Restorasyon projeleri hazırlanan Cendere Hamidiye Pompa İstasyonu’nun sosyal
ve kültürel merkez olarak değerlendirilmesi için 2006 yılında onarımına başlandı.
Restorasyon çalışmaları halen devam eden Cendere Hamidiye Pompa İstasyonu’nda
projeler hazırlanırken öncelikle yapının yeni bir işlev açısından uyarlanabilirliği
araştırıldı.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin bağlı kuruluşlarından İSKİ bünyesinde çeşitli
su tesislerine ait tarihi haritaların, plan ve projelerin, konu ile ilgili kitapların,
endüstri mimari örneği olan su pompalarının ve ekipmanlarının sergileneceği mekân,
su tarihimize ışık tutacak müze işleviyle değerlendirilecek.
Yüzlerce yıllık su kültürü bulunan İstanbul’un tarihi su eserleri, Sultan Abdülhamit
Han döneminde inşa edilen Cendere Terfi Merkezi’nde sergilenecek. İstanbul Teknik
Üniversitesi ile birlikte yürütülen projeyle 2008 yılı içinde faaliyete geçecek
olan müze, ülkemizde bir ilk olma niteliği taşıyor.
Müzede, Osmanlı öncesinde Anadolu ve İstanbul’da kullanılan su teknolojisi ve
su kültürünün yanı sıra, Osmanlı Dönemi’ndeki su teknolojisini yazılı açıklamalarla
destekleyen reprodüksiyon görsellere, monitörlerde gösterilecek belgesellere,
özgün nesnelere ve maketlere yer verilecek. Suyun o dönemlerde nasıl bir teknoloji
bilgisiyle kullanıldığının anlatılacağı müzede, şehirlere su getiren şebekelerin
nasıl planlanıp inşa edildiği ve su kültürümüzü oluşturan teknik birikimin neler
olduğu ortaya konulacak. Kurulacak müzeyle Türk bilginlerinin bilim ve teknoloji
dünyasına armağanı olan bilimsel çalışmaların yeni nesillere sunulması ve toplumsal
özgüvene katkı sağlanması amaçlanıyor.
Hamidiye Pompa İstasyonu’nun Tarihçesi
Şişli İlçesi Ayazağa Köyü sınırları içinde bulunan ve bölgedeki az sayıda tarihi
yapıdan biri olan Cendere Hamidiye Pompa İstasyonu, dönemin Padişahı 2. Abdülhamit
Han’ın Hamidiye Tesisleri’ni yaptırmasıyla kuruldu. İstasyon, deniz seviyesinden
34 metre yükseklikte ve içi-dışı çimento harcıyla sıvanmış iki adet 600 metreküplük
hazneden oluşuyor.
20. Yüzyılın başlarında inşa edilen Cendere Hamidiye Pompa İstasyonu, hem işlevi
hem de mekan düzeni, mimari tasarımı, mekanik donanımı ve diğer kendine özgün
nitelikleri itibariyle endüstri mimarisinin benzersiz bir mirası niteliğinde.
1902 tarihli bina, Kağıthane Bölgesi’ndeki 20 farklı maslaktan gelen suyu buharlı
pompa makineleri ile Balmumcu ve Beşiktaş – Tophane istikametine pompalamış. Daha
sonra bu makineler yerini iki adet elektrikle çalışan santrifüjlü makineye bırakmış.
Sonraları pompa sayısı bire düşmüş ve zaman içinde pompa istasyonu amacına hizmet
edemez hale gelmiş.
ibb.gov.tr