğun mücadele sonucunda tapularını
almaya başlayan imalatçı-sanayici kitlesi için Silivri civarında yeni bir organize
sanayi bölgesi arayışı gündeme oturdu.
Alışveriş canlandı
İkitelli’nin bir anda alışverişte cazibe merkezi haline gelmesiyle ünlü markalar
bölgeye hücum etti. Tansaş, Burger King, Teknosa, Turkcell, Karafırın, Damat&Tween,
Ayakkabı Dünyası, Colin’s, son bir yılda sanayi bölgesinde mağaza açan markalar
oldu. Kira fiyatlarını tavan yaptıran bu gelişme, büyüme alanı kalmayan ve maliyetleri
katlanan sanayicilerde ’rantı değerlendirip, fabrikayı taşıma’ eğilimini güçlendirdi.
Bölgedeki bir çok sanayicinin ikitelli’den ayrılmanın planlarını yaptığı bildiriliyor.
Bu kapsamda İkitelli OSB yetkilileri de üretimin bir kısmını başka bir alana taşıma
kararı aldı ve Silivri’de yeni bir OSB kurmak için İstanbul Büyükşehir Belediyesi
ile anlaşmaya varıldı.
Burada üretim zor
Silivri civarında bir sanayi bölgesinin açılması için İstanbul Valiliği ve İstanbul
Büyükşehir Belediyesi ile görüştüklerini söyleyen İkitelli OSB Yönetim Kurulu
Başkan Vekili Nuri Konak şöyle konuşuyor: "İkitelli OSB, çok ciddi bir cazibe
merkezi haline geldi ve rant yükseldi. Burada üretim zorlaştı. Üretim maliyetleri
tavan yaptı. Bölgede büyüme potasına girmiş yüzlerce sanayici var. İkitelli’nin
artık çevresindeki konutlar nedeniyle genişleme alanı da kalmadı. Ayrıca bölgenin
cazibe merkezi haline gelmesi nedeniyle kiralar çok yükseldi. Bu yüzden İstanbul’a
yeni bir Organize Sanayi Bölgesi kazandırmak şart oldu."
Bedrettin Dalan başlattı, 23 yıl bürokrasiyle savaştı
İkitelli OSB, 1983 yılında projelendirildi. 1984’te dönemin İstanbul Büyükşehir
Belediye Başkanı Bedrettin Dalan’ın girişimiyle başlayan proje, Dalan’dan sonra
Belediye Başkanı olan Nurettin Sözen’in imar planını değiştirme girişimleri nedeniyle
aksadı. Bölgedeki birçok inşaat projesi fiilen kaçak konuma düştü, birçok inşaatın
yıkılması bile gündeme geldi. 1990’da "Organize Sanayi Bölgesi" statüsü kazanınca
bölge belediyelerin yetkisinden kurtarıldı ve proje tekrar hareketlendi. OSB statüsü
kazanan İkitelli’de tüm yetkiler Sanayi Bakanlığı’na alındı ancak 1/5000’lik planları
Sanayi Bakanlığı tarafından onaylanan projenin iskan sorunu yine uzun süre çözülemedi.
Çünkü 1/1000’lik planlardan sorumlu ilçe belediyesi tam 6 yıl planları onaylamadı.
Bunun üzerine 2000 yılında OSB yasası değişti ve bu yetkiler de Sanayi Bakanlığı’na
devredildi. Bürokratik işlemler hızlandı. Ardından 2001 krizinden sonra ekonomide
yakalanan istikrar sayesinde İkitelli OSB’ye ilgi arttı ve Türkiye’nin en büyük
"KOBİ Vadisi" ortaya çıktı. Hukuki engeller nedeniyle bir türlü alınamayan tapular
da yaklaşık 20 yıllık bir uğraştan sonra ’alınabilir hale’ gelebildi. Bölgedeki
20 bin civarında işyeri tapusunu alabildi.
Tapuya kavuşma macerası 20 yılda 954 evrakla bitti
İkitelli’ye 2002’den sonra göç başladı ve son 3 yılda kiralar tavan yaptı. Mağazacılık
ve showromlar da ön plana çıktı. Ünlü markalar İkitelli OSB’de mağazalar açmaya
başladı.
20 yıllık bir mücadeledensonra 954 belgelik bir serüvenle tapusunu cebin ekoyabilen
İkitelli sanayicisi şimdi rantın yükselmesi nedeniyle genişleme imkanı bulamıyor.
İkitelli OSB yönetimi Silivri’de yeni bir OSB için girişim başlattı. İlk etapta
büyük üreticilerin bölgeden taşınması bekleniyor.
Şu anda İkitelli OSB çevresinde 10 bin konutluk proje yapılıyor. Olimpiyat Stadı
ve yakın çevresindeki kentsel dönüşüm projeleri bölgenin vizyonunu değiştiriyor.
İkitelli OSB’de 33 kooperatifte 30 bin civarında işletme bulunuyor. 2 milyar
dolara yaklaşan öz sermayeye sahip bu işletmeler, yılda 1 milyar dolarlık ihracat
yapıyor.
Hürriyet Gazetesi
Sadi ÖZDEMİR