Roma, Bizans ve Osmanlı medeniyetlerine beşiklik eden İstanbul, o dönemlere ait
çok sayıda yapıyı içinde barındırıyor.
Unkapanı’ndan Fatih’e giderken yolun sağ tarafında kalan bin 200 yıllık sarnıç
da bunlardan sadece biri. Şimdiye kadar limon deposu ve tinercilerin barınağı
olarak kullanılan Bizans dönemine ait sarnıç, İstanbul İl Özel İdaresi’nin desteğiyle
fuar alanı haline getirilecek.
Yerebatan Sarnıcı’ndan sonra Bizans dönemine ait ikinci sarnıç olan ‘Zeyrek Sarnıcı’,
Sadettin Tantan’ın belediye başkanlığı yaptığı dönemde çöken bir terası onaran
belediye ekipleri tarafından bulundu. Sebze-meyve halinin Eminönü’nde olduğu zaman
limon deposu olarak, günümüzde ise tinercilerin barınağı olarak kullanılan sarnıç,
Fatih Belediyesi ve İstanbul İl Özel İdaresi’nin çalışmalarıyla kültür merkezi
haline dönüştürülecek. Sarnıcın içerisine akan atık su kanalları eylül ayı sonuna
kadar kesilecek. Sarnıcın orijinal halini bozmadan restore edeceklerini kaydeden
Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir, çalışmaların kurul kararından sonra başlayacağını
söyledi. Mülkiyeti özel bir vakfa ait olan sarnıç, vakfın hizmetine uygun olarak
kullanılacak. Sarnıcın üzerindeki camiyi de restore ettireceklerini ifade eden
Demir, elde edilecek gelirin bir kısmını vakfa vereceklerini kaydetti. İl Özel
İdaresi’nin 80 milyar liralık ödenek aktaracağı sarnıcın, İstanbul Bienali’nde
sergi mekanı olarak kullanılacağı belirtiliyor. Bizans döneminde ‘Fildamı’ olarak
anılan sarnıç, Pantokrator Kilisesi’ne bağlı olarak İmparator II. İoannes Komnemos
tarafından 14. yüzyılda yaptırılmış. Sarnıcın duvar örgüsünden son devir Bizans
mimarisini yansıttığı belirtiliyor. Yapının dış kemerlerinde görülen ‘yürek’ motifinin
ve tuğla yazı firizinin de bu dönemin mimari özelliği olduğu vurgulanıyor. Cadde
üzerinde heybetli bir cephesi olan sarnıç, toprak üstünde olması bakımından diğerlerinden
ayrılıyor. Sarnıçtaki suyun 18. yüzyıl sonlarına kadar kullanıldığı; ancak bilinmeyen
bir nedenle kuruduğu dile getiriliyor. 50 metre uzunluğunda ve 18 metre genişliğindeki
sarnıç, 7 sütunluk 2 sıradan oluşuyor. Mülkiyeti vakıflara ait olan sarnıcın üstünde
Piri Mehmet Paşa’nın Soğukkuyu Camii kalıntıları bulunuyor.
Zaman